sotsial guruhlar va sotsial institutlar

PPT 940.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1477251430_63771.ppt urdu pedagogika fakulteti bt va sti yo’nalishi 303-guruh talabasi bekchanova rayhonning sotsiologiya fanidan taqdimoti. o’zbekistonda fuqarolik jamiyati institutlarini shakllantirish va rivojlantirish. sotsiologiyada sotsial institut tushunchasi, turlari va asosiy vazifalari sotsial guruh tushunchasi, uning asosiy belgilari va turlari. sotsial institutlar: iqtisod, siyosat, din, huquq, oila, fan, ta’lim, madaniyat. reja: sotsial guruhlar va sotsial institutlar sotsial guruh tushunchasi, uning asosiy belgilari. sotsiologiyada sotsial guruhlarga ajratish mezonlarining xilma-xilligi sotsial guruh turlari: katta va kichik, rasmiy va norasmiy, birlamchi va ikkilamchi, inguruh va autguruh, referent guruhlar va boshqalar. g’arb sotsiologiyasida kichik guruhlar nazariyasi: sotsiometriya, guruh o’zgaruvchanligi, psixoterapevtik va boshqalar sotsial guruhlarning shakllanishi, ishlashi va taraqqiy etishi qonunlarini tushuntiruvchi nazariyalar sifatida. kvaziguruhlar. qon-qarindoshlikka asoslangan guruhlar: urug’, qabila, qarindoshlar, oila, elat, millat. ommani sotsiologik o’rganish. guruh – bu xatti-harakatlari rasmiy va norasmiy institutlar tomonidan boshqariladigan, ma’lum norma va qadriyatlarga ega bo’lgan, boshqa birliklardan o’z xususiyatlari bilan farq qiladigan, bir-birlari bilan ijtimoiy munosabatlar sistemasi bilan bog’langan …

iy fanlar orasida ikkita ma’noga ega. bir tomondan, u biror bir umumiy belgilarga qarab kishilarni ma’lum toifalarga ajratilganda qo’llaniladi (ko’pincha statistikada, demografiyada). ba’zan bu ma’noda «guruh» termini psixologiya fanida ham ishlatiladi. masalan, test sinovlari natijalariga qarab, kishilarni u yoki bu guruhlarga ajratish mumkin. ikkinchi tomondan, hamma ijtimoiy fanlar doirasida guruh deganda, real mavjud kishilar birligi tushuniladi. bu holatda odamlar umumiy belgilar, faoliyatlarining xilma-xilligi yoki biror shart, holatlar bilan birlashadilar va ma’lum ma’noda o’zlarini mavjud birlik vakili ekanliklarini his qiladilar. masalan, talaba o’zini talabalar guruhining a’zosi sifatida his qiladi. sotsiologiyada sotsial guruhlarga ajratish mezonlarining xilma-xilligi. ilmiy adabiyot bilan tanishish «sotsial guruh» terminini, birinchidan, juda keng qo’llanilayotganligini, ikkinchidan turli hodisalarga nisbatan ishlatilayotganligini ko’rsatayapti, qaysi nuqtai nazar qarashlaridan qat’iy nazar, konkret ijtimoiy fan vakillari guruhlarni sotsial-iqtisodiy, sotsial-demografik, sotsial-psixologik va boshqa guruhlarga ajratadilar. guruhga xos harakterli xususiyatlar quyidagilar: guruh soni, ichki tashkilot, ya’ni institutlar, nazorat shakllari; faoliyat namunalari; norma va qadriyatlar; farq qiladigan xususiyatlari. …

rkaziga ega bo’lishi kerak. bularga goyalar, ramzlar, shiorlar, maqsadlar, moddiy predmetlar va boshqalarni kiritish mumkin. bular guruhda kishilarni guruhga mansublik va birlashish hissini uygotish va rivojlantirish uchun zarur. bu qadriyatlar asosida guruhda «biz» so’zi bilan ifodalanadigan birlik hissi paydo bo’ladi. bu his kishilarni birlashtiradigan psixik (ruhiy) aloqa bo’lib hisoblanadi. nihoyat, guruh o’zining shaxsiy farq qiladigan xususiyatlariga ega bo’lishi kerak. bular yordamida guruh boshqa sotsial birliklardan farq qiladi. bunday xususiyatlar avvalo, bir hududda yashash, alohida ritual harakatlar, til, mafkura va boshqalar hisoblanadi. bu 4 shart juda ko’p guruhlarni ta’riflash uchun qo’l keladi. lekin guruhlarni tasniflash (klassifikatsiya qilish) vaqtida bu to’grida to’xtalib o’tamiz. chunki bu shartlar nisbiy harakterga ega. bular ko’pgina guruhlarni qanoatlantirsa ham, ba’zi guruhlarni tahlil qilish vaqtida to’g’ri kelmasligi mumkin. sotsial guruh turlari: katta va kichik, rasmiy va norasmiy, birlamchi va ikkilamchi, inguruh va autguruh, referent guruhlar va boshqalar. guruhlar eng avvalo miqdor jihatdan katta va kichik guruhlarga bo’linadi. sotsiologiya …

