сув омборлари

PPTX 17 pages 798.4 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 798.4 KB

File type PPTX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

мавзу:дарёдаги гидроузеллар ва сув омборлари 6- мавзу: сув омборлари. режа: 1.сув омборлари. 2.юқори бъеф таснифи. 3.сув омборларини ташкил қилиш. 1.сув омборлари. aсосий тушунчaлaр вa тaърифлaр. кўплаб тармоқлар: энергетика, сув транспорти, мелиорация, шаҳарлар ва саноат корхоналарини сув билан таъминлаш, балиқчилик, туризм, соғлиқни сақлаш ва бошқалар сунъий сув ҳавзалари - сув омбори деб аталади. турли мамлакатлар сув омборларини бошқа сув ҳавзаларидан фарқловчи турли мезонларни қабул қилганлар. россияда ва аксарият ғарбий европа мамлакатларида сув омборларига сув алмашуви секин ва сиғими 1 млн. м³ дан ортиқ (aқшда - фақат фойдаланиш мумкин бўлган ҳажми 6 млн. м³ дан ортиқ бўлган сув омборлари) сув омборларига киради, гидротехника иншоотларининг ишлаши билан уларнинг сатҳ режими тартибга солинади. сув омборининг косаси - бу табиий ёки сунъий идиш бўлиб, унда сув тўпланади. оқим сувнинг тўпланиш даври сув омборини тўлдириш, тўпланган сувни қайтариш жараёни еса сув омборини тортиб олиш деб аталади. димловчи иншоотларни нормал иш шароитида узоқ вақт давомида ушлаб турадиган …

2 / 17

ори ҳажмининг вақтинча ўсиши туфайли ташлаш сарфини миқдорини қўшимча пасайиши (кесилиши) содир бўлади. сув сатҳининг нпу дан юқорига кўтарилиши сув омборларининг сатҳининг мажбурланиши деб аталади ва сатҳнинг ўзи мажбурий орқа сув (фпу) деб аталади. фпу белгиси сув тошқини сарфини ҳисобий таъминланишига боғлиқ. паст текислик дарёларидаги сув омборларида кўтарилиш 1 м дан 3 м гача, мавсумий ва узоқ муддатли оқим ўзгарувчанлиги юқори бўлган дарёларда - 10 м гача ва ундан кўпни ташкил қилади (керҳе гидроэлектр мажмуаси, эрон). нпу ва фсту белгилари ўртасида жойлашган сув ҳажми захира деб аталади. aйрим сув омборларида заҳира ҳажми сақланиб қолиши ва сув хўжалиги (кўпинча енергетика) мақсадларида фойдаланишга мойил бўлади, бу еса мумкин емас ва сув омборларини ишлатиш меъёрлари ва қоидаларига зиддир, чунки фгту да гидроэлектр мажмуаси иншоотлари аллақачон махсус иш шароитларига жавоб беради. сув омборини тушириш даражаси (усв ) унинг ишлатилиш шартлари билан белгиланади ва кўпинча чуқур сув ўтказгичларнинг жойлашув даражаси билан чекланади. (розанов-2 стр 281) …

3 / 17

и лойиҳалаш, бунёд этиш ва улардан фойдаланиш жараёнларида батафсил ўрганиб чиқилади. дарёларда гидротехник иншоотларни лойиҳалаётганда юқори бьефнинг сатҳий режимини билиш зарур. у қўйиладиги вазифаларга ва табиий шароитларга кўра аниқланади. энг оддий сатҳий режим сув олувчи гидроузелларда ҳосил бўлади: сув олинишини таъминловчи сув сатҳи (ндс) йилнинг асосий қисмида таъминланади. бироқ, дарёдаги сув сарфи доимо ўзгариб туради ва ҳатто затворлардан доимий моҳирона фойдаланилганда ҳам сув сатҳини бир хил отметкада ушлаб туриб бўлмайди. қандайдир отметкалар интервали бўлиши талаб этилади. бундан ташқари, нисбатан тошқинли қисқа девор ичида гидроузел орқали кам сувлик давридагидан анча кўп бўлган сувни ўтказиб юбориш керак бўлади. ушбу омилларни инобатга олиш шунга олиб келдики, гидроузелда иккинчи ҳисобий сув сатҳи–жадаллашган димланган сув сатҳи (ждс) ҳосил бўлади. одатда сув олиш узелларида мдс билан ждс орасидаги интервал 0,5...1,5 м (2 м) га тенг. бу нисбатан унча катта бўлмаган сатҳлар ўзгариши чегарасидир (11.12-расм). бундай сатҳий режимларга эга бўлган юқори бьефларни м.м.гришин димланган деб аташни таклиф …

