yog'lar va sovun ishlash

DOCX 11 pages 55.1 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 55.1 KB

File type DOCX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim fan va innovatsiya vazirligi samarqand davlat veterinariya meditsinasi chorvachilik va beotexnologiyalar unversiteti toshkent filiali mustaqil ish mavzu: yog'lardan sovun ishlab chiqarish qabul qildi: amonova mahliyo topshirdi: qahramonova dilshoda 2024-2025-o'quv yili reja: 1. yog'larning kimyoviy tarkibi 2. yog'larni ajratish va tozalash usullari 3. sovun ishlab chiqarish jarayonlari 1. yog'larning kimyoviy tarkibi yog'larning kimyoviy tarkibi juda murakkab va turli xil molekulyar birikmalardan tashkil topgan. yog'lar, asosan, uch asosiy komponentdan iborat: triglitseridlar, fosfolipidlari va sterollari. 1 rasm triglitseridlar yog'larning asosiy qismi bo'lib, ularning tarkibida uchta yog' kislota qoldiqlari va glytserin molekulasi mavjud. yog' kislotalari uzun zanjirli karboksilik kislotalardir va ular to'yingan yoki to'yinmagan bo'lishi mumkin. to'yingan yog' kislotalari, masalan, palmitin kislotasi (c16h32o2) yoki stearin kislotasi (c18h36o2), odatda hayvon yog'larida va tropik yog'larda, masalan, kokos yog'ida ko'p uchraydi. to'yinmagan yog' kislotalariga oley kislotasi (c18h34o2), linol kislotasi (c18h32o2), va linolen kislotasi (c18h30o2) kiradi. ushbu to'yinmagan kislotalar odatda o'simlik yog'larida, masalan, zaytun …

2 / 11

igmasterin ham mavjud. sterollar yog'larning kichik, ammo muhim qismini tashkil etadi. yog'larning kaloriya (energiya) miqdori yuqori bo'lib, 1 gramm yog' taxminan 9 kilokaloriya (kcal) beradi. bu karbonsuvlar va oqsillar bilan solishtirganda (ularning har biri 4 kcal/g) ikki baravardan ko'proqdir. shu sababli, yog'lar energiya saqlovchi manba sifatida juda qimmatli. yog'lar bioximoviy nuqtai nazardan ham hayotiy ahamiyatga ega. yog'lar asosan vitaminlar uchun zarur bo'lgan transport moddasidir, ayniqsa, a, d, e va k vitaminlari yog'da eruvchan hisoblanadi. ushbu vitaminlarning yutilishi yog'larning mavjudligiga bog'liq. minerallarga o'xshab, yog' mahsulotlarini baholash ko'pincha ularning tarkibidagi turli xil yog' kislotalarining foiz tarkibi, tahlil kilinadi. masalan, zaytun moyidagi oley kislota miqdori taxminan 55-83% oralig'ida bo'lishi mumkin, linol kislotasi esa 3.5-21% oralig'ida. boshqa tomondan, palma moyida to'yingan palmitin kislotasi taxminan 44% ni tashkil etishi mumkin. yog'larning tarkibiy elementlari ularning fizik xususiyatlariga ham ta'sir qiladi, masalan, erish nuqtalari va oksidlanish barqarorligi. to'yingan yog'lar odatda qattiq konsistensiyaga ega bo'lib, yuqori erish nuqtasiga …

3 / 11

fraktsiyalarini ajratish va zararli yoki istalmagan komponentlardan tozalash uchun qo'llaniladi. 2 rasm ### yog'larni ajratish usullari 1. **presslash**: bu usul ko'pincha o'simlik yog'larini olishda qo'llaniladi. urug'lar yoki mevalar maxsus presslar yordamida siqiladi va shu orqali yog' ajratiladi. mexanik presslar yog'ni ajratishning eng qadimgi usullaridan biri bo'lib, u asosan kichik hajmli ishlab chiqarish uchun mos keladi. 2. **ekspllyeratsiya (solvent extraction)**: ushbu jarayon kimyoviy moddalar yordamida yog' ajratishni anglatadi. masalan, heksan kabi organik erituvchilar yordamida yog'lar o'simlik materiallaridan ajratib olinadi. bu usul katta hajmdagi o'simlik xom ashyosidan yog' olishda yuqori samarali hisoblanadi. 3. **santifugal usul**: bu tarzda ajratish yog'ni suyuqlikdan ajratish uchun ishlatiladi. maxsus sentrifugalar yordamida yog' va suv o'rtasidagi zichlik farqidan foydalanib, yog' ajratiladi. ushbu usul ko'pincha sut mahsulotlaridan yog' ajratishda qo'llaniladi. 4. **filtrlash va qadoqlash**: yog'larni filtrdan o'tkazish orqali qattiq qismlarni ajratish mumkin. bu usul odatda qalinroq aralashmalarni, masalan, palma yog'ini ajratishda ishlatiladi. ### yog'larni tozalash usullari 1. **rafinirovka**: bu …

