badiiy tarjima asoslari

DOC 10 стр. 101,5 КБ Бесплатная загрузка

10 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 101,5 КБ

Тип файла DOC

Страницы 10

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 10

badiiy tarjima asoslari. reja: 1. badiiy tarjima adabiy aloqalarning bir vositasi sifatida. 2. arab tilidan tarjima asarlar. 3. hind tilidan tarjima asarlar. 4. fors-tojik tilidan tarjima asarlar va ulaning o`zbek mumtoz adabiyoti taraqqiyotidagi ahamiyati. tarjima adabiy aloqa va o`zaro ta`sirning eng faol, eng ommalashgan va eng mahsuldor formasidir. “tarjima do`stlik ilmidir, tarjima uzoqni yaqin qiladi, tarjima o`zgani birodar, tanishni qadrdon, do`stni qarindosh qiladi”. ayni paytda, tarjima – san`at. san`atning oddiy turlaridan emas. tarjima sehrgarlik san`atidir. tarjima ijod ahli uchun darsxonasi keng bo`lgan “adabiy tahsil, mahorat maktabidir”. shuning uchun jahon adabiyoti tarixida, uning boyishi, yangi-yangi asarlar evaziga mazmundor bo`lishida tarjima va tarjimonlarning ulushi benihoya salmoqli. ko`ngillar aro ko`prik vazifasini o`tayotgan tarjima – adabiy aloqa va o`zaro ta`sir tarixida ham nurli sahifalarini tashkil etadi. necha yuz yillar davomida tarjima tufayli bir adabiyotda paydo bo`lgan asar jahon kezadi, million-million qalblarga shavqu surur, estetik zavq bag`ishlaydi, ma`naviy oziq beradi, ajoyib va original asarlarning bunyodga …

2 / 10

h bilan bu boradagi muvaffaqiyatlarni kuchaytirdi, to`ldirdi. aytish kerakki, fors-tojik tili ma`lum davrlarda o`zbek adabiyoti uchun vositachi fnuksiyasini ham ado etdi. arab, hind va boshqa xalqlarning adabiyotidan qilingan tarjimalar o`zbek kitobxoniga, til bilmaydigan ziyolilarga fors-tojik tili orqali ma`lum bo`ldi. xv asrning ikkinchi yarmida ham tarjima adabiyoti sohasida birmuncha ishlar qilindi. alisher navoiy tarjimaga qo`l urish bilan, birinchidan, o`z ijodiy ufq va imkoniyatlarini kengaytirgan bo`lsa, ikkinchidan, sayfi saroyi, qutb xorazmiy hamda haydar xorazmiylar tomonidan boshlangan qutlug` an`anani davom ettirdi. u abdurahmon jomiyning “nafahotul-uns”, “chihil hadis” singari asarlarini yangi g`oya va mazmun, behisob yangi materiallar bilan boyitilgan holda o`zbekchalashtirdi, turkigo`ylarni bu bebaho xazinadan xabardor qildi. xv asrning ikkinchi yarmiga qadar paydo bo`lgan tarjima asarlari tarixiga nazar soladigan bo`lsak, ma`lum adabiy faktlar bu boradagi faoliyatning, asosan, bir taraflama davom qilganligini ko`rsatadi. hatto xv asrning birinchi yarmi adabiyoti xususida ham ana shu gapni aytish mumkin. xv asrning ikkinchi yarmiga kelib esa o`zbek tilidagi adabiyotning …

3 / 10

iddin muhammad bobir “bobirnoma”sining shu tilga tarjima qilinishi g`oyat muhim faktdir. ayni shu faktlar fors-tojik hamda o`zbek adabiy aloqalari tarixida, aniqrog`i, tarjimachilik sohasida burilish nuqtasi bo`ldi. zullisonaynlik – o`rta osiyoning turkigo`y va forsigo`y aholisi uchun yangi voqea emas. uning paydo bo`lish kurtaklari uzoq tarixdan boshlandi. zullisonaynlik va uning paydo bo`lish faktorlari haqida mulohaza yuritgan taniqli sovet adibi chingiz aytmatov g`oyat e`tiborli fikrlarni o`rtaga tashlaydi. “bir-biriga yaqin sohalar qovushgan joyda, -deb yozadi ch.aytmatov tanqidchi v.levchenko bilan qilgan suhbatida, -juda qiziq hodisalar ro`y beradi. ikki madaniyat qovushgan joyda zullisonayn yozuvchilar paydo bo`ladilar, ular ikki tilni birday egallagani holda ikki tilda ijod qiladilar”. darhaqiqat, rus va qirg`iz adabiyotlari irmog`ining yagona oqimga birlashuvi – chingiz aytmatovday rus va qirg`iz tillarida asarlar yaratuvchi buyuk iste`dod sohibini, zullisonayn so`z san`atkorini tarbiyalab voyaga etkazdi. chingiz aytmatov o`zining shu problemaga doir fikrini davom ettirar ekan, ikki xalq madaniyatidan ta`lim olish ba`zan kutilmagan va e`tiborga sazovor adabiy hodisalarning – …

