anroxosorus

PPTX 62 pages 18.3 MB Free download

62 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 18.3 MB

File type PPTX

Pages 62

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 62

changlanish ikki xil bo'ladi: o'zidan (idiogamiya) va chetdan changlanish (ksenogamiya). antekologiya fanining yaratilish tarixi qadimgi yunonlar va rimliklarga borib taqaladi. ular erkak va urg'ochi o'simliklarni bir-biridan yaxshi ajrata olishgan. antekologiya fanining qisqacha tarixi rudolf yakob kamerarius (1665–1721) tomonidan o'simlik gullarining jinslari o'rganila boshlanishi bilan antekologiya fani uchun yozma ma'lumotlar yig'ila boshlandi. urug' hosil qilishlari uchun albatta ikkala jinslarning ishtirok etishini, guldagi erkaklik jinsini changchilar, urg'ochilik jinsini esa urug'chilar belgilashini aytib o'tgan. k. linney (1707-1778) hamda iosif gotlib kelreyter (1733–1806) lar o'simliklarning o'zidan va chetdan changlanish jarayonlarida shamol va ayniqsa, hasharotlarning ahamiyati katta ekanligini, tabiatda chetdan changlanish asosiy usul ekanligini ko'rsatib o'tadilar. antekologiya fanining qisqacha tarixi bolotov andrey timofeevich (1738-1833) xristian konrad shprengel (1750–1816) lar tomonidan o'simliklarning hasharotlar yordamida chetdan changlanish usullariga va gullardagi nektardonlar hamda gullarning rangi changlovchilarni jalb qilish uchun xizmat qilishini batafsil o'rganishib, o'simliklarda uchraydigan “dixogamiya” xodisasini ham fanga kiritishdi. antekologiya fanining qisqacha tarixi charlz robert darvin (1809-1882) …

2 / 62

di. shuningdek, bu tadqiqotlarda “changlanish ekologiyasi” ham o'rganildi. antekologiya fanining qisqacha tarixi x. robertson o'zining 1904 yilda e'lon qilingan “dastlabki yopiq urug'lilar gullarining tuzilishi va ularda changlanish jarayonini amalga oshirish yo'llari” nomli maqolasida “gullash va changlanish jarayoni” bilan bog'liq tomonlarni “antekologiya” atamasi bilan nomlashni taklif qiladi. bu atama ko'p olimlar tomonidan qo'llab-quvvatlandi. antekologiya fanining qisqacha tarixi antekologiya sohasidagi klassik yo'nalish hozirgi kunda ham davom etmoqda. bu sohaning rivojlanishiga rossiyalik olimlardan a.n.ponomarev, v.f.shamurin, n.v.pervuxina, e.s.terexin, v.a.verishagina, e.k.kaygorodova, r.e.levina, e.s.melikyanlar, moldavalik a.a.chebotar, v.r.chelak, isroillik ch.c.heyn va boshqalar o'zlarining munosib xissalarini qo'shdilar. antekologiya fanining qisqacha tarixi o'zbekistonda antekologik tadqiqotlar o'tgan asrning etmishinchi yillarda boshlandi. j.yu.tursunov tomonidan sovuno'tda, e.s. aleksandrovskiy baliqko'zda, o.a.ashurmetov qovun va handalaklarda o'tkazgan tadqiqotlari bu yo'nalishga keng yo'l ochib berdi. 1975-1980 yillardan boshlab respublikamiz florasining qimmatli em-hashak va xom ashyo beruvchi o'simlik turlari tadqiq etila boshlandi. jumladan, chinniguldoshlarning ayrim turlari (t.e.matyunina), burchoqdoshlar oilasining espartset turkumi (r.u.qodirova, b.normatov), shirinmiya va yantoq turkumlari …

3 / 62

oshadigan changlanish jarayonini, uning tiplari va vositalarini, hamda shu o'simlik o'sayotgan muhitda bu jarayon qanday amalga oshirilishini tadqiq qiladi. antekologiya fanining qisqacha tarixi changlanish va uning xillari kleystogam gullar changlanish ikki xil bo'ladi: o'zidan (idiogamiya) va chetdan changlanish (ksenogamiya) o'zidan changlanish. (avtogamiya) (geytonogamiya) (kleystogamiya) (arpa, bug'doy, no'xat, loviya, suli, tariq, pomidor, g'o'za, zig'ir) o'zidan changlanish 15 o'zidan changlanish 3 xil ko'rinishda amalga oshadi: avtogamiya; geytonogamiya; kleystogamiya avtogamiya ( yun. αὐτός - o'zidan, gamos - nikohlanaman degan ma'noni bildiradi) sabab ??? chetdan changlanolmay qolgan gullarning urug'chisi shu guldagi changchilar changdonlariga qarab qayriladi va o'zidan changlanishni amalga oshiradi. geytonogamiya geytonogamiya (yun. geiton – qo'shni va gamos - nikohlanaman degan so'zdan olingan) - bir o'simlik doirasida sodir bo'ladi, ya'ni bir gul changdonidan chiqqan chang shu o'simlikdagi boshqa gulning tumshuqchasiga tushadi. geytonogamiya usuli bilan changlanish germofrodit o'simliklarda ham, bir uyli, ayrim jinsli o'simliklarda ham sodir bo'ladi. bu usulda changlanish shamol yoki hasharotlar yordamida amalga …

