sotsial stratifikatsiya va mobillik

DOCX 9 pages 29.6 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 29.6 KB

File type DOCX

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

mavzu - №1 sotsial stratfikatsiya. sotsial mobillik. jamoatchilik fikri sotsiologiysi reja: 1. sotsial struktura tushunchasi va uning ahamiyati 2. sotsial stratifikatsiya 3. stratifikatsiya tiplari 4. sotsial mobillik insoniyat tarixiga nazar tashlar ekanmiz har bir siyosiy tarixiy davrda aholini tabaqalarga bo‘lish orqali boshqarish, jamiyat tarkibida sinflar, strata, ijtimoiy guruhlarning bo‘lishi kabi ijtimoiy hodisalariga duch kelamiz. qadimiy misr va vavilonda aholi zadogonlar va qullarga, afina va rimda fuqarolar va plebeylarga, hindistonda braxmanlar va xizmatkorlarga ajratilgan. qadimgi turon mamlakatida asosan aholini: a) urug‘ qabilaviy kelib chiqishidan; b) kasbiy mansubligidan; v) diniy e'tiqodiy qarashlaridan; g) shajaraviy sulolaviy kelib chiqqan holda tasnif etib kelingan. turon tarixidan ma'lumki, jamiyatni ana shunday tasnif etish har bir ijtimoiy guruh, strataning ijtimoiy o‘rni va rolini ob'yektiv baholash, ulardan samarali foydalanish, umumdavlat miqyosida ularning murosaviy konsensusini ta'minlash, siyosiy boshqarish imkonini bergan. jamiyatni o‘rganish tamoyillari, ijtimoiy iqtisodiy vokelikka yondashuv xususiyatlari doimiy ravishda o‘zgarib, takomillashib boradi. totalitar tuzum davrida ijtimoiy taraqqiyotning bosh …

2 / 9

iga, sinflararo, davlatlararo urushlarga olib kelgan bunday yondashuv tabiiyki jamiyat ijtimoiy guruhlarning siyosiy-ijtimoiy, mulkiy-ma'naviy baravarlashtirishga ijtimoiy psixologiya masalasini o‘rganishning negizi mazmunidan, ya'ni ichki jihatlaridan tashqi tomonlariga burib to‘liq ehtiyoji va zaruratidan kelib chiqqan bo‘lib, kishilar tomonidan voqyelik o‘zgarishlari mohiyatini bilish milliy o‘zlikni anglashga bo‘lgan intilishlariga yo‘l bermaslikni ifodalar edi. bunday yondashuv aholini ma'naviy zabun qilar, o‘z haq-huquqlari uchun kurash, o‘zlikni muxofaza etish, o‘zgalarga kerakli bo‘lishdan ijobiy fazilatlar rivojiga yo‘l bermasdan, surbetlik, boqimandalik, yalqovlik, ijtimoiy mulkka nisbatan yulg‘ichlik xususiyatlarini tarkib toptirar edi. stratifikatsiya sotsiologiyaning asosiy tushunchalaridan biri sifatida jamiyatning ijtimoiy tarkibi, ijtimoiy guruhlari va ularni tabaqalanishi belgilari tizimini o‘zida aks ettiradi. hozirgi zamon stratifikatsion yondashuvining nazariyotchilari ijtimoiy guruhlarning ishlab chiqarishdagi ishtiroki, jamiyatning asosan mulkka bo‘lgan munosabat asosida tabaqalashuvi xususidagi marksistik yondashuvini inkor etib jamiyat, ma'lumot, ruhiyat, maishiy shart sharoitlar, bandlik darajasi, daromad ko‘lamlari va boshqa belgilarga ko‘ra tabaqalanishini asoslab beradilar. ular yuqoridagi belgilarga ko‘ra ajraluvchi ijtimoiy guruhlardan tashqari, yuqori tabaqa, o‘rta …

3 / 9

i, turli manbalardan olgan foydalari, boshqa daromadlardan davlatga to‘lanadigan soliqlari salmog‘iga ko‘ra yilma-yil aniqlab boriladi. g‘arb mamlakatlari turmush tarzini o‘ziga xos barometri vazifasini o‘tayotgan o‘rta sinf fenomeni garchi rivojlangan yevropa davlatlari uchun ijtimoiy - iqtisodiy qadriyat darajasida kelinayotgan bo‘lsa-da, bu qadriyat o‘rta sinf vakillarini yuqori va quyi sinf vakillari bilan ma'naviy yaqinlashtirish imkonini bermadi. insoniyatning 5 ming yillik o‘tmishi kishilarning xavf umumiy bo‘lganda birlashuvlari tarixidan iboratdir. keng xalq ommasining nechog‘lik ko‘p miqdori birlashuvi uning xavfga qarshilik salmogini shunchalik oshirib turgan. ammo xavf tazyiqi susayishi bilan birlashuvlari ham yemirilib borgan. insoniyat tarixida stratalar xalqning madaniy takomillashganlik belgilari sifatida ham baholanib kelingan. xususan, gilamdo‘zlar, do‘ppido‘zlar, temirchilar, bog‘bonlar va boshqa kasbiy stratalar muayyan mehnat faoliyati orqali nafaqat o‘ziga xos iqtisodiy-ijtimoiy hayot yo‘rig‘ini amalga oshirganlar, balki o‘z qavmlari siru-sinoatlarining o‘zgalar mulkiga aylanmasligi erishilgan komillik qadriyatiga putur yetmasligi xususida ham qayg‘urganlar. xalqimiz o‘z stratalarini himoya qilib kelgan, zero, bu himoya nafaqat qavmlar, shakllangan kasb va …

