o'zbekistonda 1917-1990-yillarda arxiv ishi

PPTX 34 sahifa 155,8 KB Bepul yuklash

34 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 155,8 KB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 34

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 34

mavzu: 1917-1990-yillarda o‘zbekistonda arxiv ishi mavzu: 1917-1990-yillarda o‘zbekistonda arxiv ishi bugungi mavzuda quyidagilar haqida bilib olasiz: turkistonda arxiv ishi tarixi 1922-1930-yillarda o‘zbekiston ssrda arxiv ishi 1941-1990-yillarda o‘zbekiston ssrda arxiv ishi turkistonda arxiv ishi 1917-yilga qadar hujjatlar har bir idorada va tashkilotning o‘zida saqlangan. arxivlar tarqoq holda bo‘lib, hujjatlar bir joyda yig‘ilmagan, markazlashmagan edi. oktabr to‘ntarishidan keyin turkiston rsfsr tarkibiga avtonom respublika sifatida kiradi. rossiya hukumati chiqargan barcha qonunlar va qarorlar turkiston uchun ham tegishli edi. shuni aytish kerakki, rsfsr hukumati 1918-yil 1-iyunda “arxiv ishini qayta qurish va markazlashtirish to‘g‘risida” dekret qabul qildi. bu dekret asosida barcha tarqoq arxivlar markazlashtirildi. “arxiv ishini qurish va markazlashtirish to‘g‘risida”gi qaror. 05.11.1919 shundan kelib chiqqan holda turkiston respublikasi markaziy ijroiya komiteti(mik) 1919-yil 5-noyabrda “arxiv ishini qayta qurish va markazlashtirish to‘g‘risida” qaror qabul qildi. bu qarorga asosan, 1917-yilga qadar bo‘lgan barcha idoraviy arxivlar tugatildi, arxiv hujjatlari turkiston respublikasining yagona davlat arxiv fondi(yadaf)ni tashkil qiladim deb e’lon …

2 / 34

markaziy bosh boshqarmasi boshlig‘i qilib tayinladi. d.i.nechkin mikning arxiv to‘g‘risidagi qaroriga o‘zgartirishlar kiritdi. turkiston respublikasi arxiv ishi markaziy boshqarmasi boshlig‘i rsfsr bosh arxivi roziligi bilan turkiston respublikasi maorif xalq komissarligi qaroriga asosan tayinlandi deb ko‘rsatildi. bu bilan turkiston respublikasi huquqi, shubhasiz, cheklandi arxiv ishi markaziy bosh boshqarmasi arxiv ishi markaziy boshqarmasi quyidagi bo‘limlardan iborat edi: boshqarma boshlig‘i huzuridagi kengash ilmiy statistika bo‘limi inspeksiya tahririyat kengashi ish boshqarmasi davlat arxivlari bo‘limi kengash maslahat organi; bo‘limlar rejalari, hisobotlarini eshitgan, ularning faoliyatlarini yo‘naltirib turgan, ilmiy, metodik ishlarni tasdiqlagan va arxiv to‘g‘risidagi qonuniy hujjatlar loyihalarini ko‘rib chiqish bilan shug‘ullangan. inspeksiya davlat tashkilotlari ish yuritishini va arxivlar ishini nazorat qilgan ilmiy statistika bo‘limi arxivlar haqida ma’lumotlar yig‘ish va metodik qo‘llanmalar tayyorlash bilan mashg‘ul bo‘lgan yadaf 4 bo‘limda iborat bo‘lgan edi. bo‘limlar quyiagilardan iborat bo‘lgan: ma’muriy-diplomatik, yuridik seksiyalar harbiy seksiya maorif va iqtisodiyot seksiyalari tarixiy-inqilobiy, sharq va matbuot seksiyalari davlat arxivi fondiga faqat 1917-yildan oldingi tashkilotlar …

3 / 34

ismi hisoblanadi, deb ko‘rsatilgan. markaziy va mahalliy arxiv tashkilotlarining muhim vazifasi arxiv hujjatlarini qidirib toppish va yig‘ish edi 1920-1921-yillari 500 dan ortiq fondlar hisobga olindi. 1921-yil oxirigacha davlat arxiv fondlariga 157 ta harbiy va fuqaro tashkilotlari 305 mingdan ortiq yig‘majildlarni topshirdilar. 1922-yili 83 ta tashkilot tomonidan 200 mingga yaqin yig‘majild topshirildi. 1920-1924-yillarda metodik qo‘llanmalar yozildi. masalan, arxiv fondlarini bayon qilish, joriy arxivlarni nazorat qilish va hisobga olish, hujjatlarni ajratish va yo‘q qilish to‘g‘risida yo‘riqnomalar tuzildi. turkiston respublikasi arxivlarining bu ishlari arxiv nazariyasi va amaliyotiga muhim va salmoqli hissa bo‘lib qo‘shildi ma’lumki, 1924-yili o‘rta osiyo respublikalarida milliy-hududiy chegaralanish o‘tkazildi. natijada, ittifoq tarkibida o‘zbekiston va turkmaniston, tojikiston mr hamda rsfsr tarkibida qozog‘iston mr va qirg‘iziston avtonom viloyati tashkil qilindi. buning natijasida, o‘zbekistonning o‘z arxiv tashkilotlari vujudga keldi. arxiv hujjatlari yangi tuzilgan respublikalar o‘rtasida quyidagi tartibda bo‘lindi: o‘rta osiyo va ittifoq ahamiyatiga ega bo‘lgan arxiv fondlari o‘rta osiyo markazoy davlat arxivida – toshkentda …

