mexanik uzatmalar haqida umumiy ma`lumotlar

PPT 18 pages 722.5 KB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 722.5 KB

File type PPT

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

prezentatsiya powerpoint uzatmalar. mexanik uzatmalar haqida umumiy ma`lumotlar. uzatmalarning asosiy parametrlari, foydali ish koeffitsiyenti, uzatish nisbati, yuritmalar haqida qisqacha ma`lumot. yuritmalarni kinematik hisoblash. tishli uzatmalar geometriyasi va kinematikasi. to’g’ri tishli silindrsimon g’ildiraklarni mustahkamlikka hisoblash. silindrsimon qiya va shevron tishli uzatmalarni hisoblashning o’ziga hosligi. konussimon tishli uzatmalar. ularning geometrik parametrlari, hosil bo’ladigan kuchlar, hisoblashning o’ziga xosligi. * mexanik uzatma – dvigatel harakat parametrlarini mashina ijro etuvchi a’zolariga o‘zgartirib uzatadigan mexanizm (1-rasm). dvigatel va ijro etuvchi mexanizm orasiga oraliq zveno sifatida uzatmaning kiritilishi turli vazifalarni hal etish bilan bog‘liq bo‘ladi. masalan, avtomobil va boshqa transport vositalarida tezlik qiymati va harakat yo‘nalishini o‘zgartirish, yuqoriga ko‘tarilishda va joyidan qo‘zg‘alishda yetakchi g‘ildiraklardagi aylantiruvchi momentni bir necha bor oshirish kerak bo‘ladi. avtomobil dvigatelining parametrlari bilan buni amalga oshirish mumkin emas, chunki dvigatel burovchi moment va burchak tezligi o‘zgarishining tor oralig‘ida barqaror ishlaydi. bu oraliqdan chetga chiqilganda dvigatel to‘xtaydi (o‘chib qoladi). elektrodvigatelni ham avtomobil dvigateliga o‘xshab boshqariladi. …

2 / 18

ing asosiy parametrlari quyidagilar. har bir uzatmada (1, b-rasm) ikki asosiy val - kiruvchi - yetaklovchi va chiquvchi - yetaklanuvchi val bo‘ladi. ko‘p pog‘onali uzatmalarda bu vallar orasida oraliq val joylashadi. uzatmaning asosiy xarakteristikalari: kirish va chiqishdagi quvvat p1 va p2, kvt; tezyurarlik, kirish va chiqishdagi aylanishlar takroriyligi n1, n2 .., min-1 yoki burchak tezliklari ω1 va ω2 bilan belgilanadi. bu xarakteristkalar xohlagan uzatmani loyihalovchi hisobini bajarish uchun zarur bo‘ladi. asosiylardan tashqari hosil bo‘lgan xarakteristkalar ham ishlatiladi, ular foydali ish koeffitsiyenti va uzatish nisbati. foydali ish koeffitsiyenti (f.i.k.), yoki bu yerda, pr - uzatmada yo‘qotilgan quvvat. uzatish nisbati quvvat oqimi bo‘ylab aniqlanadi. hosil bo‘lgan xarakteristikalar ko‘pincha asosiylari o‘rniga ishlatiladi. masalan, uzatmani p1, n, i, η yordamida hisoblash mumkin. tishli uzatmalar yuritmalar to’g’risida umumiy ma’lumotlar va ularni kinematik hisoblash. mexanik yuritmalarning kinematik hisobi yuritmani tashkil etuvchi uzatma, mufta, podshipnik, vallarni hisoblashning ilk dastlabki hisobi sanaladi. mexanik yuritmalar kinemtik belgilar yordamida belgilanadi. …

3 / 18

mlanadi. uzatish nisbatlari tavsiyaviy qiymatlarini qabul qilishda ishchi val aylanishlar takroriyligi va uni hisobiy qiymatini berilgan farqi tekshiriladi va uni tavsiyaviy oraliqda bo‘lishiga e‘tibor berish kerak. 3. mexanik yuritma vallarining kinematik va kuch parametrlari hisoblanadi, vallarning kinematik parametrlarida aylanish takroriyliklari va burchak tezliklari aniqlanadi, kuch parametrlari bo‘yicha esa vallardagi quvvat va burovchi momentlari hisoblanadi. harakatni bir valdan ikkinchi valga tishli g’ildiraklar vositasida uzatish mexanizmi tishli uzatma deb ataladi. hozirgi vaqtda mashinasozlik sanoatida tishli uzatmalar keng ko’lamda ishlatiladi va ulardan texnikaning turli sohalarida foydalaniladi. aniq asbobsozlikda diametri 1 mm dan kichik bo’lgan tishli g’ildiraklar ishlatilgan bir vaqtda, og’ir sanoatda diametri bir necha 10 m ga yetadiganlarini uchratish mumkin. vallari o’qlarining joylashuviga qarab, tishli uzatmalar quyidagi turlarga bo’linadi: vallarining o’qlari o’zaro parallel bo’lib, sirtqi yoki ichki tomondan ilashgan silindrik g’ildirakli uzatmalar; vallarining o’qlari o’zaro kesishuvchi konussimon g’ildirakli uzatmalar; vallarining o’qlari o’zaro kesishuvchi konussimon g’ildirakli uzatmalar; vallarining o’qlari ayqash bo’lgan vintaviy silindrik va …

