turkistonda arxiv ishi tarixi (1917-1924 yillarda)

DOCX 24 pages 70.9 KB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 70.9 KB

File type DOCX

Pages 24

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ turkistonda arxiv ishi tarixi (1917-1924 yillarda) reja: kirish i. turkistonda arxiv ishi tarixi (1917-1924 yillarda) 1.1 turkiston assrda arxiv ishining tashkil etilishi 1.2 turkistonda arxivlarda ish yuritishlihi.oslikxi (1917-1924yy.) ii. sovet ittifoqi davrida o‘zbekiston ssrda arxiv ishi (1925-1945yillarda) 2.1 1925–1941 yillarda o‘zbekiston ssrda arxiv ishining tashkil qilinishi 2.2 ikkinchi jahon urushi (1941–1945) yillarida o‘zbekistonda arxiv ishi xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish xalqimizning tarixiy o‘tmishi, o‘zligi, ma’naviyati masalalari yoritilayotganda chuqur ilmiy asos va aniq dalillar zarur. haqqoniy tarixni yaratishda dalil bo‘ladigan muhim omillar orasida arxiv hujjatlari diqqatga sazovordir. o‘zbekistonning moddiy va ma’naviy hayoti aks etgan noyob arxiv hujjatlari tarix fani uchun boy manba sifatida xizmat qiladi. markaziy osiyo mintaqasida ilk arxivlar yozuv bilan bir vaqtda paydo bo‘lgan. bu …

2 / 24

boshqalar foydalanganlar. amir temur va temuriylar davrida ham kutubxona-arxivlari mavjud bo‘lgan. ayniqsa, amir temur harbiy yurishlari davrida ko‘pgina nodir qo‘lyozma asarlarni movarounnahrga olib kelgan. shuningdek, sohibqiron jahonning bir qancha mamlakat qirollari bilan yozishmalar olib bordi. bu diplomatik yozishmalar qimmatli arxiv hujjatlari hisoblanadi. shu diplomatik yozishmalardan biri 1996 yil yunesko tashabbusi bilan parijda o‘tkazilgan amir temur tavalludining 660 yilligida fransiya prezidenti jak shirak tomonidan o‘zbekiston respublikasining birinchi prezidenti islom karimovga topshirildi. amir temurning nevarasi boysunqur zamonida hirotda ko‘pgina asarlardan namunalar to‘planadi. uning atrofida o‘z davrining yetuk shoirlari, kitobxonlari,muqovasozlari, naqqoshlari va boshqa kitobsoz hunarmandlar yig‘ilgan. shu o‘rinda ta’kidlash kerakki, o‘zaro feodal urushlar,vayronagarchiliklar natijasida arxiv hujjatlari, qo‘lyozmalar yo‘q bo‘lib ketgan. bizgacha qo‘qon va xiva xonlarining arxivlari, buxoro amirligining qo‘shbegi arxivi saqlanib qolgan. ularda xix asrga oid hujjatlarning bir qismi mavjud xolos. o‘rta osiyoning rossiya imperiyasi tomonidan bosib olinganidan keyingi davr arxivlari, ya’ni xix asrning ikkinchi yarmi va xx asr hujjatlari to‘la saqlangan. i. …

3 / 24

yanvar oyidayoq turkiston avtonomiyasini tuzish masalasini ko‘tarishgan edi. 1918-yil 30-aprelda turkiston sovetlarining v s’ezdida “rossiya sovet federatsiyasining turkiston sovet respublikasi haqida nizom” qabul qilindi va turkiston assrning tuzilganligi e’lon qilindi. turkiston avtonom sovet respublikasi ma’muriy jihatdan farg‘ona, samarqand, sirdaryo, ettisuv, kaspiyorti, keyinchalik amudaryo (turkman) viloyatlariga bo‘lingan. respublika hududi bxsr, xxsr, qozog‘iston assr, afg‘oniston, eron, xitoy davlatlari bilan chegaradosh bo‘lgan[footnoteref:1]. sovet davridagi kelajakda amalga oshirilishi mo‘ljallangan loyihalar o‘tmishdagi vaqe’a hodisalar va siyosatni kommunistik ma’murlar va tarixchilar arxiv hujjatlari bilan bog‘lab o‘rgandilar. 1917-yil inqilobidan keyin tarixiy taraqqiyotni namoyon qilishni ahamiyatli deb hisoblaydigan marksizm tarafdorlari hisoblangan bolsheviklar tezda chor rossiyasi arxivlarini o‘z nazoratlariga oldilar. progressiv va reaksion tendensiyalarni namoyon qilish uchun kommunistik tarixchilar materiallar yig‘a boshladilar. 1930-yillarda stalin kitoblardagi tarixiy materiallar ustida taxrir olib borgan bir paytda kommunistik partiyadagi bahslar o‘z cho‘qqisiga yetgan edi. partiya chor rossiyasi tomonidan bosib olingan hududlar va u yerda yashaydigan xalqlarga o‘z zulmini o‘tkazuvchi sifatida emas, imperiyaning xalq …

