turkistonda 1917-yilgi ijtimoiy-siyosiy o‘zgarishlar

DOCX 4 стр. 22,7 КБ Бесплатная загрузка

4 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 22,7 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 4

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (4 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 4

turkistonda 1917-yilgi ijtimoiy-siyosiy o‘zgarishlar. reja: 1) turkiston xalqlarining asriy orzusi. 2) 1917-yilgi fevral inqilobi va turkiston. 3) “sho‘roi islomiya” va “sho‘roi ulamo” tashkilotlari. 4) i va ii umumturkiston qurultoylari. adabiyotlar: 1. “o`zbekistonning yangi tarixi” 2-kitob t.“sharq”- 2000, 10-40 betlar. 2. usmonov q, sodiqov m “o`zbekiston tarixi” (1917–1991-yillar) “sharq” 2010, 5-16 betlar. 3. a’zamxo‘jayev s. “turkiston muxtoriyati” t.“ma’naviyat” 2000 3-108 betlar. 1-masala: ma’lumki, turkiston o‘lkasi chor rossiyasi mustamlakasiga aylantirilib, bu hududda o‘zga millat hukmdorlarining zo‘rlikka asoslangan boshqaruv tizimi va siyosati yurgizila boshlaganidan e’tiboran uning mazlum va jabrdiyda xalqlari o‘z erki, ozodligidan mahrum etilib, birovlar qo‘l ostiga tobe bo‘lib qoldilar. biroq shu narsa haqiqatki, o‘lkaning tabiatan mag‘rur xalqlari hech qachon o‘zlarining chor-nochor qismatiga tan berib, o‘zgalar jiloviga bo‘ysunib yashashga rozi bo‘lmaganlar, balki, aksincha, o‘z erki, milliy mustaqilligi yo‘lida mardonovor kurashganlar. olis ko‘hna tariximiz zarvaraqlaridan munosib o‘rin egallagan, aziz nomlari mangulikka muhrlangan to‘maris, shiroq, spitamen, muqanna, jaloliddin manguberdi, temur malik, shayx najmiddin kubro, …

2 / 4

madaniyatini, san’atini, tilini yo‘q qilsang bas, tez orada o‘zi tanazzulga uchraydi”, deb aytgan behayo so‘zlari bekorga aytilmagan, albatta. lekin shunga qaramay yurt o‘glonlari ajnabiylar zo‘ravonligiga tik boqib, o‘lka xalqlarining erki va ozodligi uchun kurashganlar. turkiston xalqlarining erk, ozodlik uchun kurash g‘oyasi xx-asr boshlariga kelib yangi pallaga kirdi. yangi asr boshlarida jadidlar nomi bilan mashhur bo‘lgan, o‘z ongli hayotini, butun borlig‘ini yurt, millat ozodligi, hurligi va ravnaqiga baxsh etgan istiqlol darg‘alari yetishib chiqdi. behbudiy, fitrat, f.xo‘jayev, a.avloniy, m.qori abdurashidxonov, a.shukuriy singari yurt ilg‘or peshvolarining turkiston ozodligi, istiqloli yo‘lida qilgan ulkan sa’y-harakatlari, millat farzandlari ta’limi, tarbiyasini isloh qilish, yaxshilash, uni yuksak zamon talablari darajasiga ko‘tarish borasidagi zahmatlari tahsinga loyiqdir. butun turkistonni larzaga keltirgan hamda chor mustamlakachilarini sarosimaga solgan o‘lka xalqlarining 1916-yilgi milliy-ozodlik harakati ham yurt ozodligiga bag‘ishlangan edi. muxtasar qilib aytganda, vatan ozodligini qo‘lga kiritish turkiston xalqlarining asriy orzusi edi. 2-masala: chor hukmronligiga qarshi davom etib kelayotgan uzluksiz kurash nihoyat 1917-yil fevraliga …