4 / 34

toshkentda vujudga kelgan edi. shunday qilib, o‘zbekiston arxivida faqat respublika tarixiga oid hujjatlargina emas, balki butun o‘rta osiyo tarixiga oid materiallar saqlana boshladi. viloyatlarda arxiv byurolari tashkil etildi. 1925-yilda farg‘ona, samarqand, toshkent, zarafshon viloyatlari arxiv byurolari, 1926-yilda esa, xorazm, qashqadaryo, surxondaryo viloyatlari arxiv byurolari ochildi. 1925-1930-yillarga kelib, arxivlarda ishlaydigan xodimlar soni qisqartirildi. bu yillarda ittifoqda industrlashtirish siyosati natijasida butun mablag‘ qat’iy tejalgan holda industrlashtirishga saflangan edi(1924-yilda 46 ta, 1925-1930-yillarda 17 ta xodim arxivda ishlagan). bu hol arxiv tashkilotlari faoliyatiga salbiy ta’sir ko‘rsatib, ulardan foydalanishni tashkil etish sur’ati ancha pasaydi. arxivlar o‘rta osiyoda milliy-hududiy chegaralanishning o‘tkazilishi, turkiston, buxoro, xorazm respublikalarining tugatilishi munosabati bilan bu respublikalar davlat idoralari arxiv materiallarini qabul qilish, ularni resoublika poytaxti samarqandga tashib borish ishlarini amalga oshirdilar. faqat 1925-yil yanvarning o‘zida arxiv ishi markaziy boshqarmasiga 50 mingga yaqin saqlov birligidagi arxiv materiallari topshirildi. sho’ro davri arxivlarining ko‘payib borishi bilan ittifoq mik va xks qarori asosida 1929 yil aprelda …

5 / 34

viga qo’lyozma hujjatlar bilan birga kino-foto- fonohujjatlar ham topshiriladi, deb ko'rsatildi. idora, tashkilot. muassasa va korxonalar hujjatlarining davlat arxivlariga oldingi besh yil o’rniga tashkil bo‘lgandan 10 yil keyin topshirish qoidasi joriy qilindi. shahar, tuman tashkilotlari o‘z hujjatlarini 3 yildan keyin topshirishlari kerak edi. qarorda idoralarning davlat arxiviga faqat doimiy saqlanadigan hujjatlarnigina topshirishlari uqtirildi. vaqtincha saqlanadigan (masalan, 3-10 yil) hujjatlarni idoralarning o‘zlari maxsus komissiya tuzib yo‘q qilishi ta’kidlandi. bu qoida davlat arxivlari ishini ancha engillashtirdi. shuningdek. qarorda buxoro, xorazm xonliklari va respublikalari hujjatlaridan vaqtincha saqlanadigan hujjatlami yo‘q qilish man etildi. ikkinchi jahon urushi yillari o‘zbekistonda arxiv ishi tarixida eng og‘ir yillar bo‘ldi. arxiv xodimlari ham frontga ketdilar. qolganlari esa, har oy mudofaa jamg‘armasiga o‘z maoshlarining 2% miqdorini o‘tkazib turdilar. arxivchilar evakuatsiya qilingan gospital, bolalar uylarini otaliqqa oldilar. ularga moddiy va ma’naviy yordam ko‘rsatib bordilar va mayramlarda sovg‘alar tashkil qilib, jangchilarga jo‘natib turdilar. 1942-yil noyabrida toshketn shahrida o‘rta osiyo va qozog‘iston respublikalari …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 34 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"o'zbekistonda 1917-1990-yillarda arxiv ishi" haqida

mavzu: 1917-1990-yillarda o‘zbekistonda arxiv ishi mavzu: 1917-1990-yillarda o‘zbekistonda arxiv ishi bugungi mavzuda quyidagilar haqida bilib olasiz: turkistonda arxiv ishi tarixi 1922-1930-yillarda o‘zbekiston ssrda arxiv ishi 1941-1990-yillarda o‘zbekiston ssrda arxiv ishi turkistonda arxiv ishi 1917-yilga qadar hujjatlar har bir idorada va tashkilotning o‘zida saqlangan. arxivlar tarqoq holda bo‘lib, hujjatlar bir joyda yig‘ilmagan, markazlashmagan edi. oktabr to‘ntarishidan keyin turkiston rsfsr tarkibiga avtonom respublika sifatida kiradi. rossiya hukumati chiqargan barcha qonunlar va qarorlar turkiston uchun ham tegishli edi. shuni aytish kerakki, rsfsr hukumati 1918-yil 1-iyunda “arxiv ishini qayta qurish va markazlashtirish to‘g‘risida” dekret qabul qildi. bu dekret asosida barcha...

Bu fayl PPTX formatida 34 sahifadan iborat (155,8 KB). "o'zbekistonda 1917-1990-yillarda arxiv ishi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: o'zbekistonda 1917-1990-yillard… PPTX 34 sahifa Bepul yuklash Telegram