4 / 17

ёсидан ташқаридаги пастликларда ҳосил қилинадиган, каби турларга бўлинади (11.13-расм). 11.13-расм. сув омборларининг жойлашиш схемалари: 1-дарё ўзанида; 2-дарёдан четда, магистрал канал сув омборидан таъминланади; 3-дарёдан четда, магистрал канал қўшимча равишда сув омборидан таъминланади; 4-дарёдан четда ва дарёдан қўшимча таъминланади 11.12-расм. сув омборининг асосий элементлари ва зоналари. сув омбори режимининг асосий элементлари: 1-димланишга қадар сув сатҳи; 2- димланишга қадар тошқин сув сатҳи; 3- нормал димланган сатҳ; 4- димланиш шароитида тошқин сув сатҳи. сув омборини ташкил қилиш. сув омборини қуришнинг биринчи босқичи унинг ҳавзаси учун жойни қидириш ва ҳисобий сатҳлар белгиларини аниқлашдан иборат. сув омборининг топографик тавсифи бўлиб батиграфик эгри чизиқлар: сиғим эгри чизиғи w ва сув омбори сатҳи белгиси- z га боғлиқ бўлган сув омбори юзаси эгри чизиғи ω хизмат қилади. ажратма ерлардан унумли фойдаланиш нуқтаи назаридан нисбат намунали бўлади, уни сув омборининг ўртача чуқурлиги деб ҳисоблаш мумкин. лойиҳалашда сув омборининг бутун сиғимига эмас, балки фойдаланилмайдиган ҳажм сув сатҳи билан ндс ўртасида …

5 / 17

бунда тўғон створи, ндс, ишлаш режими, ҳимоялаш тадбирлари ва ш.к., сув омбори чегарасидаги қурилиш ва тадбирлар жами харажатининг бирлик маҳсулотга (1 м³ фойдали сиғим, 1 квт соат электр энергияси ва б.) нисбати энг кичик бўлиши лозим. бундан ташқари самарадорлик ва зарарнинг бошқа томонларини ҳам ҳисобга олиш лозим, масалан кема қатновини ташкил қилиш ва яхшилаш имконияти, сув таъминотини яхшилаш, рекреацион ва ижтимоий эффект, балиқлар кўчиш йўлини ва кема қатновини тўсиш, қирғоққа яқин экинзор ва ўрмон массивларига таъсир этиш ва ш.к. сув омбори ҳавзасини ташкил қилиш тадбирлари таркибига қуйидагилар киради: eр ости сувларининг кўтарилиши ва ер устки сувларининг ташланиши натижасида сув босадиган зоналардан, ҳамда тўлқинлар билан бузиладиган қирғоқ муҳитидан аҳоли яшаш пунктларини, йўлларни, эул, алоқа линияларини, тарихий ёдгорликларни ва объектларни кўчириш; баъзи объектларни, шу жумладан баъзи бир қишлоқ хўжалиги ер майдонларини сув босишдан ҳимоя қилиш. тахминий баҳоланганда сув босадиган зона янги шароитларда грунт сувлари сатҳи ҳолати билан аниқланади: аҳоли яшаш пунктларида грунт …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "сув омборлари"

мавзу:дарёдаги гидроузеллар ва сув омборлари 6- мавзу: сув омборлари. режа: 1.сув омборлари. 2.юқори бъеф таснифи. 3.сув омборларини ташкил қилиш. 1.сув омборлари. aсосий тушунчaлaр вa тaърифлaр. кўплаб тармоқлар: энергетика, сув транспорти, мелиорация, шаҳарлар ва саноат корхоналарини сув билан таъминлаш, балиқчилик, туризм, соғлиқни сақлаш ва бошқалар сунъий сув ҳавзалари - сув омбори деб аталади. турли мамлакатлар сув омборларини бошқа сув ҳавзаларидан фарқловчи турли мезонларни қабул қилганлар. россияда ва аксарият ғарбий европа мамлакатларида сув омборларига сув алмашуви секин ва сиғими 1 млн. м³ дан ортиқ (aқшда - фақат фойдаланиш мумкин бўлган ҳажми 6 млн. м³ дан ортиқ бўлган сув омборлари) сув омборларига киради, гидротехника иншоотларининг ишлаши билан уларнинг сатҳ режими тартибг...

This file contains 17 pages in PPTX format (798.4 KB). To download "сув омборлари", click the Telegram button on the left.

Tags: сув омборлари PPTX 17 pages Free download Telegram