badiiy tahlil asoslari

DOCX 15 pages 34.8 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 15
qozoqboy yo‘ldosh, muhayyo yo‘ldoshning “badiiy tahlil asoslari” kitobidan qaydlar. (t. “kamalak” 2016. 464 в.) 1. “tabiatda aniqlik bo‘lmagan va bo‘lishi ham mumkin bo‘lmagan materialdan o‘ta darajadagi aniqlikni talab qilish g‘oyat xatarlidir” d. lixachev. 13-bet. 2. “ilmiy fikrlash tarsi badiiy obrazni bus-butun qamrab ololmaydi, undagi ko‘pma’noli mohiyatning barcha qirralarini to‘liq ilg‘ayolmaydi, u ko‘rsatgan ta’sir o‘rnini bosolmaydi. shunday qilish mumkin bo‘lganda san’atning keragi bo‘lmay qolardi” a. bushmin. 15-bet 3. “asl badiiy asar odamning ruhiyati, tabiati va ma’naviyatida ma’lum yangilanish, evrilish sodir qiladi. 17-bet 4. “qachonki bo‘lajak filolog badiiy asarlarni tahlil qilish yo‘l-yo‘rig‘ini fan darajasida o‘rganmas va har qanday janrdagi estetik yaratiqni tahlil qila olish malakasiga ega bo‘lmas ekan, adabiy ta’limdan kuzatilgan asl maqsadga to‘liq erishilishi mumkin emas.” 19-bet 5. “haqiqiy badiiy adabiyot namunasini qiziq syujetli yengil-yelpi bitiklardan farqlay olmaslik badiiy matnni qimmati nimadan iborat emasligini bilmaslik badiiy shabko‘rlik – daltonizmga, didsizlikka olib boradi. estetik shabko‘rlik, didsizlik esa ma’naviy kemtiklik axloqiy loqaydlik kabi …
2 / 15
ntiqiy tugallik hamda badiiy o‘ziga xoslikka teran mazmun va ta’sirchan shakldan iborat yaratiq badiiy asar deyiladi” 27-bet. 10. “belinskiy: “poeziya o‘zidan tashqarida bo‘lgan hech bir maqsadni ko‘zlamaydi. bilimdagi haqiqatdek, harakatdagi ezgulikdek uning o‘zi maqsaddir”. 28-bet 11. “adabiyotning a) muloqot-kommunikativ; b) baholash-aksiologik; g) zavqlantirish-hedonistik; d) bilish-gnoseologik singari vazifalari bor. 30-bet 12. “adabiyotsiz odamlararo munosabatlarning to‘la bo‘lishi amalga oshmaydigan yumushdir.’ 31-bet 13. “adabiyotni idrok etish uning o‘ziga xos obrazli tilini tushunish demakdir. ana shu spetsifik tilni aglab yetilgandagina badiiy adabiyotning muloqot-kommunikativ funksiyasi yuzaga chiqadi’ 32-bet. 14. “muayyan bir badiiy asar o‘qirmanni betaraf holatdan chiqarib, kim yoki nimagadir qo‘hsilib, kim yoki nimanidir inkor qilganini bildiradi. kishining shunday holatga tushuvi badiiy adabiyot o‘zining baholash-aksiologik vazifasini bajarayotganini anglatadi.’ 32-bet 15. “ko‘rgan-kechirgan narsasiga ochiq yoki yashirin, tasdiqlash yoki inkor qilish, ijobiy yo salbiy tarzda baho berish insonning insonligini belgilaydigan doimiy ijtimoiy-ma’naviy xususiyatidir’ 33-bet 16. “har qanday badiiy asar ijodkorda borliq va inson ruhiyatining ko‘rinishiga doir muayyan …
3 / 15
ustaqil ravishda tanlab olish imkoni ko‘proq kitobxonning o‘ziga qoldirilmoqda. (35-bet) 20. axborotgagina asoslanib, insonning tabiatiga singdirib yuborilmagan axloq esa taqlidiy ko‘rinishdagi mo‘rt va omonat qadriyatdir. (36-bet) 21. o‘qilayotgan asar kishiga kuchli emotsional ta’sir ko‘rsatib, hissiy va aqliy zavq bergandagina u o‘zining boshqa vazifalarini ham bajara oladi. (37-bet) 22. ilmiy haqiqatni, hatto axloqiy tushunchalarni ham muvozanatdan chiqmay, sezimlar qo‘zg‘almay turib, ong yordamida sovuqqonlik bilan qabul qilish mumkin bo‘lsa-da, badiiy asarni ko‘ngilning, his-tuyg‘ularning, hayajonu zavqning ishtirokisiz yuqtirish mutlaqo imkonsizdir. (37-bet) 23. kitobxonni zavqlantirmagan, unga estetik lazzat bermagan bitikning o‘zga sifatlari ham qimmatga ega bo‘lmay qoladi. (37-bet) 24. kitobxonning sezimlariga ta’sir ko‘rsatib, ko‘nglini yumshatib, ularni ijodkor yoxud qahramonlarga tuyg‘udosh qila bilgan asargina o‘qiladi va munosabat uyg‘otadi. (38-bet) 25. strukturalizm poetikasi nazariyotchisi rolan bart: matnning lazzat berishi kerakligi bu har qanday tadqiqotchilik majburiyatidan qat’i nazar unutilmasligi zarur bo‘lgan muhim qonundir. (39-bet) 26. fitrat aytadi: “she’rda kishilarning qonini qaynatguchi, singirlarini o‘ynatguvchi, miyalarini titratguchi, sezgisini qo‘zg‘atguchi …
4 / 15
iy qonuniyatni ifodalaydigan darajada mavhumlashishi lozim bo‘ladi. hayot esa yaxlit, qorishiq, konkret yo‘sinda tadqiq etilishiga muhtojdirki, bu ehtiyojni faqat badiiy adabiyot qondira oladi. (41-bet) 28. adabiyot ahli orasida: “badiiy asar qisqartirilgan borliq yoki voqelikning modelidir,-degan gap yuradi. (42-bet) 29. badiiy borliq inson qo‘li bilan yaratilmagan, ilohiy iroda sababli vujudga kelgan hayotiy reallikdan farq qilib, muayyan bir maqsadda, ko‘ish va bilish mumki bo‘lgan ijodkor shaxs tomonidan yaratilgan borliqdir. (42-bet) 30. adabiyotga hayotiy borliqning shundoqqina o‘zi deb qarash badiiyatning mohiyatini jo‘nlashtirib, qadrini pasaytirishi mumkinligi bilan xatarlidir. (43-bet) 31. holbuki, mirzakarimboy, zaynab, zebi, kumush singari personajlarga hayotdagi odam deb qarash ularning badiiy asar timsollari sifatidagi o‘ziga xosligini yo‘qqa chiqarib, estetik jozibadan mahrum qiladi. (44-bet) 32. yozuvchi tomonidan asarga kiritilgan shaxsiyat hamisha real hayotdagi odamlarga qaraganda, miqyosiga ko‘ra ko‘lamli va salobatliroq bo‘ladi. zero ular adoqsiz tashvishlar orasida shunchaki yashamaydilar, balki muallifning estetik qarashi yog‘dulagan o‘ziga xos hayotiy maydonda faoliyat ko‘rsatatadilar. badiiy yaratiqlarni kundalik turmushning …
5 / 15
chishiga erishishning birinchi sharti o‘qish davrida kitobxon miyasining alohida tarzda yo‘naltirilgan bo‘lishidan iboratdir. ikkinchi sharti esa mutolaa davomida o‘qilayotgan asarda tasvirlangan hayot bevosita real hayot emas, balki uning obrazi, badiiy tasviri ekanini bilib turish kerak. (47-bet) 35. chindan ham sodda realistik yondashuvsiz, ya’ni badiiy asarda aks etgan haqiqatni hayot haqiqati sifatida qabul qilishsiz badiiy tahlil bo‘lmaydi. (48-bet) 36. hisobga olish kerakki, muayyan badiiy asarni yaratgan real hayotdagi muallif bilan shu muallifning o‘qilayotgan asarda namoyon bo‘lgan siymosi o‘rtasida jiddiy farq bo‘ladi. muallif ham – soxt-sumbati, qaddu qomatidan tortib, fe’li xo‘yi, odatlariga ko‘ra barcha qatori bir odam. lekin muayyan bir asarda bu odam shaxsiyatidagi qaysidir ma’naviy, e’tiqodiy, ruhoniy, insoniy qirralar ko‘proq namoyon bo‘ladi, ya’ni, badiiy yaratiqda muallifning asar konsepsiyasiga aylangan jihatlari tizimi aks etadi. (49-bet) 37. badiiy asar muallifi kitobxonda hayotdagisidan tamomila farq qiladigan shaxs sifatida tasavvur uyg‘otishi mumkin. chunonchi, o‘zining anduh silqib turgan iztirobli she’rlari bilan tanilgan rauf parfi hayotda juda …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "badiiy tahlil asoslari"

