o'simlik moylariva yog'lar texnologiyasi

PPT 86 pages 6.0 MB Free download

86 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 6.0 MB

File type PPT

Pages 86

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 86

powerpoint presentation o'simlik moylari va yog'lar texnologiyasi yog'-moy sanoati oziq-ovqat sanoatining juda murakkab strukturali muhim tarmoqlaridan biridir. uning tarkibiga moyli xomashyodan o'simlik moylari va yog'lar ishlab chiqaradigan yog'-moy ekstraksiyalash zavodlari, suyuq moylarni to'yintirib qattiq yog' mahsulotlariga (salomaslar) aylantiradigan gidrogenizatsiya zavodlari, yog'-moylarning xossalarini o'zgartirib, omixtalash (qayta eterifikatsiyalash) korxonalari, margarinlar, mayonezlar va maxsus kulinariya yog'lari ishlab chiqaruvchi zavodlar, sovunlar, glitserin va yog' kislotalari ishlab chiqaruvchi sovun zavodlari, sun'iy yuvish vositalari va oziqabop sirt-faol moddalari ishlab chiqaruvchi zavodlar3 yog'sizlantirilgan moyli urug'lardan oziqabop oqsillar ishlab chiqarish korxonalari kiradi. xalq xo'jaligida qo'llaniladigan yog' va moylar orasida ishlab chiqarish hajmi bo'yicha o'simlik moylari yetakchi o'rinni egallaydi va dunyoda ishlab chiqariladigan yog'-moy mahsulotlarining 80% dan ortig'ini tashkil etadi. yog'larning tavsifl yog'lar-o'simlik va tirik organizmlar to'qimalari tarkibidagi fizik-kimyoviy xossalari bir-biriga juda yaqin bo'lgan organik birikmalarning murakkab aralashmasidir. ular boshqa moddalardan quyidagi xossalari bilan ajralib turadi: - suvda erimasligi (gidrofobligi) va organik erituvchilarda (benzin, xloroform, geksan va h.k.) eruvchanligi; …

2 / 86

va uglevodlar bilan birgalikda tirik organizmlardagi organik moddalarning asosiy massasini tashkil etadi. o'simliklarnirig, asosan, urug'larida, ba'zi bir o'simliklarning esa mevasi yoki tana po'stlog'ida yog'lar to'planadi. tarkibida yog' miqdori ko'p bo'lgan o'simlik urug'lari yog'li (yoki moyli) urug'lar deb ataladi. hayvon va baliqlarda yog'lar, asosan, ularning teri osti yog' to'qimalarida yoki organizm faoliyatida juda faol ishtirok etuvchi organlarni o'rab oladigan yog' to'qimalarida to'planadi. ba'zi bir dengiz hayvonlari va baliqlarning jigari ham yog'larga juda boydir. miya va nerv to'qimalarida ko'pgina glitseridlar, fosfolipidlar va boshqa lipidlar to'planadi. yog'lar oddiy lipidlarning eng keng tarqalgan vakilidir. kimyoviy tabiati bo'yicha ular asilglitserinlardir, ya'ni ko'p atomli yuqori molekular (12-22 tagacha uglerod atomli) karbon kislotalari (ularni «yog' kislotalari» deb ham atashadi) va uch atomli spirt -glitserinning murakkab efirlaridir. yog' va moylar, asosan, triasilglitserinlardan iborat bo'lib, ularning tarkibiga di- va monoasilglitsennlar ham kirishi mumkin: bunda: r, r15 r2-uglevodorod radikallan. murakkab lipidlar tarkibiga uglerod, kislorod va vodorod atomlaridan tashqari fosfor va …

3 / 86

vosita yog'-moy mahsulotlari sifatida 50-52 g iste'mol qilinishi kerak. uzoq muddat davomida yog'larni iste'mol qilmaslik, kam iste'mol qilish yoki tarkibida zaruriy biologik faol komponentlari kam bo'lgan yog'larni iste'mol qilish organizmning salbiy fiziologik o'zgarishlariga olib keladi: rnarkaziy nerv sistemasi faoliyati buzilishi, immunitet pasayishi, umr qisqarishi mumkin. ammo yog'larni ortiqcha iste'mol qilish ham yaramaydi, bu semirishga va yurak-tomir kasalliklariga yo'liqishga olib kelishi mumkin. oziqalanishda lipidlarning faqat miqdorigina emas, balki kimyoviy tarkibi ham, xususan, vitaminlar (a, d, e, k), stearinlar, fosfatidlar kabi fiziologik faol moddalar hamda o'ta to'yinmagan (linol c*g, linolen c^8, arxidon c20) yog' kislotalari ham katta ahamiyatga ega. linol va linolen kislotalarini odam organizmi sintez qua olmaydi. arxidon kislotasi esa linol kislotasidan sintezlanadi. shuning uchun bu kislotalarni almashib bo'lmaydigan yoki essensial yog' kislotalari (f kislotalar) deb ham atashadi. hozirgi paytda essensial yog' kislotalarining organizm rivoj-lanishi va normal faoliyat ko'rsatishi uchun zarur ekanligi isbotlangan. aniqlanishicha essensial yog' kislotalari qoldiqlaridan tashkil topgan glitseridlar …

