lipidlar. sovunlanadigan lipidlar mavzusida

PPTX 37 sahifa 16,8 MB Bepul yuklash

37 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 16,8 MB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 37

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 37

презентация powerpoint toshkent tibbiyot akademyasi 1-son davolash fakulteti 118 guruh talabasi sharibjonov azizbekning tibbiy kimyo fanidan lipidlar. sovunlanadigan lipidlar mavzuzida mustaqil ishi reja: 1.lipidlar va ular klasifikatsiyasi 2.mumlar,yog’lar. 3.yog’ kislotalari 4.yog’larning gidrolizlanishi va gidrogegnlanishi. 5.oddiy va aralash yog’lar. 6.yog’larning oziqlik qiymati. 7.sovunlanadigan murakkab lipidlar 8.sfingolipidlar 9.fosfolipidlar 10.glikolipidlar lipidlar va ular klasifikatsiyasi o'simlik va hayvon to'qimalaridan qutblanmagan erituvchilar yordamida ajratib olinadigan birikmalar lipidlar deyiladi.lipidlar tirik organizmda qator muhim funksiyalarni bajaradi. ekstraksiya jarayonida lipidlar qismiga oz miqdorda bo'ladigan, ammo kuchli biologik faollikka ega qator moddalar ham o'tadi. bu moddalarga steroid gormonlar, prostaglandinlar, ba'zi kofermentlar hamda moyda eruvchan vitaminlar kiradi. lipidlar ikki guruhga sovunlanadigan ya'ni gidrolizga uchraydigan va sovunlanmaydigan guruhlarga bo'linadi.sovunlanadigan lipidlar o'z navbatida oddiy va murakkab bo'ladi. sovunlanadigan oddiy lipidlarga yog'lar, mumlar kirsa, sovunlanadigan murakkab lipidlarga fosfolipidlar, sfingolipidlar va glikolipidlar kiradi. oddiy lipidlar gidrolizlanganda faqat spirt va yuqori molekulyar karbon kislotalar olinsa, murakkab lipidlar gidrolizlanganda spirt va yuqori molekulyar karbon kislotalardan tashqari …

2 / 37

gidrolizlanishi. gidrolizlanish yoki sovunlanish yog'larning eng muhim xossasidir. yog'larni gidrolizlash yordamida ularning tuzilishi o'rganiladi, xalq xo'jaligi uchun qimmatbaho mahsulotlar(sovunlar) olinadi. gidroliz - organizmda yog'lar metabolizmining birinchi bosqichidir. gidroliz jarayoni sanoatda qizitilgan bug'doy yordamida, lobarotoriyalarda esa o'yuvchi ishqorlarning eritmalari ta'sirida o'tkaziladi. bunda glitserin va yog' kislotalari, yoki glitserin va sovun hosil bo'ladi: odam va hayvonlar organizmida gidroliz lipaza deb ataluvchi fermentlar yordamida boradi. yog'larni fermentlar yordamida gidrolizlash usuli sanoatda ham qo'llanilmoqda. buning uchun kanakunjut o'simligi urug'ida ko'p miqdorda bo'ladigan va qoramolning qorin osti bezida saqlanadigan lipazadan foydalanilmoqda. yog'larni gidrogenlash. suyuq yog'lar, ya'ni moylar kataliztorlar yordamida vodorodni biriktirib qattiq yog'larga aylanadi.bu usul yog'larni gidrogenlash deyilib,uni birinchi marta s.a.fokin sanoatda amalga oshirgan.reaksiya 160-200° c da,2-15 atm bosimda nikel katalizatorligida boradi: shu usul bilan o'simlik moylaridan olingan qattiq yoglar solomaslar deyiladi.bu yog'lar tozalanib sut,tuxum,vitaminlar va boshqalar bilan aralashtiriladi. bunda margarin hosil bo'ladi.margarin esa oziq-ovqat sanoatida keng qo'llaniladi. oddiy va aralash yog’lar triatsilgliserinda mavjud bo'lgan …

3 / 37

dam beradi. shuning uchun tabiatda mavjud bo'lgan yog'larning turrlari juda keng ushbu yog' glitserinning oleopalmitostearati deb nomlanadi. bu yog' xalqaro nomlar majmuida 1-oleinoil-2- stearoil- 3-palmitoilglitserin deyiladi. 1-oleinoil-2- stearoil- 3-palmitoilglitserin yog'larning oziqlik qiymati ularning tarkibiga kiruvchi organizmda sintez qilinmaydigan, almashtirib bo'lmaydigan yog' kislotalarining miqdori bilan aniqlanadi. bunday kislotalarga birinchi navbatda linol kislota c17h31cooh kiradi. insonning linol kislotaga sutkalik ehtiyoji 3-6 g ni tashkil qiladi. buncha miqdordagi kislota 12-15 g o'simlik moyida (kungaboqar, jo'xori, paxta) bo'ladi. saryog' tarkibida esa linol kislota kam miqdorda bo'ladi. sutkada 100g saryog' iste'mol qilinsa kishi organizmi faqat 1 g linol kislota oladi. organizm uchun linol kislotaning biologik ahamiyati uning fazoviy konfiguratsiyasida (oll-sis izomer) bo'lib,organizmda u araxidon kislotaga aylanadi. araxidon kislota c19h31cooh o'z navbatida garmonal faollikning modulyatorlarini prostoglandinlarni olish uchun mahsulot hisoblanadi. prostoglandinlar mushaklar qisqarishini kuchaytiradi qon bosimini pasaytiradi, organizmda garmonlar faoliyatini tartibga solib turadi. o'sib borayotgan yosh organism to'yinmagan yog' kislotalar yetishmovchiligiga juda ta'sirchan bo'ladi. bu yetishmovchilik …