4 / 24

(antonina burton. archive stories.(facts, fictions and the writing of history). – london.2005.–r.49-50.) turkistonda sovet hokimiyati o‘rnatilgach o‘lkada arxiv ishining tashkil etilishga e’tibor qaratila boshlandi. sho‘rolor hokimiyati rahbarlari yaxshi bilardiki, komunistik g‘oyalarning bajarilish vazifalarining muvaffaqiyatli olib borilishi ko‘p jihatdan qanchalik manbalar ko‘p to‘planishiga, tadqiqotchilar qaysi manbalardan ko‘proq foydalanishiga ham bog‘liq edi. dunyo ommasiga sho‘rolar tizimini ijobiy boshqaruv markaziga konsetratratsiya qilishi hukumat vakillari uchun va davlatchilik siyosiy senzurasida efektiv instrument vazifasini o‘tab berishi talab qilinar edi. shuning uchun sho‘rolar hukumati arxiv idoralari tizimini tiklanishiga katta diqqat-e’tibor qaratishdi. 1918-yilining aprelida rsfsr hukumati tashabbusi bilan turkistonda markaziy arxiv idoralari boshqarmasini tuzish, arxiv ishini qayta qurish va markazlashtirish xususida qaror qabul qiladi, o‘shanda hukumat topshirig‘iga ko‘ra “arxiv tashkilotlari boshqaruvini tashkil etish” uchun maxsus komissiya tuziladi.sovet hukumati arxiv ishlariga oktyabr inqilobidan so‘ng katta e’tibor bera boshladi. 1918 yilning 27-28-mayida moskvada m. x. pokrovskiy raisligida majlis bo‘lib, markaziy arxiv boshqarmasini tuzishni rejalashtirish xususida kelishib olindi[footnoteref:3]. rossiya hukumati …

5 / 24

hqarmasi kollegiyasi tuziladi. uning tarkibiga v. ryazonov (rais), b. n. storojev (rais o‘rinbosari), a. polyanskiy, s. b. veselovskiy va boshqalar kiradi. kollegiya shu zahotiyoq davlat arxiv idoralarini tashkil etish, arxiv ishlari infratuzilmasini yaxshilashga kirishib ketadi. rsfsr arxiv idoralari markaziy tuzilmasining ajralmas qismi sifatida turkiston arxiv saqlanmasini joriy qilishga katta e’tibor berdi. tarixiy nuqtai nazardan baho beradigan bo‘lsak, sovet arxivshunoslik siyosati tashkil etilishi bilanoq, turkiston o‘lkasida sho‘rolar arxivshunosligi ta’siri sezila boshladi. 1917-yilning birinchi kunlaridayoq o‘lkada yirik arxiv saqlanmasi yo‘q edi. shu bilan birgalikda arxiv ishini yaxshilashga qaratilgan arxiv ishlari tizimli tashkil etilmagandi. arxiv ishlarini tashkil qilish va rivojlantirish bo‘yicha o‘lka hukumatiga topshiriq 1918 yilning iyunida kelib tushdi. bu ishni turkiston respublikasi byudjet moliya komissiyasi raisi (mik xuziridagi) v. n. kucherbaev boshqardi va 1919 yilning oktyabirida turkiston assr sovetining 13 – s’ezdida arxiv ishlarini tashkil qilish, boshqaruvi, topshiriq va vazifalari to‘g‘risida ma’ruza qildi. shundan so‘ng 1919-yilning 30-oktyabirida turkiston respublikasi mik prezidumi respublika …

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About "turkistonda arxiv ishi tarixi (1917-1924 yillarda)"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ turkistonda arxiv ishi tarixi (1917-1924 yillarda) reja: kirish i. turkistonda arxiv ishi tarixi (1917-1924 yillarda) 1.1 turkiston assrda arxiv ishining tashkil etilishi 1.2 turkistonda arxivlarda ish yuritishlihi.oslikxi (1917-1924yy.) ii. sovet ittifoqi davrida o‘zbekiston ssrda arxiv ishi (1925-1945yillarda) 2.1 1925–1941 yillarda o‘zbekiston ssrda arxiv ishining tashkil qilin...

This file contains 24 pages in DOCX format (70.9 KB). To download "turkistonda arxiv ishi tarixi (1917-1924 yillarda)", click the Telegram button on the left.

Tags: turkistonda arxiv ishi tarixi (… DOCX 24 pages Free download Telegram