4 / 62

ng chetdan changlanishga moslanish usullari bunday moslanishlarga: changchi va urug'chining turli muddatlarda etilishi (dixogamiya), gullar va o'simliklarning ayrim jinsli bo'lishi, hasharotlar yordamida changlanishga moslashgan turli adaptatsiyalarning paydo bo'lishi, gullarning nektar ajratishi, gullar va o'simliklarning bir jinsli bo'lishi, gullarning turli ranglarda bo'lishi, o'ziga xos hid taratishi va boshqalar. gerkogamiya va geterostiliyaning mavjud bo'lishi, o'z changini qabul qilolmaslik dixogamiyada (yun. dicha – ayrim, aloxida; gamos – nikohlanaman) dixogamiyada - gul jinslarining turli muddatlarda etilishi kuzatiladi va bu xodisa gulli o'simliklarda keng tarqalgan bo'lib, ularning faqat chetdan changlanishiga yordam beradi. dixogamiyada aksariyat xollarda ikki jinsli gullarda keng tarqalgan xodisa bo'lib, ayrim gullarda changchilar oldin etilib, changlarini tarqatib bo'lgandan keyin urug'chi etiladi, boshqalarida esa teskarisi, urug'chi oldin etilib, changlanish amalga oshgandan keyin changchilar etiladi. natijada gulda erkaklik va urg'ochilik fazalari navbatlashib keladi. dixogamiya tog'jambilda parnassiya (parnassia palustris l. ) o'simligida dixogamiya 2-kun 3-kun 5-kun 1-kun 5-kun 3-kun 4-kun 24 protandriya o'simliklarda protoginiyaga nisbatan protandriya …

5 / 62

g yuqori lablari orasidan chiqadi va tumshukchaning uchki qismi ikkiga ajrala boshlaydi. gullashning urg'ochilik fazasi, taxminan, 33-38 soat davom etadi. protandriya o'simlik gullaridagi changchilar changlarini qancha tez tarqatib bo'lsa, guldagi erkaklik fazasi shunchalik tez tugaydi va urg'ochilik fazasining boshlanishiga sharoit yaratadi. protandriya chinniguldoshlar oilasidan qumisparak (silena dichotoma). qumisparak gullari kechasi gullaydi va changlanadi. gullar kechqurun soat 18-19 lar atrofida ochiladi va ertasi kuni ertalab yopiladi. gullar ochilishining birinchi kechasida 5 ta, ikkinchi kun kechqurun ham keyingi 5 ta changchilar etiladi va har bir changchi ertasi kun ertalabga borib qurib qoladi. protandriya protandriya qo'ng'iroqgul (campanula sp.) turlarida ham keng tarqalgan. o'simlik gullari hali ochilmasdan turib, g'unchalik davridayoq yirik changchilari urug'chining ustunchasini o'rab, unga yopishib turadi. protoginiya protoginiya karamdoshlar (brassicaeae) va ra'nodoshlar (rosaceae) oilasi vakillarida yaxshi rivojlangan. protoginiya ko'proq shamol yordamida changlanuvchi hiloldoshlar (cyperaceae), bug'doydoshlar (poaceae) oilasi vakillarida ham ko'p uchraydi. protoginiya zubturumda (plantago cornutii) protoginiya: 1–g'unchalash fazasi; 2- tumshuqchaning paydo bo'lishi; …

Want to read more?

Download all 62 pages for free via Telegram.

Download full file

About "anroxosorus"

changlanish ikki xil bo'ladi: o'zidan (idiogamiya) va chetdan changlanish (ksenogamiya). antekologiya fanining yaratilish tarixi qadimgi yunonlar va rimliklarga borib taqaladi. ular erkak va urg'ochi o'simliklarni bir-biridan yaxshi ajrata olishgan. antekologiya fanining qisqacha tarixi rudolf yakob kamerarius (1665–1721) tomonidan o'simlik gullarining jinslari o'rganila boshlanishi bilan antekologiya fani uchun yozma ma'lumotlar yig'ila boshlandi. urug' hosil qilishlari uchun albatta ikkala jinslarning ishtirok etishini, guldagi erkaklik jinsini changchilar, urg'ochilik jinsini esa urug'chilar belgilashini aytib o'tgan. k. linney (1707-1778) hamda iosif gotlib kelreyter (1733–1806) lar o'simliklarning o'zidan va chetdan changlanish jarayonlarida shamol va ayniqsa, hasharotlarning ahamiyat...

This file contains 62 pages in PPTX format (18.3 MB). To download "anroxosorus", click the Telegram button on the left.

Tags: anroxosorus PPTX 62 pages Free download Telegram