protandriya, protoginiya va gerkogamiya

PPT 30 pages 10.7 MB Free download

30 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 10.7 MB

File type PPT

Pages 30

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 30

prezentatsiya powerpoint mavzu: protandriya, protoginiya va gerkogamiya o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi tabiiy fanlar fakulteti botanika kafedrasi tayyorladi: biologiya fanlari nomzodi, dotsent a. begmatov termiz-2023 dixogamiyada (yun. dicha – ayrim, aloxida; gamos – nikohlanaman) dixogamiyada - gul jinslarining turli muddatlarda etilishi kuzatiladi va bu xodisa gulli o'simliklarda keng tarqalgan bo'lib, ularning faqat chetdan changlanishiga yordam beradi. dixogamiyada aksariyat xollarda ikki jinsli gullarda keng tarqalgan xodisa bo'lib, ayrim gullarda changchilar oldin etilib, changlarini tarqatib bo'lgandan keyin urug'chi etiladi, boshqalarida esa teskarisi, urug'chi oldin etilib, changlanish amalga oshgandan keyin changchilar etiladi. natijada gulda erkaklik va urg'ochilik fazalari navbatlashib keladi. dixogamiya tog'jambilda parnassiya (parnassia palustris l. ) o'simligida dixogamiya 2-kun 3-kun 5-kun 1-kun 5-kun 3-kun 4-kun * protandriya o'simliklarda protoginiyaga nisbatan protandriya xodisasi ko'proq uchrashi aniqlangan. protandriya asosan ikki pallali o'simliklarda – qoqio'tdoshlar, chinniguldoshlar, yalpizdoshlar, qo'ng'iroqguldoshlar, gulxayridoshlar oilasi vakillarida kuzatiladi. protandriya marmarak (salvia sclarea l.) o'simligi gullarida tipik protandriya xodisasi …

2 / 30

lning yuqori lablari orasidan chiqadi, ya'ni tojibarglarga nisbatan ancha uzun xolatda joylashadi va tumshukchaning uchki qismi ikkiga ajrala boshlaydi. bu vaqtdan boshlab urug'chi tumshuqchasi chetdan kelgan changlarni qabul qilib olishga tayyor xolga o'tadi va gulda gullashning urg'ochilik fazasi boshlangan hisoblanadi. gullashning urg'ochilik fazasi, taxminan, 33-38 soat davom etadi. protandriya o'simlik gullaridagi changchilar changlarini qancha tez tarqatib bo'lsa, guldagi erkaklik fazasi shunchalik tez tugaydi va urg'ochilik fazasining boshlanishiga sharoit yaratadi. tog'rayhon (origanum tyttanthum gontsch.) o'simligining ikki jinsli gullarida oldin erkaklik fazasi boshlanadi (protandriya). bu faza gullar ochilgandan keyin 1-2 soat o'tgach, changdonlarning yorilishi bilan boshlanadi va 30-34 soat davom etadi. changchilar changlarni tarqatib bo'lgandan keyin changdonlarning to'q pushti yoki malla rangga kirishi hamda qurib qolishi bilan guldagi erkaklik fazasi tugaydi. changdonlar etilib, changlarni tarqatish vaqtida guldagi urug'chilar hali etilmagan bo'lib, uning ustunchasi ancha kalta bo'ladi. ayni vaqtda urug'chilar gulda umuman ko'zga tashlanmaydi, bu holat esa ularning o'zidan changlanishlariga to'sqinlik qiladi. tog'rayhon …

3 / 30

rkaklik va urg'ochilik fazalarining davomiyligi vaqt doirasida shunchalik chegaralanganki, gullarda avtogamiya sodir bo'lishiga imkoniyat bo'lmaydi. skabioza (scabiosa ochroleuca) da protandriya: 1- changchi stadiyasidagi chetki gullar; 2 - shu gulning urug'chi stadiyasi; 3 - changchi stadiyasidagi o'rtadagi gul; 4-shu gulning urug'chi stadiyasi protandriya chinniguldoshlar oilasidan qumisparak (silena dichotoma). qumisparak gullari kechasi gullaydi va changlanadi. gullar kechqurun soat 18-19 lar atrofida ochiladi va ertasi kuni ertalab yopiladi. gullar ochilishining birinchi kechasida 5 ta, ikkinchi kun kechqurun ham keyingi 5 ta changchilar etiladi va har bir changchi ertasi kun ertalabga borib qurib qoladi. protandriya protandriya qo'ng'iroqgul (campanula sp.) turlarida ham keng tarqalgan. o'simlik gullari hali ochilmasdan turib, g'unchalik davridayoq yirik changchilari urug'chining ustunchasini o'rab, unga yopishib turadi. protandriya qo'ng'iroqgul (campanula sp.) turlarida ham keng tarqalgan. o'simlik gullari hali ochilmasdan turib, g'unchalik davridayoq yirik changchilari urug'chining ustunchasini o'rab, unga yopishib turadi. changchilar changdonlari yorilib, uning ichidagi changlari ustuncha devoridagi yopishqoq tukchalar orasiga to'kiladi. gullari …