4 / 18

ib chiqamiz. odatda, ilashishda bo’lgan bir juft g’ildirakdan kichigi shesternya, kattasi esa g’ildirak deb ataladi. bordi-yu ilashishdagi ikkala g’ildirak bir xil bo’lsa, u holda yetakchisi shesternya, yetaklanuvchisi g’ildirak deyiladi. tishli g’ildirak termini umumiydir. shesternya parametrlarini belgilashda 1 indeksi, g’ildiraklarnikiga esa 2 indeksi qo’yiladi (3-rasm). qadam va profil xatoligi uzatma ishining ravonligi va kinematik aniqligini buzadi. uzatmada faqat uzatish nisbati i ning o’rtacha qiymati doimiy saqlanadi. uzatish nisbati i ning oniy qiymati aylanish jarayonida davriy o’zgaradi. uzatish nisbatining tebranishi kinematik zanjirlarda, ya’ni nazorat, bo’lish va o’lchash funksiyalarini bajarishda ruxsat etilmaydi. og’ir yuklangan tezyurar uzatmalarda tish qadami va profili xatoligi tufayli qo’shimcha dinamik yuklamalar, zarbiy yuklamalar va ilashmada shovqin vujudga keladi. tishlarning yo’nalishidagi xatoliklar tishning uzunligi bo’yicha yuklamaning notekis taqsimlanishiga olib keladi. tishli uzatmalarning tayyorlanish aniqligi standart bo’yicha 12 ta aniqlik darajasi bo’yicha tartiblanadi. har qaysi aniqlik darajasi uchta ko’rsatkich orqali xarakterlanadi: 1) kinematik aniqlik me’yori, uzatish nisbatining kattaroq xatoligi yoki tishli …

5 / 18

. standartda tutashishning oltita turi ko’rib chiqilgan: h – nolinchi tirqish; e – kichik tirqish; c va d – kichiklashtirilgan tirqish; b – normal tirqish; a – kattalashtirilgan tirqish. h, e va c tutashishlarda tayyorlashning yuqori aniqligi talab qilinadi. ular kinematik aniqligiga yuqori talab qo’yilgan reverslovchi uzatmalarda qo’llaniladi. tishli g’ildiraklarning ishdan chiqish turlari va ishlash qobiliyati. tishli uzatmalarning ishlash qobiliyatini belgilovchi asosiy kuchlanishlar tish sirtida hosil bo’ladigan kontakt kuchlanish σh va tishning tubida paydo bo’ladigan eguvchi kuchlanish σf dir (5-rasm). 5-rasm. tishlarda hosil bo’ladigan kuchlanishlar o’zgaruvchan kuchlanishlar tishlarning toliqishdan shikastlanishiga sababchi bo’ladi: kontakt σh kuchlanish tishlarning uvalanishiga, eguvchi σf kuchlanish esa tishlarning sinishiga olib keladi. ilashmadagi kontakt kuchlanish va ishqalanishga yeyilish, qadalish va tishlar sirtining boshqa shikastlanish turlari bog’liq bo’ladi. tishlarning sinishi (6-rasm). tishlarning sinishi eguvchi kuchlanish bilan bog’langan. tishlar sinishining ikki turi mavjud: zarbiy yoki statik yuklanishlar ta’sirida sinish (hisoblashlarda yuritmani o’ta yuklanishini mumkinligini hisobga olish kerak bo’ladi); toliqishdan …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mexanik uzatmalar haqida umumiy ma`lumotlar"

prezentatsiya powerpoint uzatmalar. mexanik uzatmalar haqida umumiy ma`lumotlar. uzatmalarning asosiy parametrlari, foydali ish koeffitsiyenti, uzatish nisbati, yuritmalar haqida qisqacha ma`lumot. yuritmalarni kinematik hisoblash. tishli uzatmalar geometriyasi va kinematikasi. to’g’ri tishli silindrsimon g’ildiraklarni mustahkamlikka hisoblash. silindrsimon qiya va shevron tishli uzatmalarni hisoblashning o’ziga hosligi. konussimon tishli uzatmalar. ularning geometrik parametrlari, hosil bo’ladigan kuchlar, hisoblashning o’ziga xosligi. * mexanik uzatma – dvigatel harakat parametrlarini mashina ijro etuvchi a’zolariga o‘zgartirib uzatadigan mexanizm (1-rasm). dvigatel va ijro etuvchi mexanizm orasiga oraliq zveno sifatida uzatmaning kiritilishi turli vazifalarni hal etish bilan bog‘liq b...

This file contains 18 pages in PPT format (722.5 KB). To download "mexanik uzatmalar haqida umumiy ma`lumotlar", click the Telegram button on the left.

Tags: mexanik uzatmalar haqida umumiy… PPT 18 pages Free download Telegram