turkistonda milliy ozodlik harakatini tarixshunoslikda yoritilishi

DOC 190,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

turkistonda milliy ozo.doc миллий озодлик ќаракатлари ќаљидаги совет тарихшунослиги концепцияси turkistonda milliy ozodlik harakatini tarixshunoslikda yoritilishi kirish. i bob. 20-yillarda milliy ozodlik harakati haqidagi ilk ilmiy karashlarning shakllanishi va ularning sinflashtirish yo’lidagi dastlabki urinishlar. ii bob. 30-50-yillardagi milliy ozodlik harakati tarixshunosligi. iii bob. 50-80-yillarning birinchi yarmida milliy ozodlik harakatlari to’g’risida tarixshunoslikdagi fikrlar. iv bob. 80-yillar oxiri – tarixiy haqiqat sari ilk odimlar. xulosa. foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati. kirish. o’zbekiston respublikasida davlat mustaqilligining qo’lga kiritilishi bilan o’zbek xalqi tarixida tub burilish sodir bo’ldi. milliy istiqlol o’zbek xalqining o’z huquqlarini, milliy o’zligini tiklashiga, ijtimoiy-iqtisodiy va ma’naviy taraqqiyot sari yuz tutishiga cheksiz imkoniyatlar yaratdi. ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyot sari yo’l tub islohotlar bilan belgilangan bo’lsa, ma’naviy taraqqiyotga milliy ma’naviyatni tiklash va mustahkamlash, fan, maorif, madaniyatni rivojlantirish, tafakkurga erkinlik berish bilan asos solindi. bu jarayonda tarix, tarixiy ong va xotira xalqqa ruhiy kuch-quvvat bag’ishlovchi, unga ma’naviy ozuqa beruvchi muhim omil sifatida maydonga chiqdi. o’zbek xalqining haqqoniy tarixini …

alqning tabiatiga, real voqyelikka zid bo’lib, ularni nafaqat hayotdan, balki o’tmishdan ham izlash mutlaqo befoyda edi. shunga qaramay, mazkur ta’limot aqidalariga va tamoyillariga asoslangan sovet tarixshunosligida nafaqat o’zbek xalqining, balki jahon tarixining ham juda ko’p muhim masalalari mutlaqo noto’g’ri, buzib talqin etildi. natijada tarixiy haqiqat yashirilib, xalq o’z o’tmishidan va demak, o’zligidan uzoqlashtirildi. o’zbekiston tarixining ana shunday buzib ko’rsatilgan, noto’g’ri talqin etilgan muammolaridan biri turkiston xalqlarining o’z milliy ozodligi uchun olib borgan kurashlari edi. chunonchi, turkiston xalqlarining chorizmga qarshi ko’targan 1916 yil qo’zg’oloni va sovet hokimiyatiga qarshi 1918-1924 yillardagi kurashlari mustabid tuzum davrida mutlaqo noto’g’ri talqin etib kelindi. mazkur voqyealarning mohiyati, maqsadi va tarixiy ahamiyati atayin buzib ko’rsatildi. mustabid tuzum mafkurachilari bunda, eng avvalo, tarixiy haqiqatni yashirib, xalqning milliy o’zligini anglashga yo’l bermaslik maqsa-dini ko’zladilar. biroq, o’z vatanida yashirilgan tarixiy haqiqat xorijda oshkoralikka yo’l izladi va xorijiy tarixshunoslikda mutlaqo o’zgacha talqin oldi. turkiston tarixi masalalari vatan tarixshunosligi doirasidan chiqib, jahon …

t mustaqilligi qo’lga kiritilishi bilan mamlakatda mustabid tuzum va unga xizmat qilgan mafkura barham topdi. ma’naviy hayot mafkuraviy kishanlar iskanjasidan xalos bo’ldi, oshkoralik va hurfikrlik sharoitida tarix fanida mutlaqo yangicha nazariy, uslubiy asoslar shakllana boshladi. ana shunday asoslarda rivojlanayotgan vatan tarixshunosligida bu masalalar katta qiziqish bilan o’rganila boshlandi. ushbu tadqiqotda turkistondagi milliy ozodlik harakatlari - 1916 yil qo’zg’oloni va 1918-1924 yillardagi kurashlar xx asr davomida xorijiy tarixshunoslikda qanday baholanganligi hamda o’zbekistonda mustaqillik davrida qanday yoritilayotganligi o’zaro qiyosiy asosda tahlil etiladi. bunda, eng avvalo, mazkur muammolar haqida har bir yo’nalishdagi ilmiy qarashlar qay tariqa shakllanib borgani kuzatiladi, ularning manbaviy asoslari tahlil etiladi, bu qarashlar qanday manbalarga asoslangani aniqlanadi, ularning shakllanishiga hukmron tuzum, ijtimoiy-siyosiy vaziyat, mafkuraviy muhit qanday ta’sir o’tkazgani o’rganiladi, nazariy, uslubiy asoslari tahlil etiladi. shuningdek, har bir yo’nalishdagi mazkur masalaga doir mavhum va munozarali qarashlar aniqlanadi. muammoga bunday yondoshuv ilmiy haqiqatni aniqlashga, tarixiy haqiqatni tiklashga yordam beradi, murosasiz tortishuvlarga chek …

