turkistonda 1916-yilgi qo'zg'alonlarning boshlanishi

DOCX 19 sahifa 48,5 KB Bepul yuklash

19 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 48,5 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 19

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 19

sovetlar tuzimi davrida turkistonda arxiv ishi (1917 - 1924 yillar) mavzu: turkistonda 1916-yilgi qo’zg’alonlarning boshlanishi reja: 1.turkiston o‘lkasida yagona davlat arxiv fondi (yadaf) ning tashkil etilishi. 2. yadaf bo‘limlari va sho‘balari 3. qo’zg’alonlarning boshlanishi 1916 yilda rossiyada yuz bergan davlat to‘ntarishidan so‘ng turkistonda sho‘rolar o‘z kommunistik hukmronligini zo‘rlik bilan o‘rnatdilar. turkiston rsfsr tarkibidagi avtonom respublika sifatida faoliyat ko‘rsata boshladi. rossiyada hukumat qaror qabul qilsa turkiston uchun ham majburan bajarilishi lozim edi. kommunistik mafkuraga ko‘ra butun «jaxon inqilobi» yaqin bo‘lib, barcha eski tuzum tartib qoidalari tubdan o‘zgartirilishi shart edi.jumladan arxiv ishini tashkil etish va arxiv hujjatlari bilan ish yuritish jarayonida ham. 1917 yildagi oktyabr voqealariga qadar hujjatlar har bir idora va tashkilotlarining o‘zida saqlangan. arxiv hujjatlari markazlashtirilgan holda yig’ilmagan. rsfsr hukumati 1918 yil 1 iyunda «arxiv ishini qayta qurish va markazlashtirish to‘g’risida» dekret qabul qildi. bu qaror kabul qilinishidan oldin 2 aprel 1918 yil tsuardel - arxivlarni boshqarishning markaziy qo‘mitasi tashkil …

2 / 19

topshirilishi shart qilib ko‘rsatilgan edi. 22 aprel 1919 yilda taf mik rossiyada qabul qilingan dekret asosida arxiv hujjatlarini yo‘q qilish tartibini o‘rnatdi. davlat idoralari arxiv ishlari bosh bosh boshqarmasi ruxsatisiz o‘z hujjatlarini yo‘q qilish huquqiga ega emas edi. sovet idoralarida tashkil bo‘lgan hujjatlar yadajning tarkibiy qismi bo‘lib qoldi. bu hujjatlari arxiv ishi bosh boshqarmasi nazorat qilishi lozim bo‘lib, arxiv ishi boshqarmalari maorif xalq komissarligi huzurida edi. ii. 1919 yil 15 noyabr oyida. turkiston respublikasi maorif xalq komissarligi qaroriga binoan arxiv ishlari markaziy boshqarmasi tuziladi. boshqarma boshligi v.i.kucherbaev bo‘ldi. lekin tez orada turkkomissiya d.i.nechkinni arxiv ishlari bo‘yicha vakil qilib jo‘natadi. natijada arxiv ishida kadrlarni tayinlash masalasiga o‘zgartirishlar kiritiladi. muhim «o‘zgarish» shu bo‘ldisi, turkiston respublikasi arxiv ishlari boshqarmasi boshlig’i rsfsr bosh boshqarmasi arxivining roziligi bilan turkiston respublikasi maorif xalq komissarligi qarori bilan tayinlanadigan bo‘ldi. bu bilan turkiston respublikasi huquqi, cheklangan edi. arxiv ishlari markaziy boshqarmasi 5ta bo‘limdan iborat bo‘lib: boshqarma boshlig’i huzuridagi …

3 / 19

2-bulim - harbiy sektsiya 3- bo‘lim - maorif va iqtisodiyot 4-bo‘lim - tarixiy, sharq qo‘lyozmalari va matbuoti sektsiyalari. 1921 yil 30 sentyabrdan yangi bir qoida kuchga kiritiladi. ushbu qoidaga ko‘ra tashkilotlar 5 yil saqlanishi va keyin davlat arxiviga topshirilishi belgilandi. turkiston respublikasi ma`muriy - xududiy bo‘linishiga ko‘ra, joylarda viloyat arxiv jamg’armalari tashkil qilindi. masalan 1920 yil iyunda samarqandda ana shunday arxiv jamg’armasi tashkil qilindi mahalliy arxiv tashkilotlari tf mik xks (halq komissarlari soveti)ning 1921 yil 25 yanvardagi «viloyat arxiv jamg’armalari to‘g’risida»gi qaroriga asosan qonuniy jihatdan rasmiylashdi. bu qarorga ko‘ra viloyat hududidagi barcha idoralarning ish yuritish hujjatlari viloyat davlat arxivi jamg’armasining tarkibiy qismi deb hisoblandi. turkistonda markaziy va mahalliy arxiv tashkilotlarining muhim vazifasi arxiv hujjatlarini qidirib topmoq va yig’ishdan iborat edi. 1920-22 yillarda 5—ta jamg’arma (fond)larda 305 mingdan ortiq hujjatlar 83 ta tashkilot tomonidan topshirildi. turkiston respublikasi xksning 1921 yil 25 yanvardagi qaronriga binoan arxivlarda e`lon qilingan qo‘lyozma hujjatlargina emas, balki …

