sotsial stratifikatsiya nazariyasi sinfiy ta'limotga qarshi g'oya sifatida

PPTX 14 pages 6.2 MB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 6.2 MB

File type PPTX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

pptxgenjs presentation mirzo ulug’bek nomidagi o’zbekiston milliy universitetiijtimoiy fanlar fakuteti ijtimoiy ish yo’nalishining 4-kurs talabasi _______________ning sotsiologiya fanidan tayyorlagan mustaqil ishi tekshirdi: sotsial stratifikatsiya nazariyasi sinfiy ta'limotga qarshi g'oya sifatida 2 reja kirish sotsial stratifikatsiya nazaryasining shakllanishi stratifikatsiya va sinfiy ta'limot o'rtasidagi asosiy farqlar stratifikatsiya nazaryasining sotsiologik ahamiyati xulosa va taklif tavsiyalar foydalanilgan adabiyotlar 3 kirish jamiyat har doim ijtimoiy tabaqalanishga ega bo‘lgan. qadimgi kastalar, o‘rta asr feodal tizimi yoki zamonaviy demokratik tuzumlardagi farqlar — barchasi odamlar o‘rtasidagi ijtimoiy tengsizlikning turli shakllaridir. ushbu tengsizlik va tabaqalanishni tushuntirishga uringan yondashuvlardan eng mashhurlaridan biri — marksistik sinfiy ta’limotdir. karl marks jamiyatni ekspluatatorlar (burjuaziya) va ekspluatatsiya qilinuvchilar (proletariat) kabi ikki asosiy sinfga ajratib, ular o‘rtasidagi ziddiyat jamiyat taraqqiyotining harakatlantiruvchi kuchi ekanini ta’kidlagan. biroq xx asrdan boshlab marksizmga qarshi alternativ yondashuvlar vujudga kela boshladi. shular orasida sotsial stratifikatsiya nazariyasi alohida o'rin tutadi. stratifikatsiya nazariyasi jamiyatdagi tabaqalanishni nafaqat iqtisodiy farqlar, balki ijtimoiy maqom, siyosiy kuch, …

2 / 14

ga, ya'ni tabaqalarga ajralish jarayonidir. bu nazariya xx asr sotsiologiyasi taraqqiyoti davomida shakllangan bo'lib, sinfiy yondashuvga muqobil tushuntirish sifatida e'tirof etilgan. unda jamiyatda insonlar o'rtasidagi farqlar faqat iqtisodiy mulkka emas, balki boshqa ijtimoiy ko'rsatkichlarga ham asoslanadi: kasb, ta'lim darajasi, ijtimoiy maqom, siyosiy kuch, obro' va boshqalar. sotsial stratifikatsiya nazariyasining asoschilaridan biri — nemis sotsiologi maks veberdir. u marksning sinfiy yondashuvini tanqid qilgan holda, jamiyatdagi tabaqalanish uchta asosiy mezon asosida yuz berishini ta'kidlagan: iqtisodiy holat (klass) – odamning mulk va daromad darajasi. ijtimoiy maqom (status) – obro', kasb, ma'naviy nufuz. siyosiy kuch (partiya) – hokimiyatga ta'sir qilish imkoniyati pitirim sorokin (1889–1968) rus-amerikalik olim pitirim sorokin esa stratifikatsiyani yanada tizimli asosda tahlil qilgan. u sotsial qatlamlarni uch asosiy ko'rinishda ko'rsatadi: iqtisodiy stratifikatsiya (boylikka ko'ra), siyosiy stratifikatsiya (hokimiyatga ko'ra), kasbiy-maqom stratifikatsiyasi (ta'lim, obro' va kasbga ko'ra). 5 sorokin shuningdek, ijtimoiy harakatchanlik tushunchasini ilgari surgan: jamiyatda odamlar o'z qatlamini o'zgartirishi mumkin — bu vertikal …

3 / 14

gan bo‘lib, jamiyatni ikki asosiy sinfga ajratadi: burjuaziya (ekspluatatorlar) va proletariat (ekspluatatsiya qilinuvchilar). marksizmda sinfiy yondashuv, asosan, iqtisodiy farqlarga asoslanadi. unga ko‘ra, jamiyatdagi barcha ijtimoiy farqlar faqat iqtisodiy munosabatlar (mulk, ishlab chiqarish vositalari) orqali izohlanadi. bu yondashuv juda oddiy va ikki qutbli tizimni anglatadi. asosiy xususiyatlar: iqtisodiy omilning ustunligi. jamiyatda ikki asosiy sinf: burjuaziya va proletariat. ziddiyat va inqilobiy o'zgarishlar zarurligi. sotsial stratifikatsiya nazariyasi esa jamiyatni ko'p qatlamli, murakkab tizim sifatida ko'radi. bu nazariyada tabaqalanish faqat iqtisodiy omillarga asoslanmaydi, balki ijtimoiy maqom, siyosiy kuch va ta'lim kabi boshqa faktorlar ham inobatga olinadi. shuningdek, stratifikatsiya nazariyasi jamiyatda harakatchanlik va qatlamlararo o'tish imkoniyatini ham e'tiborga oladi. asosiy xususiyatlar: iqtisodiy, siyosiy va madaniy omillarning hammasining roli. jamiyatda ko'p qatlamli va o'zaro bog'langan tizim. ijtimoiy harakatchanlik va dinamik jarayon. 7 kasta tizimi — bu jamiyat a’zolarini qat'iy ijtimoiy guruhlarga ajratadigan tuzum bo‘lib, odamlar tug‘ilganidan boshlab ma'lum bir kastaga mansub bo‘ladi va ko‘pincha butun umr …