4 / 30

si vakillarida ham ko'p uchraydi. protoginiya karamdoshlar (brassicaeae) va ra'nodoshlar (rosaceae) oilasi vakillarida yaxshi rivojlangan. ko'pchilik xolatlarda changchi va urug'chilarning etilish davridagi farqlar juda ham qisqa bo'lganligi sababli, protoginiyaning mavjudligi ham shubha tug'diradi. protoginiya ko'proq shamol yordamida changlanuvchi hiloldoshlar (cyperaceae), bug'doydoshlar (poaceae) oilasi vakillarida ko'proq uchraydi. protoginiya nafaqat ikki jinsli, balki bir uyli va ikki uyli o'simliklarda ham yaqqolroq ko'zga tashlanadi. o'simliklarda urug'chining tumshuqchasi uzoq vaqt funktsional xolatda bo'lishi, ularning shamol yordamida changlanishi uchun qulay imkoniyatlar yaratadi. kunning ma'lum bir qisqa muddatlari ichida o'z changlarini tarqatib bo'ladigan o'simliklar uchun ushbu xolat ayniqsa muhim ahamiyatga ega bo'ladi. protoginiya ko'pincha zubturum, iloq, yakan, boshoqli o'simliklarda aniq kuzatiladi. protoginiya protoginiya ko'pincha anemofil o'simliklarda uchrab, ularning ikki jinsli (germofradit) gullarida ham, bir uyli va ikki uyli o'simliklarda ham kuzatiladi. bir uyli va ikki uyli anemofil o'simliklarda protoginiyaning ahamiyati shundan iboratki, urug'chi tumshuqchasining uzoq muddat davomida gullardan (gullar hali ochilmasda oldin) chiqib turishi ularning shamol …

5 / 30

ina shu oilaga mansub mushukquyruq (alopecurus pratensis) o'simligida kuzatiladi. mushukquyruq to'pgulidagi gullarining urug'chilik fazasi 3 kun davom etadi. urug'chilari qurib bo'lgandan keyin, to'pgulning yuqori qismidagi gullarida changdonlar etila boshlaydi, lekin bu vaqtda to'pgulning pastki qismlarida urug'chi fazasidagi gullar mavjud bo'ladi. to'pgullarda urug'chi hamda changchi fazalarining bir vaqtga to'g'ri kelishi atiga bir kun davom etadi. bunday hollarda geytonogamiya ham sodir bo'lishi mumkin, albatta. changchi fazasi 2-3 kun davom etadi. bitta to'pgulning gullash davri esa 6-7 kungacha davom etadi. gerkogamiya o'simlik gullarida o'zidan changlanishining oldini olish maqsadida xosil bo'lgan moslanishlardan yana biri bu – gerkogamiyadir. gerkogamiyada gul jinslari bir-biridan har-xil uzunlikda bo'ladi. gerkogamiya tipidagi moslanishlarni loladoshlar, gulsafsardoshlar, ayrim karamdoshlar, yalpizdoshlar, yoronguldoshlar kabi oila vakillarida uchratish mumkin. urug'chi gulqo'rg'onlarga nisbatan juda uzun o'sib ketadi, changchilar esa juda kalta bo'ladi. odatda, bunday xollarda avtogamiya ko'rinishidagi o'zidan changlanish imkoniyati bo'lmaydi. liliya yoki piyozgul (lilium sp.) da gerkogamiya: 1– urug'chi changchilardan uzunroq joylanishi; 2–tumshuqchaning changchilarga qarab …

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

Download full file

About "protandriya, protoginiya va gerkogamiya"

prezentatsiya powerpoint mavzu: protandriya, protoginiya va gerkogamiya o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi tabiiy fanlar fakulteti botanika kafedrasi tayyorladi: biologiya fanlari nomzodi, dotsent a. begmatov termiz-2023 dixogamiyada (yun. dicha – ayrim, aloxida; gamos – nikohlanaman) dixogamiyada - gul jinslarining turli muddatlarda etilishi kuzatiladi va bu xodisa gulli o'simliklarda keng tarqalgan bo'lib, ularning faqat chetdan changlanishiga yordam beradi. dixogamiyada aksariyat xollarda ikki jinsli gullarda keng tarqalgan xodisa bo'lib, ayrim gullarda changchilar oldin etilib, changlarini tarqatib bo'lgandan keyin urug'chi etiladi, boshqalarida esa teskarisi, urug'chi oldin etilib, changlanish amalga oshgandan keyin changchilar etiladi. natijada guld...

This file contains 30 pages in PPT format (10.7 MB). To download "protandriya, protoginiya va gerkogamiya", click the Telegram button on the left.

Tags: protandriya, protoginiya va ger… PPT 30 pages Free download Telegram