gullash. changlanish va uning xillari

PPT 35 pages 13.7 MB Free download

35 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 13.7 MB

File type PPT

Pages 35

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 35

changlanish ikki xil bo'ladi: o'zidan (idiogamiya) va chetdan changlanish (ksenogamiya). mavzu: gullash. changlanish va uning xillari. gulli o'simliklar evolyutsiyasida o'zidan va chetdan changlanishning ahamiyati o'zbekiston respublikasi oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi tabiiy fanlar fakulteti botanika kafedrasi tayyorladi: biologiya fanlari nomzodi, dotsent a. begmatov termiz-2023 reja: 1. o'simliklarning gullashi. 2. changlanish va uning xillari. 3. gulli o'simliklar evolyutsiyasida o'zidan va chetdan changlanishning paydo bo'lishi. 4.gulli o'simliklarning chetdan changlanishga moslanish usullari. 4 – mavzu: gullash. changlanish va uning xillari. gulli o'simliklar evolyutsiyasida o'zidan va chetdan changlanishning ahamiyati gullarning hosil bo'lishi uchun o'simlikda oziq moddalari birmuncha to'plangan bo'lishi kerak: shuning uchun hayotining birinchi yili gullaydigan o'simliklar ekilganidan so'ng kamida 20-30 kun o'tgandan keyin yoki ko'pincha, vegetatsiya davrining o'rtalarida gullaydi. ko'p o'simliklar esa hayotining ikkinchi-uchinchi va undan keyingi yillarida, ko'pgina daraxtlar bo'lsa 6-7, ba'zan esa o'nlab yil o'tgandan keyingina gullaydi. bu o'rinda muayyan o'simlik turining mustahkamlanib qolgan irsiy xususiyatlari asosiy omil bo'lib xisoblanadi, …

2 / 35

lar) umrida bir marta gullaydi va meva berganidan keyin qurib ketadi; bunday o'simliklar monokarpik o'simliklar deb ataladi. kamdan-kam ko'p yillik o'simliklargina monokarpikdir, ya'ni ular, birinchi bor gullab meva berganidan keyin qurib ketadi; masalan, ba'zi agavalar, bir xil bambuklar, kamdan-kam xurmo daraxtlari (masalan, arenga saccharifera, corypha, metroxylon) markaziy osiyoda o'sadigan ba'zi kovraklar (masalan, sassiq kovrak - ferula assa-foetida) shular jumlasidandir. ko'p yillik o'simliklar, odatda, umrida bir necha martalab gullaydi; bunday o'simliklar polikarpik o'simliklar deb ataladi. gulkurtaklar (g'unchalar) gullash yilida yoki ko'pchilik daraxtlarimizda bo'lganidek, gullash yilidan oldingi yilda vujudga keladi va faqat barg chiqaradigan novda beradigan kurtaklardan shakli va kattaligi bilan farq qiladi (meva daraxtlarida ular, odatda, meva kurtaklari deb ataladi). barg kurtaklari * gullar kosachabarglari bilan tojibarglari pastki qismlarining yuqori (ichki) tomoni bilan tezroq o'sishi natijasida ochiladi; ayni vaqtda ularga ko'p suv keladi, bu g'unchada bujmayib, o'ralib yotgan qismlarning (ayniqsa, gultoj qismlarining) yozilishiga sabab bo'ladi. ba'zi tropik o'simliklar, masalan, kakao, kokos …

3 / 35

da, agar gul changlanmasa, 70-80 kungacha cho'ziladi. bir yilda bitta yoki bir nechtagina gul chiqaradigan o'simliklarning gullari ko'proq so'limasdan turadi. gul changlanganidan keyin tezda so'liydi. aksariyat gulli o'simliklar oldin gullab, keyin changlanadi. bunda changdondagi changning urug'chi tumshuqchasiga tushishi changlanish deyiladi. changlanish urug'lanish jarayonini ta'minlab beradi. urug'lanish deb erkak (spermiy) va urg'ochi (tuxum xujayra) jinsiy hujayralarining o'zaro qo'shilish jarayoniga aytiladi. oldin ochilib, keyin changlanadigan gullarga xazmogam gullar, ochilmasdan changlanadigan gullarga kleystogam gullar deyiladi. changlanish va uning xillari. gulli o'simliklar evolyutsiyasida o'zidan va chetdan changlanishning roli changlanish va uning xillari kleystogam gullar (ko'k no'xat, eryong'oq, binafsha, kunjut) changlanish ikki xil bo'ladi: o'zidan (idiogamiya) va chetdan changlanish (ksenogamiya) o'zidan changlanish. (avtogamiya) (geytonogamiya) (kleystogamiya) (arpa, bug'doy, no'xat, loviya, suli, tariq, pomidor, g'o'za, zig'ir) o'zidan changlanish * o'zidan changlanish 3 xil ko'rinishda amalga oshadi: avtogamiya; geytonogamiya; kleystogamiya avtogamiya ( yun. αὐτός - o'zidan, gamos - nikohlanaman degan ma'noni bildiradi) o'zidan changlanish 3 xil ko'rinishda amalga …