4 / 14

mavjud. farqlash omillari sinfiy ta'limotda asosiy farqlash omili — iqtisodiy status, ya'ni ishlab chiqarish vositalariga egalik va ular bilan bog'liq bo'lgan manfaatlar. marksizmda jamiyatda ziddiyat faqat ikki sinf o'rtasida mavjud deb qaraladi, chunki boshqa qatlamlar o'z manfaatlari bilan burjuaziya va proletariatning ziddiyatiga kiradi. stratifikatsiya nazariyasida esa, farqlash omillari yanada kengroq. max veber stratifikatsiyani faqat iqtisodiy omillar bilan emas, balki siyosiy kuch va ijtimoiy maqom orqali ham izohlaydi. masalan, ijtimoiy obro', kasb, ta'lim darajasi va siyosiy partiyalarga a'zolik ham jamiyatdagi tabaqalanishni shakllantiradi. bu yondashuv stratifikatsiyani faqat sinfiy qarashlar bilan emas, balki ijtimoiy, madaniy va siyosiy omillar bilan bog'laydi. jamiyatdagi o'zgarishlar sinfiy ta'limotda jamiyatdagi o'zgarish faqat sinfiy kurash va ijtimoiy inqiloblar orqali bo'lishi kerak. marxizmda inqilob — proletariatning burjuaziyaga qarshi kurashi va yangi jamiyat tuzishga intilishidir. stratifikatsiya nazariyasida jamiyatdagi o'zgarishlar ijtimoiy harakatchanlik orqali amalga oshishi mumkin. bu harakatchanlik nafaqat iqtisodiy qatlamlar o'rtasida, balki ijtimoiy maqom, siyosiy kuch va ta'lim darajasi orqali ham …

5 / 14

chun xizmat qiladi. bu nazariyaga ko'ra, har bir ijtimoiy qatlamning o'z roli bor va barcha qatlamlarning o'zaro hamkorligi jamiyatning barqarorligini saqlashga yordam beradi. 9 stratifikatsiya nazaryasining sotsiologik ahamiyati sotsial stratifikatsiya nazariyasi zamonaviy sotsiologiyada muhim tushuncha hisoblanadi. u jamiyatdagi tabaqalanish jarayonlarini chuqur tahlil qilishga imkon beradi va ayni paytda jamiyatdagi ijtimoiy harakatchanlik, tengsizlik va resurslarning taqsimlanishiga oid muammolarni tushunishga yordam beradi. ushbu nazariya ijtimoiy tuzilmaning ishlashini, odamlar o'rtasidagi ierarxik farqlarni va bu farqlarning jamiyat taraqqiyotiga qanday ta'sir ko'rsatishini izohlaydi 10 stratifikatsiya nazariyasining sotsiologik ahamiyati ijtimoiy harakatchanlikni tushuntirish strifikatsiya nazariyasi yordamida vertikal (yuqoriga/pastga) va gorizontal (bir qatlam ichidagi) ijtimoiy harakatlar tahlil qilinadi. pitirim sorokin bu harakatchanlikni stratifikatsiyaning ajralmas qismi sifatida qaraydi. masalan, bir inson kambag'al qatlamdan chiqib, ta'lim olish orqali yuqoriroq qatlamga o'tishi mumkin. bu jamiyatda imkoniyatlar mavjudligini va qatlamlararo o'tish imkonini nazariy jihatdan asoslaydi.tengsizlik sabablarini aniqlash stratifikatsiya nazariyasi yordamida jamiyatdagi tengsizlikning sabablari chuqur tahlil qilinadi. bu tengsizlik faqat mulkka bog'liq emas, …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sotsial stratifikatsiya nazariyasi sinfiy ta'limotga qarshi g'oya sifatida"

pptxgenjs presentation mirzo ulug’bek nomidagi o’zbekiston milliy universitetiijtimoiy fanlar fakuteti ijtimoiy ish yo’nalishining 4-kurs talabasi _______________ning sotsiologiya fanidan tayyorlagan mustaqil ishi tekshirdi: sotsial stratifikatsiya nazariyasi sinfiy ta'limotga qarshi g'oya sifatida 2 reja kirish sotsial stratifikatsiya nazaryasining shakllanishi stratifikatsiya va sinfiy ta'limot o'rtasidagi asosiy farqlar stratifikatsiya nazaryasining sotsiologik ahamiyati xulosa va taklif tavsiyalar foydalanilgan adabiyotlar 3 kirish jamiyat har doim ijtimoiy tabaqalanishga ega bo‘lgan. qadimgi kastalar, o‘rta asr feodal tizimi yoki zamonaviy demokratik tuzumlardagi farqlar — barchasi odamlar o‘rtasidagi ijtimoiy tengsizlikning turli shakllaridir. ushbu tengsizlik va tabaqalanishni tushu...

This file contains 14 pages in PPTX format (6.2 MB). To download "sotsial stratifikatsiya nazariyasi sinfiy ta'limotga qarshi g'oya sifatida", click the Telegram button on the left.

Tags: sotsial stratifikatsiya nazariy… PPTX 14 pages Free download Telegram