3 / 4

di. uning o‘rniga muvaqqat hukumatga bo‘ysunuvchi turkiston qo‘mitasi tashkil etildi. ayni chog‘da viloyatlardagi harbiy gubernatorlik lavozimari ham tugatildi. ularning o‘rniga viloyat komissarlari lavozimi joriy etildi. fevral o‘zgarishi turkiston o‘lkasi xalqlari hayotida muayyan demokratik jarayonlarni baxsh eta bordi. keng xalq ommasi, uning turli ijtimoiy qatlamlari faol harakatga kela boshladi. o`lkaning yirik shaharlarida tashkil topgan va asosiy tarki bi mahalliy millat vakillaridan iborat kasaba uyushmalari, turli kasb kishilarini birlashtirgan uyushmalar ham aholining tub manfaatlarini, ularning iqtisodiy va siyosiy talablarini himoya qilib faoliyat yuritdilar. 1917-yilning may oyiga kelib turkiston o‘lkasidan mardikorlikka olinganlarning qaytib kelishi ham inqilobiy kuchlar safini toldirib bordi. bu o‘rinda fevral o‘zgarishidan keyin o‘lka xalqlari hayotida muhim ro‘l o‘ynagan, ularning siyosiy faolligini oshirishga xizmat qilgan ko‘plab inqilobiy-demokratik tashkilotlar, siyosiy firqalar, kasaba uyushmalari faoliyatiga alohida urg‘u bermoq kerak bo‘ladi. gap shundaki, bu davrda rossiyada faoliyat yuritayotgan ko‘plab siyosiy partiyalar, jumladan, eserlar, sotsial-demokratlar va boshqa partiyalarning mahalliy tashkilotlari turkistonda ham o‘z faoliyatlarini aktivlashtirib, …

4 / 4

-qosh bo‘ldilar. ayniqsa, rossiya muvaqqat hukumatining ikki yuzlamachilik siyosati, uning inqilobning tub masalalarini, chunonchi, urush va tinchlik, 8 soatlik ish kuni, agrar va milliy masalalarni hal etishni turli bahonalar bilan chetga surishi ilg‘or jadid arboblarini inqilobiy-demokratik yo‘nalishda izchillik bilan kurash olib borishga da’vat etdi. jadid rahnamolarining sa’y-harakatlari bilan turkistonning bir qator yirik shaharlarida gazeta va jurnallar nashr etila boshlandi. jumladan, toshkentda “turk eli”, “najot”, “kengash”, “ulug‘ turkiston”, “turon”, samarqandda “hurriyat” vaqtli nashrlari chiqa boshladi. ular orqali e’lon qilingan maqolalarda kechayotgan davrning o‘ziga xos xususiyatlari, o‘tkir ijtimoiy-siyosiy masalalar, joylardagi ahvol, ommani to‘lqinlantirayotgan muammolar aks ettirilib borilardi. 3-masala: 1917-yil boshlarida turkistonda yuz berayotgan tarixiy o‘zgarishlar silsilasida mahalliy taraqqiyparvar kuchlarning birlashish sari intilishi ustuvor bo‘lib bordi. yerli tub aholining asosiy ko‘pchiligi ham yevropalik siyosatchilar ketidan emas, balki musulmon ulamolari, jadid yo‘lboshchilari yo‘lidan uyushib bordilar. 1917-yil 14-martda toshkentda jadid arboblari tashabbusi bilan “sho‘roi islomiya” tashkiloti tuzildi. 15 kishidan iborat tashkilot rayosati tarkibidan munavvar qori …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 4 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "turkistonda 1917-yilgi ijtimoiy-siyosiy o‘zgarishlar"

turkistonda 1917-yilgi ijtimoiy-siyosiy o‘zgarishlar. reja: 1) turkiston xalqlarining asriy orzusi. 2) 1917-yilgi fevral inqilobi va turkiston. 3) “sho‘roi islomiya” va “sho‘roi ulamo” tashkilotlari. 4) i va ii umumturkiston qurultoylari. adabiyotlar: 1. “o`zbekistonning yangi tarixi” 2-kitob t.“sharq”- 2000, 10-40 betlar. 2. usmonov q, sodiqov m “o`zbekiston tarixi” (1917–1991-yillar) “sharq” 2010, 5-16 betlar. 3. a’zamxo‘jayev s. “turkiston muxtoriyati” t.“ma’naviyat” 2000 3-108 betlar. 1-masala: ma’lumki, turkiston o‘lkasi chor rossiyasi mustamlakasiga aylantirilib, bu hududda o‘zga millat hukmdorlarining zo‘rlikka asoslangan boshqaruv tizimi va siyosati yurgizila boshlaganidan e’tiboran uning mazlum va jabrdiyda xalqlari o‘z erki, ozodligidan mahrum etilib, birovlar qo‘l ostiga tobe bo...

Этот файл содержит 4 стр. в формате DOCX (22,7 КБ). Чтобы скачать "turkistonda 1917-yilgi ijtimoiy-siyosiy o‘zgarishlar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: turkistonda 1917-yilgi ijtimoiy… DOCX 4 стр. Бесплатная загрузка Telegram