4 / 19

kasi xksning 1923 yil 25 yanvardagi «arxiv hujjatlarini saqlash va yo‘q kilish to‘g’risida»gi qarorida yo‘nalish va ko‘rsatmalar beriladi. arxiv hujjatlari tarkibidan yo‘q qilinadigan hujjatlarni ajratish uchun komissiya tuziladi. komissiya tarkibiga arxiv boshqarmasi va arxivi tekshirilayotgan idora vakillari a`zo bo‘lib kiritiladi. komissiya hujjatni yo‘q qilish haqida qaror qabul qilganidan so‘ng arxiv ishlari bosh markaziy boshqarmasi huzuridagi tekshirish komissiyasining xulosa va hujjatlarni ko‘rib chiqilgani haqida xulosasi kerak bo‘lgan. boshkarma boshlig’i umumiy xulosani tasdiqlashi zarur bo‘lgan. shunday qilib davlat idoralari arxivlari - arxiv ishlari bosh boshqarmasining ruxsatisiz arxiv hujjatlarini yo‘q qila olmas edi. arxiv xodimlari hujjatlarni yo‘q qilishga juda ehtiyotkorlik bilan yondoshar edi. demak 1924 yilgachga yadaj tarkibidagi arxiv hujjatlari ekspertizadan o‘tkazildi, doimiy saqlash uchun ajratilgan hujjatlar tartibga solindi va ro‘yxatlashtirildi. bu hali barcha ishlarning bajarilishi emas edi, bu uchdan bir qism hujjatlarning qayta ishlanishi edi. natijada arxivlarda ishlaydigan ilmiy xodimlar arxiv hujjatlarini tartibga solish, ulardan ilmiy va amaliy maqsadda foydalana boshladilar. arxiv …

5 / 19

‘lib qo‘shildi. davlat to‘ntarishi yuz berib, turkiston xalqlari o‘z milliy ozodligi uchun kurash boshlagan og’ir yillarda arxiv xodimlari uchun ish yuritish engil bo‘lmadi. arxiv hujjatlarini tashish uchun transport va mablig’ bo‘lmagan hollarda ularni arxivistlarning o‘zlari tashidilar, saqlab qolish uchun qo‘ldan kelgan barcha choralarni ko‘rdilar. o‘sha to‘polon yillarda, arxiv xodimlari uchun maosh ko‘p vaqt davomida berilmas, arxivchilar uchun ish sharoiti juda yomon bo‘lsa-da, bu erda och holda ishlagan ilmiy xodimlar fidoyi bo‘lib qoldilar. mana shu fidoyilar turkiston general-gubernatorligi tashkilotlari arxivini ham ilm uchun saqlab qola oldilar. turkiston general-gubernatorligining siyosiy-ma’muriy boshqaruv tizimi. bosib olingan hududlarda imperiya hukmronligini o'rnatish, mustahkam o'rnashib olish, istilo qilingan joylarni qo'ldan chiqarmaslik uchun, eng avvalo, mustamlakachilar o'zlariga mos boshqaruv tartiblari -ni ishlab chiqishi va uni o'lkada joriy qilishi kerak edi. mustamlakachilik siyosatining to'liq amalga oshirilishida boshqaruv tartiblari asosiy tayanch hisoblangan. boshqaruv tartiblari istilochilik yurishlari bilan birga turli ko'rinishlarda tashkil qilinib, tajribasinovlardan o'tkazilgan holda o'zgartirib borilgan. rossiya imperiyasining o'rta …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 19 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"turkistonda 1916-yilgi qo'zg'alonlarning boshlanishi" haqida

sovetlar tuzimi davrida turkistonda arxiv ishi (1917 - 1924 yillar) mavzu: turkistonda 1916-yilgi qo’zg’alonlarning boshlanishi reja: 1.turkiston o‘lkasida yagona davlat arxiv fondi (yadaf) ning tashkil etilishi. 2. yadaf bo‘limlari va sho‘balari 3. qo’zg’alonlarning boshlanishi 1916 yilda rossiyada yuz bergan davlat to‘ntarishidan so‘ng turkistonda sho‘rolar o‘z kommunistik hukmronligini zo‘rlik bilan o‘rnatdilar. turkiston rsfsr tarkibidagi avtonom respublika sifatida faoliyat ko‘rsata boshladi. rossiyada hukumat qaror qabul qilsa turkiston uchun ham majburan bajarilishi lozim edi. kommunistik mafkuraga ko‘ra butun «jaxon inqilobi» yaqin bo‘lib, barcha eski tuzum tartib qoidalari tubdan o‘zgartirilishi shart edi.jumladan arxiv ishini tashkil etish va arxiv hujjatlari bilan ish yuritish j...

Bu fayl DOCX formatida 19 sahifadan iborat (48,5 KB). "turkistonda 1916-yilgi qo'zg'alonlarning boshlanishi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: turkistonda 1916-yilgi qo'zg'al… DOCX 19 sahifa Bepul yuklash Telegram