4 / 37

ngitlarni davolashda qo'llaniladi. zaytun karotinlarga boy, u c, b1, b2, b6, k, e. p darmondorilari va folin kislota, uglevodlar, organik kislotalar (olma, limon, vino, oksalat), oshlovchi moddalar flavonoidlar makro elementlar hamda fitonsidlar saqlaydi. zaytunning yangi mevasi va sharbati bakteriotsid ta'sirga ega, modda hazm bo'lishini yaxshilaydi. sovunlanadigan murakkab lipidlar sovunlanadigan murakkab lipidlar spirt va yuqorimolekular kislotalar qoldog'idan tashqari yana boshqa guruhlarni hosil qilib gidrolizlanadi. bu guruhlar sifatida fosfat kislota, mono- va oligosaharidlar boʻladi. ular quyidagi uchta katta sinfga boʻlinadi: •fosfolipidlar; •sfingolipidlar; • glikolipidlar. fosfolipidlar gidrolizlanganda fosfat kislota hosil bo'ladigan lipidlar. hamma tabiiy fosfolipidlar asosida l-glitsero-3-fosfat yotadi. l- glitsero-3-fosfat glitserofosfatdegidrogenaza fermenti ishtirokida hosil bo'ladi: fosfolipidlarda l-glitsero-3-fosfatning c-1 va c-2 holatdagi spirt gidroksidlari yog' kislotalar bilan efirlangan bo'ladi.aksariyat, tabiiy fosfolipidlarda c-1 holatdagi spirt gidroksidi to'yingan, c-2 holatdagi spirt gidroksidi esa to'yinmagan yuqori molekular yog' kislotalari bilan efirlangan bo'ladi. bunday tuzilishli birikmalar l-fosfatid kislotalar(1)deb ataladi: fosfatidlarning eng ko’p uchraydigan vakillari fosfolipidlar sutda, tuxum sarig'ida,miya …

5 / 37

ulasini soddalashtirilgan holda quyidagicha ifodalash mumkin sfingolipidlar sfingolipidlar glitserinlarning tuzilish analoglari bo'lib, ular molekulasida glitserin o'rniga sfingozin asosi bo'ladi. sfingozin asosi kimyoviy jihatdan uzun zanjirli ikki atomli aminospirt bo’lib,undagi qo’shbog' trans-konfiguratsiyaga, c-2 va c-3 asimmetrik uglerod atomlari esa d-konfiguratsiyaga ega: stingolipidlarning vakili sifatida seramidlarni keltirish mumkin. seramidlar stingozinning n-asilli hosilalari bo`lib, ularda stingozinning aminogruppasi yog' kislotalar bilan asillangan bo'ladi. stingomiyelinlar sfingolipidlar muhim guruhini tashkil qiladi, ular birinchi marta nerv to'qimalarida aniqlangan. sfingomiyelinlar seramidlarning hosilalari bo'lib seramidlardagi c-1 gidroksili fosforilxolin guruhlari bilan asillanganda hosil bo'ladi. glikolipidlar tarkibida uglevod qoldiqlari, ko'pincha d-galaktoza saqlanadi,ular fosfat kislota va u bilan bog'langan azotli asos qoldiqlarini saqlamaydi.glikolipidlarning tipik vakillari - serebrozidlar va gangliozidlar bo'lib, ular molekulasida sfingozin aminospirti saqlanadi va shuning uchun ularni bir vaqtning o'zida sfingolipidlar deb atash ham mumkin. 4 sfingozin seramid d-galaktoza serebrozid gangliozidlar uglevodlaga boy murakkab lipidlar bo'lib, ular birichi marta miyadan ajratib olingan. kimyoviy tuzilishi jihatdan gangliozidlar serebrozidlarga o'xshash moddalar bo'lib, …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 37 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"lipidlar. sovunlanadigan lipidlar mavzusida" haqida

презентация powerpoint toshkent tibbiyot akademyasi 1-son davolash fakulteti 118 guruh talabasi sharibjonov azizbekning tibbiy kimyo fanidan lipidlar. sovunlanadigan lipidlar mavzuzida mustaqil ishi reja: 1.lipidlar va ular klasifikatsiyasi 2.mumlar,yog’lar. 3.yog’ kislotalari 4.yog’larning gidrolizlanishi va gidrogegnlanishi. 5.oddiy va aralash yog’lar. 6.yog’larning oziqlik qiymati. 7.sovunlanadigan murakkab lipidlar 8.sfingolipidlar 9.fosfolipidlar 10.glikolipidlar lipidlar va ular klasifikatsiyasi o'simlik va hayvon to'qimalaridan qutblanmagan erituvchilar yordamida ajratib olinadigan birikmalar lipidlar deyiladi.lipidlar tirik organizmda qator muhim funksiyalarni bajaradi. ekstraksiya jarayonida lipidlar qismiga oz miqdorda bo'ladigan, ammo kuchli biologik faollikka ega qator moddalar...

Bu fayl PPTX formatida 37 sahifadan iborat (16,8 MB). "lipidlar. sovunlanadigan lipidlar mavzusida"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: lipidlar. sovunlanadigan lipidl… PPTX 37 sahifa Bepul yuklash Telegram