qozoqboy yo‘ldosh, muhayyo yo‘ldoshning “badiiy tahlil asoslari” kitobidan qaydlar. (t. “kamalak” 2016. 464 в.) 1. “tabiatda aniqlik bo‘lmagan va bo‘lishi ham mumkin bo‘lmagan materialdan o‘ta darajadagi aniqlikni talab qilish g‘oyat xatarlidir” d. lixachev. 13-bet. 2. “ilmiy fikrlash tarsi badiiy obrazni bus-butun qamrab ololmaydi, undagi ko‘pma’noli mohiyatning barcha qirralarini to‘liq ilg‘ayolmaydi, u ko‘rsatgan ta’sir o‘rnini bosolmaydi. shunday qilish mumkin bo‘lganda san’atning keragi bo‘lmay qolardi” a. bushmin. 15-bet 3. “asl badiiy asar odamning ruhiyati, tabiati va ma’naviyatida ma’lum yangilanish, evrilish sodir qiladi. 17-bet 4. “qachonki bo‘lajak filolog badiiy asarlarni tahlil qilish yo‘l-yo‘rig‘ini fan darajasida o‘rganmas va har qanday janrdagi estetik yaratiqni tahlil qil...

This file contains 15 pages in DOCX format (34.8 KB). To download "badiiy tahlil asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: badiiy tahlil asoslari DOCX 15 pages Free download Telegram