4 / 9

ijtimoiy mavqyei yuzaga chiqadi. o‘zbekistonda keng tarmoqli yaxlit stratifikatsiya tadqiqot ishlarini amalga oshirish zaruriyati va dolzarbligi bugungi kunda o‘zbek xalqi milliy o‘zligini to‘g‘ri idrok etish, milliy mentalitet imkoniyatlaridan samaraliroq foydalanishga yo‘l ochadi. bugungi kunda o‘zbekiston ijtimoiy jarayonlar tarkibi va tizimini xarakterlovchi 12 ta stratifikatsion tizimlarni ajratib ko‘rsatish mumkin. ular quyidagilar. 1) ijtimoiy kasbiy tasnifga ko‘ra tiplar. 2) qavm-sulolaviy asoslarga ko‘ra tiplar. 3) madaniy-estetik darajalarga ko‘ra tiplar. 4) yosh davrlariga ko‘ra tiplar. 5) etno-hududiy tiplar. 6) diniy-konfessional tiplar. 7) partiyaviy-e'tiqodiy farqlarga ko‘ra tiplar. 8) urug‘-qabilaviy tiplar. 9) muayyan manfaatlar doirasida uyushgan korporativ tiplar. 10) jinsiy tasnifga ko‘ra tiplar. 11) huquqbuzarlikka moyillikka ko‘ra tiplar. 12) madaniy-ramziy intilishlarga, qiziqishlariga ko‘ra aholi tiplari. o‘zbekistondagi ijtimoiy stratifikatsiya jarayonlarini o‘rganishda konkret sotsiologik tadqiqot metodlari, xususan, anketa, intervyu test,hujjatlarni o‘rganish usullariga real holatlar taqozosi asosida yondashiladi va ular orqali olingan birlamchi ma'lumotlar kontent analiz usulida qayta ishlanadi. jamiyatdagi ijtimoiy tabaqalarni o‘rganishning asosiy tamoyillari quyidagilardan iborat: -tadqiqot davomida …

5 / 9

n har bir mamlakat ham texnika, ham biznes sohalarida yuksak professional tayyorgalikka ega ijtimoiy qatlamga tayanishi shart. mazkur ijtimoiy qatlam vakillari o‘z professional - malaka tayyorgarlik saviyalariga mutanosib ijtimoiy o‘rin egallashga intilishlari shart. tarixiy taraqqiyot shunday shakllandiki, ilmiy bilimlar va ishbilarmonlik o‘zlashmalari asosan g‘arbiy davlatlar va yaponiyada mujassamlashdi. ularda band aholi tarkibidagi oliy kategoriyali professional ijtimoiy qatlam vakillarining hajmi o‘rta va past kategoriya vakillarining ulushidan sezilarli darajada yuqoridir. bu jarayon o‘z yo‘nalishda yanada rivojlanib, mazkur davlatlarning eng boy va zamonaviy ishlab chiqarish hamda ilmiy-texnik tarqqiyotning old qatoridagi xalqaro iqtisodiy o‘rnini saqlab turishga zamin yaratmoqda. mazkur ijtimoiy qatlam, iqtisodda ularning ijtimoiy maqomini qayta tiklashga qodir yangi soha yuzaga chiqishi bilan o‘zi jamuljam etgan professional - malaka salohiyatini maksimal darajada ishlatishga tayyor turadi. idrok etish va bajarishni ta'minlashdir. sotsial stratifikatsiya: ma'lumot, maishiy sharoit, mashg‘ulot daromad, ruhiy, din va shu kabi belgilar asosida jamiyat «yuqori», «o‘rta» va «quyi» sinflar hamda strat (qatlam)larga (2 …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sotsial stratifikatsiya va mobillik"

mavzu - №1 sotsial stratfikatsiya. sotsial mobillik. jamoatchilik fikri sotsiologiysi reja: 1. sotsial struktura tushunchasi va uning ahamiyati 2. sotsial stratifikatsiya 3. stratifikatsiya tiplari 4. sotsial mobillik insoniyat tarixiga nazar tashlar ekanmiz har bir siyosiy tarixiy davrda aholini tabaqalarga bo‘lish orqali boshqarish, jamiyat tarkibida sinflar, strata, ijtimoiy guruhlarning bo‘lishi kabi ijtimoiy hodisalariga duch kelamiz. qadimiy misr va vavilonda aholi zadogonlar va qullarga, afina va rimda fuqarolar va plebeylarga, hindistonda braxmanlar va xizmatkorlarga ajratilgan. qadimgi turon mamlakatida asosan aholini: a) urug‘ qabilaviy kelib chiqishidan; b) kasbiy mansubligidan; v) diniy e'tiqodiy qarashlaridan; g) shajaraviy sulolaviy kelib chiqqan holda tasnif etib kelingan. t...

This file contains 9 pages in DOCX format (29.6 KB). To download "sotsial stratifikatsiya va mobillik", click the Telegram button on the left.

Tags: sotsial stratifikatsiya va mobi… DOCX 9 pages Free download Telegram