4 / 35

rim jinsli o'simliklarda ham sodir bo'ladi. bu usulda changlanish shamol yoki hasharotlar yordamida amalga oshishi mumkin. kleystogamiya kleystogamiya (yun. kleiostos-yopiq, gamos - nikohlanaman degan so'zdan olingan) kleystogamiya yopiq gullarda sodir bo'ladi. kleystogam gullarni binafsha (viola), eryong'oq (arachis), arpa (hordeum) kislitsa binafsha allogamiyada changlanish bir o'simlikdagi ikki gul yoki ikki o'simlik gullari orasida bo'ladi. yun. allos – boshqa, o'zga ...gamiya – nikohlanish, bir gulning boshqa gul (xususan, boshqa o'simlik) changi bilan (chetdan) changlanishi ksenogamiya ikkita har xil o'simliklar orasida sodir bo'ladi. yun. xenos-begona; gamos - nikohlanaman degan so'zdan olingan allogamiyaning bir usuli geytonogamiya gomozigotlikni kamaytirmaydi ksenogamiya doimo gomozigotlikni pasaytiradi geytonogamiya genetik jihatdan bir xil nasllarni yuzaga keltiradi ksenogamiya genetik jihatdan har xil nasllarni yuzaga kelishiga sabab bo'ladi. geytonogamiya turlardagi moslanuvchanliklarni kuchaytirmaydi ksenogamiya turlardagi moslanuvchanlikni oshiradi geytonogamiya evolyutsion ahamiyatga ega emas ksenogamiya evolyutsion nuqtai nazardar katta ahamiyatga ega allogamiya va ksenogamiya allogamiya va ksenogamiya – atamalari chetdan changlanishda bir biriga sinonim so'zlar …

5 / 35

anish (boshqa o'simlik changi bilan changlanish) ko'pchilik o'simliklar uchun qulaydir, chunki bunday changlanishda har xil irsiy belgilari bor gametalar qo'shiladi – nasllar esa har xil bo'lib, turli yashash sharoitlariga yaxshiroq moslasha oladi. * gulli o'simliklarning chetdan changlanishga moslanish usullari bunday moslanishlarga:

Want to read more?

Download all 35 pages for free via Telegram.

Download full file

About "gullash. changlanish va uning xillari"

changlanish ikki xil bo'ladi: o'zidan (idiogamiya) va chetdan changlanish (ksenogamiya). mavzu: gullash. changlanish va uning xillari. gulli o'simliklar evolyutsiyasida o'zidan va chetdan changlanishning ahamiyati o'zbekiston respublikasi oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi tabiiy fanlar fakulteti botanika kafedrasi tayyorladi: biologiya fanlari nomzodi, dotsent a. begmatov termiz-2023 reja: 1. o'simliklarning gullashi. 2. changlanish va uning xillari. 3. gulli o'simliklar evolyutsiyasida o'zidan va chetdan changlanishning paydo bo'lishi. 4.gulli o'simliklarning chetdan changlanishga moslanish usullari. 4 – mavzu: gullash. changlanish va uning xillari. gulli o'simliklar evolyutsiyasida o'zidan va chetdan changlanishning ahamiyati gullarning hosil bo'lishi uchun o'simlikda oziq mod...

This file contains 35 pages in PPT format (13.7 MB). To download "gullash. changlanish va uning xillari", click the Telegram button on the left.

Tags: gullash. changlanish va uning x… PPT 35 pages Free download Telegram