4 / 11

moddalardan foydalangan holda. 3. **filtrlash**: yog' tarkibidagi qattiq zarrachalar mexanik filtrlash orqali olib tashlanadi. bu usul yog'lardan oz miqdordagi aralashmalarni ajratish uchun ishlatiladi. 4. **parlanish va hidronizatsiya**: uzoqroq qaynashda yog'largiga kiruvchi vositalar bug'lash va hidronizatsiya yordamida ajratib olinadi. bu usul ko'proq sanoat miqyosida ishlatiladi. 5. **kristallizatsiya va fraktsiya ajratish**: ayniqsa, kakao va palma yog'lari kabi mahsulotlarda ma'lum fraktsiyalar, masalan, uglerod zanjirlarining turli xil qismlari, maqsadli ajratiladi. 6. **biologik toliq-tozalash**: bu jarayon biologik vositalar yordamida olib boriladi, bunda mikroorganizmlar va fermentlar vositasida yog'larning tozalanishi olib boriladi. zamonaviy bio-rafinirovka usullarida bu ko'proq ekologik toza usul ko'rib chiqiladi. yuqoridagi usullar har bir turdagi yog' uchun ularning xossalariga qarab turli kombinatsiyalarda qo'llanilishi mumkin. har bir usulning afzalliklari va cheklovlari mavjud. foydalanish maqsadiga qarab, yog'larni qayta ishlash nafaqat ularni kundalik hayotda ishlatish, balki oziq-ovqat, kosmetika, farmatsevtika va boshqa ko'plab sanoatlarda foydalanish imkoniyatlarini kengaytiradi. yog'larni ajratish va tozalashning samarali usullarini qo'llash esa ulardan olinayotgan mahsulotlarning sifatini …

5 / 11

bo'yicha turli yog'lar tanlanadi. 2. **saponifikatsiya jarayoni**: bu sovun ishlab chiqarishning asosiy kimyoviy jarayoni. yog'lar va ishqorlar birlashganda, glicerol va sovunday yog' kislotalarini hosil qiladi. bu jarayon maxsus reaktsiya tanklarida, yaxshi nazorat ostida amalga oshiriladi va aniq harorat va ph darajalarga amal qilinadi. harorat odatda 80-100°c orasida bo'ladi. 3. **sovunni sovutish va qattiqlashtirish**: saponifikatsiya tugagandan so'ng, hosil bo'lgan sovun sovutiladi va stabil shakl olish uchun qattiqlashadi. bu jarayon odatda 24 soat davom etishi mumkin. sovunni qattiqlashtirish uchun suyuqlik shakli atau qoliplar yoki choyshablarda kuydiriladi. 4. **kesish va shakllantirish**: qattiq sovun quyilgan shakllar quruq holda o'rnatilgandan so'ng, kerakli hajm va shaklda kesiladi. bunda turli mashinalar yordamida avtomatik ravishda amalga oshirilishi mumkin bo'lgan protseduralar bor. bu avtomatizatsiya sifatni boshqarish va vaqtni tejashda yordam beradi. 5. **qadoqlash bosqichi**: kesilgan va shakllangan sovunlar iste'molchi uchun tayyor bo'lishi uchun qadoqlashga o'tkaziladi. qadoqlash jarayonida sovunlar folga, qo'l qog'ozi yoki plastmassa paketlarga joylashtiriladi. qadoqlash sifati mahsulotning ko'rinishiga …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yog'lar va sovun ishlash"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim fan va innovatsiya vazirligi samarqand davlat veterinariya meditsinasi chorvachilik va beotexnologiyalar unversiteti toshkent filiali mustaqil ish mavzu: yog'lardan sovun ishlab chiqarish qabul qildi: amonova mahliyo topshirdi: qahramonova dilshoda 2024-2025-o'quv yili reja: 1. yog'larning kimyoviy tarkibi 2. yog'larni ajratish va tozalash usullari 3. sovun ishlab chiqarish jarayonlari 1. yog'larning kimyoviy tarkibi yog'larning kimyoviy tarkibi juda murakkab va turli xil molekulyar birikmalardan tashkil topgan. yog'lar, asosan, uch asosiy komponentdan iborat: triglitseridlar, fosfolipidlari va sterollari. 1 rasm triglitseridlar yog'larning asosiy qismi bo'lib, ularning tarkibida uchta yog' kislota qoldiqlari va glytserin molekulasi mavjud. yog' kislota...

This file contains 11 pages in DOCX format (55.1 KB). To download "yog'lar va sovun ishlash", click the Telegram button on the left.

Tags: yog'lar va sovun ishlash DOCX 11 pages Free download Telegram