iklar. bu turdagi guruhlarga sotsial sinflar, turli etnik guruhlar (ellat, xalq, millat), kasbiy guruhlar, jinsiy va yoshga oid guruhlar (yoshlar, ayollar, keksalar) va boshqa guruhlarni kiritish mumkin. katta guruhlar ikki turga bo’linadi. katta sotsial guruhlarda kichik guruhlarda yo’q bo’lgan xatti-harakatni boshqarib turadigan o’ziga xos kuch mavjud. bu huquqlar, urf-odatlar va an’analardir. katta guruh bilan kichik guruh o’rtasida o’rta guruh ham bor. ammo guruh muammosi bilan shugullanayotgan sotsiologlar fikricha, o’rta guruhlar, ularning strukturasi, aloqasi, unda bo’ladigan hodisa va jarayonlar mohiyat jihatdan kattaroq guruhlarga xosdir. kichik va katta guruhlar o’rtasidagi farqni kichik guruhning yiriklashuvi va uning katta guruhga aylanishi jarayonida ko’rish mumkin. masalan, bir yoki bir nechta taniqli kishilar atrofida birlashgan, 40-45 kishidan iborat partiya kichik guruhdir, chunki bu guruh vakillarining shaxsan bir-birlarini tanishlari (bilishlari) kichik guruhga xos bo’lgan xususiyatni beradi kichik guruhlar deganda, ko’pi bilan bir necha o’nlab a’zolardan iborat bo’lgan kam sonli guruhlar tushuniladi. bu guruhlar ko’pincha samimiy do’stona munosabatlarda …

iga qarab esa birlamchi va ikkilamchi guruhlarga, guruhga a’zo bo’lish va bo’lmasligiga qarab a’zoli va referent guruhlarga bo’linadi. sanab o’tilgan guruhlarni birma-bir ko’rib chiqamiz. rasmiy guruhlar - bu huquqiy statusga ega bo’lgan sotsial institut, tashkilot qismi hisoblanadigan mavjud institut, tashkilotdagi mehnat doirasida aniq maqsadga ega bo’lgan sotsial guruhlardir. rasmiy guruhlarga quyidagi belgilar xos: aniq va ischil maqsad, ierarxiyaga asoslangan aniq funktsiyalar, ma’lum qoidalarga muvofiq keladigan huquq va burchlar, a’zolar o’rtasidagi rasmiy munosabatlar, guruh faoliyatini nazorat qiladigan rasmiy institutning mavjud bo’lishi va boshqalar. norasmiy guruhlar, ko’pincha bunday guruhlar «psixologik guruhlar» yoki «sotsial psixologik guruhlar» deb ataladi. chunki bu guruhlarning tashkil topish zaminida guruh a’zolari o’rtasidagi psixologik, hissiy munosabatlar yotadi. norasmiy guruhlarning paydo bo’lishida vaziyat va umumiy mafaatlar majmui muhim rol o’ynaydi. shuning uchun ham bu guruhlarni ba’zan, manfaat yuzasidan tuzilgan guruhlar ham deb atashadi. odamlar ehtiyojlari turli-tuman bo’lganligi sababli norasmiy guruhlar mavjud. birlamchi guruhning xarakterli belgilari quyidagilardan iborat: a’zolar sonining kamligi, …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "sotsial guruhlar va sotsial institutlar"

1477251430_63771.ppt urdu pedagogika fakulteti bt va sti yo’nalishi 303-guruh talabasi bekchanova rayhonning sotsiologiya fanidan taqdimoti. o’zbekistonda fuqarolik jamiyati institutlarini shakllantirish va rivojlantirish. sotsiologiyada sotsial institut tushunchasi, turlari va asosiy vazifalari sotsial guruh tushunchasi, uning asosiy belgilari va turlari. sotsial institutlar: iqtisod, siyosat, din, huquq, oila, fan, ta’lim, madaniyat. reja: sotsial guruhlar va sotsial institutlar sotsial guruh tushunchasi, uning asosiy belgilari. sotsiologiyada sotsial guruhlarga ajratish mezonlarining xilma-xilligi sotsial guruh turlari: katta va kichik, rasmiy va norasmiy, birlamchi va ikkilamchi, inguruh va autguruh, referent guruhlar va boshqalar. g’arb sotsiologiyasida kichik guruhlar nazariyasi: sot...

PPT format, 940.5 KB. To download "sotsial guruhlar va sotsial institutlar", click the Telegram button on the left.

Tags: sotsial guruhlar va sotsial ins… PPT Free download Telegram