ifatida qaraladi. voqyealar zamondoshlarining fikr-mulohazalari, ko’rsatmalari o’sha davrdagi matbuotda, arxiv fondlaridagi hujjatlarda saqlanib qolgan bo’lib, tadqiqotda ular ilk bor iste’molga kiritilgan. shuningdek, tadqiqotda 1916-1924 yillardagi kurash voqyealarini aks ettiruvchi manbalar kim tarafidan, qanday vaziyatda, qaysi ma’lumotlar asosida yuzaga kelganligiga qarab tasnif qilinadi. muammoning manbalari haqidagi bunday ma’lumotlar o’sha davrdagi mazkur voqyealarga oid ijtimoiy-siyosiy qarashlar tarixiy haqiqatni qay darajada aks ettirganini aniqlash imkonini beradi. umuman, muammoning bu tarzda – ya’ni, tarixshunoslik va manbashunoslik nuqtai nazaridan ilk bor kompleks asosda o’rganilishi mustaqillik davrida vatan tarixshunosligida qaror topayotgan yangicha uslubiy, nazariy, ilmiy yondoshuvlarning mahsulidir. bunday yondoshuvlar ilmiy haqiqatni aniqlashga, turli konseptual, nazariy, uslubiy yondoshuvlarni o’zaro qiyoslashga, tegishli xulosalar qilishga imkon beradi. tadqiqotda davriy matbuot materiallariga va ayniqsa, milliy matbuotga, arxiv hujjatlariga, tarixiy, ilmiy, ommabop va badiiy adabiyotlarga, memuarlar, xotiralarga keng e’tibor qaratish bilan birga ilk bor xorijiy adabiyotlar ham jalb etilgan. asosan ingliz, nemis, turk tillarida chop etilgan adabiyotlarning ko’pchiligi ilmiy iste’molga ilk …

gi, hyech qachon izsiz yo’qolmasligi va alal-oqibat g’alaba qilishini yana bir karra namoyon etadi. turkiston milliy ozodlik harakati tarixshunosligi hali ko’p izlanishlarni taqozo etadi. bu boradagi dastlabki urinish bo’lgan mazkur tadqiqot tarixiy haqiqatni tiklashga baholi qudrat hissa bo’lib qo’shiladi, deb umid qilamiz. i bob. 20 – yillarda milliy ozodlik xarakatlari haqidagi ilk ilmiy qarashlarning shakllanishi va ularning sinflashtirish yo’lidagi dastlabki urinishlar. ma’lumki, sovet tarixshunosligi 70 yildan ortiq zo’rlik bilan hukm surgan, o’nlab xalqlar, millatlarni fojeali inqiroz yoqasiga olib kelib, tarix sahnasini sharmandalarcha tark etgan sovet davlati va tuzumi manfaatlariga xizmat qilishga moslashtirilgan bo’lib, markscha-leningcha ta’limot tamoillari va kommunistik mafkura aqidalariga asoslangan edi. uning bosh va asosiy maqsadi - xalqlar tarixi emas, sinflar va sinfiy kurash tarixini yaratish, hayotiy va real bo’lmagan, jamiyat taraqqiyoti qonunlariga zid bo’lgan xayoliy ta’limot kommunizm g’oyalarini ulug’lash, uni tarixiy muqarrar zaruriyat sifatida ko’rsatish, sssrning soxta yutuqlarini targ’ib etish, bu g’oyalarni nafaqat sovet xalqiga, balki butun insoniyatga …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "turkistonda milliy ozodlik harakatini tarixshunoslikda yoritilishi"

turkistonda milliy ozo.doc миллий озодлик ќаракатлари ќаљидаги совет тарихшунослиги концепцияси turkistonda milliy ozodlik harakatini tarixshunoslikda yoritilishi kirish. i bob. 20-yillarda milliy ozodlik harakati haqidagi ilk ilmiy karashlarning shakllanishi va ularning sinflashtirish yo’lidagi dastlabki urinishlar. ii bob. 30-50-yillardagi milliy ozodlik harakati tarixshunosligi. iii bob. 50-80-yillarning birinchi yarmida milliy ozodlik harakatlari to’g’risida tarixshunoslikdagi fikrlar. iv bob. 80-yillar oxiri – tarixiy haqiqat sari ilk odimlar. xulosa. foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati. kirish. o’zbekiston respublikasida davlat mustaqilligining qo’lga kiritilishi bilan o’zbek xalqi tarixida tub burilish sodir bo’ldi. milliy istiqlol o’zbek xalqining o’z huquqlarini, milliy o’zligini t...

Формат DOC, 190,5 КБ. Чтобы скачать "turkistonda milliy ozodlik harakatini tarixshunoslikda yoritilishi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: turkistonda milliy ozodlik hara… DOC Бесплатная загрузка Telegram