4 / 86

to'yinmagan yog' kislotalari faqatgina sis-izomer holatidagina bajara oladi. ular yetishmaganda organizm o'sishdan to'xtaydi va og'ir kasalliklarga duchor bo'ladi. o'simlik moylari ishlab chiqarish o'simlik moylari ishlab chiqarishning zamonaviy texnologiyasi quyidagi jarayonlarni ko'zda tutadi (5.1-rasm): - moyli urug'larni saqlash uchun tayyorlash va saqlash; - urug'larni moy ajratib olishga tayyorlash; presslash va ekstraksiyalash; - moylarni dastlabki va kompleks tozalash; - shrotni qayta ishlash. hozirgi paytda urug'lardan, asosan, ikki usulda moy ajratib olinadi: 1. moylilik darajasi yuqori bo'lgan urug'lardan ketma-ket avval presslash, so'ngra esa ekstraksiyalash usullari bilan moyni ajratib olish. bunda ajratib olinadigan moyning 3/4 qismi presslash natijasida olinadi. 2. moylilik darajasi past bo'lgan urug'lardan bevosita ekstraksiyalash usuli bilan moyni ajratib olish. 5.1-rasmdan ko'rinib turibdiki, ikkinchi usul, ya'ni bevosita ekstraksiyalash usuliga o'tish o'simlik moylari ishlab chiqarish texnologik sxemasini anchagina soddalashtiradi. ba'zi bir moyli xomashyolarni qayta ishlab moy ajratib olishda ularning urug' (yoki meva) po'stlog'ini ajratib olish talab etilmaydi. bu holda texnologik sxema yanada soddalashadi. …

5 / 86

larning moyliligi pasayadi. moydagi erkin yog' kislotalari va ularning oksidlanish mahsulotlari miqdori oshadi. nafas olish jarayonining intensivligi urug'lardagi namlik miqdoriga, harakatga, urug'lar atrofidagi atmosfera gazlari tarkibiga bog'liqdir. bu omillar faqat urug'largagina emas, balki urug'lar massasidagi barcha tirik komponentlar-mikroorganizmlar va bar xil hasharotlarga (ular urug'larda, turli begona aralashmalar va begona o'simliklar urug'larida hamisha uchraydi) ham ta'sir qiladi. o'simlik tanasida to'la yetilgan urug'lardan iborat urug'lar massasining namligi yuqori bo'lmaydi va nafas olish jarayoni ularda ancha sekin amalga oshadi. bunday sharoitda urug'lar massasidagi boshqa tirik organizmlarning hayot faoliyati va rivojlanishi qiyinlashadi. urug'larning namligi oshishi bilan ularning massasi, nafas olish intensivligi avvaliga asta-sekinlik bilan, keyin esa, ma'lum bir namlik chegarasidan (kritik namlik) o'tgandan so'ng keskin oshadi. bunday o'zgarish urug' to'qimalarida erkin namlik hosil bo'lishi bilan bog'liq (bog'langan namlikka nisbatan erkin namlik ishtirokida biokimyoviy reaksiyalar anchagina keskinroq amalga oshadi). bu esa urug'lardagi zaxira moddalarining sarflanishi bilan boradigan barcha biokimyoviy jarayonlarning faollashganini bildiradi. urug'larni yuqori haroratlarda …

Want to read more?

Download all 86 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o'simlik moylariva yog'lar texnologiyasi"

powerpoint presentation o'simlik moylari va yog'lar texnologiyasi yog'-moy sanoati oziq-ovqat sanoatining juda murakkab strukturali muhim tarmoqlaridan biridir. uning tarkibiga moyli xomashyodan o'simlik moylari va yog'lar ishlab chiqaradigan yog'-moy ekstraksiyalash zavodlari, suyuq moylarni to'yintirib qattiq yog' mahsulotlariga (salomaslar) aylantiradigan gidrogenizatsiya zavodlari, yog'-moylarning xossalarini o'zgartirib, omixtalash (qayta eterifikatsiyalash) korxonalari, margarinlar, mayonezlar va maxsus kulinariya yog'lari ishlab chiqaruvchi zavodlar, sovunlar, glitserin va yog' kislotalari ishlab chiqaruvchi sovun zavodlari, sun'iy yuvish vositalari va oziqabop sirt-faol moddalari ishlab chiqaruvchi zavodlar3 yog'sizlantirilgan moyli urug'lardan oziqabop oqsillar ishlab chiqarish ko...

This file contains 86 pages in PPT format (6.0 MB). To download "o'simlik moylariva yog'lar texnologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: o'simlik moylariva yog'lar texn… PPT 86 pages Free download Telegram