1916-yilgi milliy ozodlik harakati

DOCX 12 pages 614.2 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 614.2 KB

File type DOCX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

termiz davlat universiteti tarix fakulteti 3-kurs 303guruh talabasi toshmamatov azizbekning o’zbekiston tarixi fanidan tayyorlagan mustaqil ishi topshirdi:toshmamatov azizbek qabul qildi:fayziyev abdusamad mavzu: 1916-yilgi milliy ozodlik harakati toshkent shahri misolida reja: 1. mustaqillik yillarida 1916 yilgi milliy – ozodlik harakati haqida yangi izlanishlar. 2. “bosmachilik harakati va uning mohiyati” haqida yangicha qarash va xulosalar. 3. kurashning sabablari kirish: mustaqillik yillarida 1916 yilgi milliy – ozodlik harakati haqida yangi izlanishlar respublikamiz olimlarining matbuotdagi chiqishlari, davra suhbatlari, ilmiy anjuman, maqolalar va ilk risolalar nafaqat ilmiy jamoatchilikda, balki keng xalq ommasi, yosh avlod ongida bu tarixiy hodisa haqida to`g’ri bilimlarning shakllanishiga asos soddi. biroq, bu borada, ya`ni 1916 yil qo`zg’olonini chuqur, haqqoniy tarixini batafsil, ilmiy asosda atroflicha yoritish borasida amalga oshirilishi lozim bo`lgan ishlar talaygina. muammoning hali qator masalalari o`z echimini kutmoqtsa. bu masalalar quyidagilardan iborat: — 1916 yil qo`zgolonining samarqand va farg’ona viloyatlari bo`yicha chuqur va atroflicha tahlili. bu masalaga doir arxiv hujjatlari …

2 / 12

nda eng avvalo zamondoshlar xotiralariga alohida ahamiyat berilishi, arxiv hujjatlariga esa tanqidiy yondoshish zarur bo`ladi. 1916 yil qo`zg’olonining umumxalq xarakterini chuqurroq ochib berish. arxiv manbalarida buni asoslab beruvchi ma`lumotlar etarli, biroq ular sovet davrida atayin e`tiborsiz qoldirilgan hamda qo`zg’olonda asosan kambag’allar ishtirok etgani ta`kidlangan. 1916 yil qo`zgolonining samarqand va farg’ona viloyatlari bo`yicha chuqur va atroflicha tahlili. bu masalaga doir arxiv hujjatlari hali to`liq ilmiy iste`molga kiritilmagan. samarqavd viloyatidagi qo`zg’olon tarixini tiklashda, ayniqsa, jizzax voqealari alohida e`tiborga molikdir. jizzax shahrida boshlanib uning atrofidagi volostlarni qamrab olgan g’alayonlarning barcha tafsilotlari — temir yo`l bekatlariga hujum, temir yo`l shoxobchalarining ishdan chiqarilib o`lka markazi — toshkent bilan aloqaning uzilishi, harbiy kuchlar yo`lining to`silishi, shahar tashqarisida mahalliy aholining to`planishi, hukumat qo`shinlari bilan to`qnashuvga tayyorgarlik, to`qnashuv va uning oqibatlari, qo`zg’olonchilarning shafqatsiz jazolanishi, qo`zg’olonning umumxalq xarakteri, ilgari surilgan maqsadlar, ya`ni rossiyadan ajralish, mustaqil davlat tuzish kabi masalalar aniq ma`lumotlar asosida yoritilishi lozim. bunda eng avvalo zamondoshlar xotiralariga …

3 / 12

uchun mustabid hukumat ularni og’ir jazolagani haqida arxiv hujjatlari ham dalolat beradi. bunday ma`lumotlar g’alayonlarga mahalliy ma`murlarning bevosita aloqasi va ishtirokini, qo`zg’olonning umumxalq xarakterini ochib berishga xizmat qiladi. 1916 yil qo`zg’olonining milliy ozodlik yo`nalishini chuqur va atroflicha yoritib asoslash. ma`lumki sovet adabiyotlarida bu masala kommunistik mafkura manfaatlari nuqtai nazaridan yoritilib, qo`zg’olon rossiya imperializmining mustamlaka zulmiga qaratilgani ta`kidlangan va rossiyaning o`lkadagi 1917 yildan keyingi hukmronligi go`yoki "adolatli sotsializm tuzumida mustamlakachilik zulmi yo`qligi" bilan oqlangan. aslida esa rossiya imperiyasining merosxo`ri bo`lgan, mustamlakachilikning barcha asoratlarini saqlab qolgan va o`rta osiyoda 1991 yilga qadar iqtisodiy, siyosiy, mafkuraviy hukmronligini o`tkazib kelgan, milliy davlatchilikka, til va madaniyat rivojiga yo`l bermagan sovet davlati uchun 1916 yil qo`zg’olonining rossiya hukmronligiga qarshi qaratilganini e`tirof etish o`z oyog’iga bolta urish bilan barobar edi. shu tufayli qo`zg’olon go`yoki faqat "rus imperializmi"ga, uning mustamlakachiligiga qarshi qaratilganligi ta`kidlandi, rossiya hukmronligiga qarshi yo`nalishi yashirildi, bu esa tarixiy haqiqatning buzilishi, yuzaki baholanishiga olib keldi. bu …