4 / 10

oyob qarashlar o`z milliy zaminida yuksak insoniy va internasional g`oyalarni qorishiq holda davom ettira olgan, o`zligini unutmay, o`zgalar dardiga sherik bo`lgan, ularning baxti uchun kurashgan buyuk iste`dod sohiblaridangina chiqadi. alisher navoiy va chingiz aytmatovlar esa shubhasiz, o`shanday kamyob baxtga muyassar bo`lgan etuk so`z san`atkorlaridirlar. dastlab tojiku o`zbek adabiyotlarining bu boradagi hamkorligi ikki til so`zlari qorishmasidan iborat – shiru shakar satrlar bitishdan boshlandi. so`ngra mulamma yaratish an`anasi, uning takomili sifatida turk-o`zbek, fors-tojik tillarida asarlar yaratishdan iborat zullisonaynlik tug`ildi va xv asrda, xususan, uning ikkinchi yarmida o`z taraqqiyotining yuqori bosqichiga ko`tarildi. darhaqiqat, bu davrga kelib o`nlab tab` sohiblari o`z asarlarini fors-tojik hamda o`zbek tillarida yozdilar. alisher navoiyning ijodiy faoliyati zullisonaynlik bobida ham ibrat namunasi bo`lib xizmat qildi. alisher navoiy o`zining o`zbek tilidagi asarlari bilan turk-o`zbek adabiyotini yuksak pog`onaga ko`tardi, nufuzini oshirdi. shuningdek, u fors-tojik tilida ham qalam tebratdi, “devoni foniy” ni tartib berdi. shayxim suxayliy, mavlono osafiy, mavlono shavqiy, muhammad solih, zahiriddin …

5 / 10

zkur terminlar o`rtasida ma`lum darajada yaqinlik, mushtaraklik alomatlari mavjud. yoxud ularning barchasi ham bir adabiyot ma`lum bir ijodkorining o`zga adabiyot, uning taniqli arbobiga ta`sir o`tkazishi, uning ijod saboqlaridan ta`lim olishi, tradisiyalarini ijodiy davom ettirishi zaminida o`z so`zini aytishga intilishini bildiradi. ayni hodisa konkret olingan adabiyotning o`zida ham (ichki) sodir bo`lishi mumkin. masalan, alisher navoiydan keyin o`tgan barcha ijodkorlar uning maktabidan ta`lim olganlar, ta`sirlanganlar va ulug` o`zbek shoirini o`zlariga ustoz deb bilganlar. shu ma`noda, ushbu terminlar mazmunida ma`lum darajada umumiylik ko`zga tashlanadi. o`z navbatida, bu terminlarning izoh va talqinida talaygina farqlar ham yo`q emas. prof. a.a.starikov haqqoniy qayd qilganidek, ularning barchasiga umumlashtirilgan holda payravlik, izdoshlik yoxud nazira shtampasini bosish yaramaydi. aksincha, har bir adabiy hodisani o`z nomi bilan atash va baholash zarur. buning uchun esa ta`sirlanuvchi ijodkorning ta`sir o`tkazuvchi so`z san`atkorining “qanaqa asariga qay darajada munosabatda bo`lganligi va nimaga erishgan” ligini e`tiborga olish, amalga oshirilgan ishning natijasiga qarab fikr yuritish lozim. …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 10 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "badiiy tarjima asoslari"

badiiy tarjima asoslari. reja: 1. badiiy tarjima adabiy aloqalarning bir vositasi sifatida. 2. arab tilidan tarjima asarlar. 3. hind tilidan tarjima asarlar. 4. fors-tojik tilidan tarjima asarlar va ulaning o`zbek mumtoz adabiyoti taraqqiyotidagi ahamiyati. tarjima adabiy aloqa va o`zaro ta`sirning eng faol, eng ommalashgan va eng mahsuldor formasidir. “tarjima do`stlik ilmidir, tarjima uzoqni yaqin qiladi, tarjima o`zgani birodar, tanishni qadrdon, do`stni qarindosh qiladi”. ayni paytda, tarjima – san`at. san`atning oddiy turlaridan emas. tarjima sehrgarlik san`atidir. tarjima ijod ahli uchun darsxonasi keng bo`lgan “adabiy tahsil, mahorat maktabidir”. shuning uchun jahon adabiyoti tarixida, uning boyishi, yangi-yangi asarlar evaziga mazmundor bo`lishida tarjima va tarjimonlarning ulushi ...

Этот файл содержит 10 стр. в формате DOC (101,5 КБ). Чтобы скачать "badiiy tarjima asoslari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: badiiy tarjima asoslari DOC 10 стр. Бесплатная загрузка Telegram