4 / 12

i olimning qarashlarida mustabid tuzum mafkurasi mustahkam o`rnashib qolganini namoyon etadi. muallifning 1967 yilda nashr etilgan kitobining to`g’ridan-to`g’ri qayta nashri bo`lgan bu asar 1916 yil qo`zg’oloni tarixini xuddi avvalgisi kabi kommunistik mafkura qolipida yoritgan. hech bir mafkuraviy tazyiq bo`lmagan, xolisona, erkin fikr yuritish imkoni bo`lgan sharoitda masalaga bunday yondoshuv olimning o`sha mafkura quliga aylangani, yangicha mushohada yuritish qobiliyatiga ega emasligini namoyon etadi. asardagi boy tarixiy faktlar hamda unda ettisuvdagi "reaktsion" chiqishlar haqidagi rasmiy qarashlar asossizligini aniq ma`lumotlar bilan ochib berilgani muallifning yutug’i bo`lsa, ayrim yakuniy xulosalar, bol’shevikcha andoza asarning eng katta kamchiligidir. shu o`rinda muallifning quyidagi xulosalarini qayd etib o`tish lozim. "bu harakatning o`ziga xos xususiyatlaridan biri shundaki, qo`zg’olonchilar podshoning mustamlaka zulmiga qarshi chiqib, milliy mustaqillik uchun kurashdilar, biroq ular rossiyadan ajralish maqsadini mutlaqo ko`zlamadilar" milliy mustaqillikka erishish uchun eng avvalo o`zga millat va mustabid davlat, ya`ni rossiya hukmronligiga barham berilishi lozimligini taniqli tarixchi olimning mustaqillikning 6 yilida ham anglab …

5 / 12

r bilan yaqindan tanishib, ularni xolisona baholash hamda vatan tarixshunosligidagi yangi qarashlar va ilmiy xulosalarni xorijiy tadqiqotchilarga etkazish, ular bilan fikr almashish, hamkorlikda asarlar yaratish. 1916 yil qo`zg’olonidagi milliy ziyolilar, xususan jadid taraqqiyparvari rolini to`g’ri va xolisona yoritib berish. — 1916 yil qo`zg’olonidagi ayollar rolini chuqur va atroflicha ko`rsatib berish. hozirga qadar bu masalada asosan sirdaryo viloyati bo`yicha ma`lumotlar aniqlanib, e`lon qilingan. tadqiqotlardan ma`lum bo`lishicha farg’onada ham ayollar xalq g’alayonlarida faol ishtirok etganlar. bu masalalarning haqqoniy, aniq tarixiy faktlarga asoslangan xolisona va ilmiy talqini 1916 yil qo`zg’oloni haqidagi tarixiy haqiqatni tiklashga, muammoning mavhum, munozarali yoki ilgari buzib ko`rsatilgan masalalarini oydinlashtirishga, bu muhim tarixiy hodisadan tegishli saboq chiqarib, mustaqillik uchun kurashda qon to`kkan ajdodlar xizmatini munosib baholashga imkon berishi shubhasiz. “bosmachilik harakati va uning mohiyati” haqida yangicha qarash va xulosalar o`zr fa tarix institutida ushbu muammo ustida bir necha yillar davomida izlanishlar olib borgan maxsus ilmiy jamoa rahbari, tarix fanlari doktori …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "1916-yilgi milliy ozodlik harakati"

termiz davlat universiteti tarix fakulteti 3-kurs 303guruh talabasi toshmamatov azizbekning o’zbekiston tarixi fanidan tayyorlagan mustaqil ishi topshirdi:toshmamatov azizbek qabul qildi:fayziyev abdusamad mavzu: 1916-yilgi milliy ozodlik harakati toshkent shahri misolida reja: 1. mustaqillik yillarida 1916 yilgi milliy – ozodlik harakati haqida yangi izlanishlar. 2. “bosmachilik harakati va uning mohiyati” haqida yangicha qarash va xulosalar. 3. kurashning sabablari kirish: mustaqillik yillarida 1916 yilgi milliy – ozodlik harakati haqida yangi izlanishlar respublikamiz olimlarining matbuotdagi chiqishlari, davra suhbatlari, ilmiy anjuman, maqolalar va ilk risolalar nafaqat ilmiy jamoatchilikda, balki keng xalq ommasi, yosh avlod ongida bu tarixiy hodisa haqida to`g’ri bilimlarning shakll...

This file contains 12 pages in DOCX format (614.2 KB). To download "1916-yilgi milliy ozodlik harakati", click the Telegram button on the left.

Tags: 1916-yilgi milliy ozodlik harak… DOCX 12 pages Free download Telegram