mikrokontroller

PDF 19 pages 950.8 KB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 950.8 KB

File type PDF

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

4-ma’ruza mavzu: mikrokontrollerni tashkillashtirish reja: 4.1.mikrokontroller protsessori. 4.2.mikrokontrollerning umumiy hotirasi. 4.3.kesh-hotirani tashkillashtirish. tayanch iboralar: modulli tamoil, protsessor yadrosi, markaziy protsessor, mikrokontroller, dasturlar hotirasi, arifmetik – mantiqiy qurilma, kesh-hotira. 4.1.mikrokontroller protsessori modulli tamoil asosida qurilgan bir oilaning barcha mk lari bir hil protsessor yadrosiga ega bo‘ladilar va mk ning turli modellarini ajratib turuvchi o‘zgaruvchan funksional blokka ega bo‘ladi. 4.1-chizmada modulli mk tarkibiy sxemasi keltirilgan. 4.1-chizma. mikrokontrollerning asosiy funksional bloklari protsessor yadrosi o‘z tarkibiga quyidagi qurilmalarni oladi: -markaziy protsessor; -manzil, axborot va boshqarish shinalar tarkibida kontrollerning ichki magistrali (kim); -mk sinxronizatsiyalash sxemasi; -mk ish tartibini boshqarish sxemasi, shu jumladan yana pasaytirilgan energiyani istemol ish tartibini quvvatlash, dastlabki ishga tushurish (sbros, tashlash) va x.k. o‘z ichiga olgan. sinxroniza tsiyalash sxemasi protsessor ish tartibini boshqarish sxemasi g dxq oxq k/ch port lar tayme r aro' ash msh o‘zgaruvchan funksional blok o‘z tarkibiga turli hildagi va turli sig‘imga ega bo‘lgan hotira modullarini, kiritish/chiqarish portlarini, takt …

2 / 19

borotlarga ishlov berishni va buyruqlar ketma-ketligiga mos ravishda bu jarayonni boshqarishni amalga oshiradi. takt generatori (g) mk qurilmalaridagi jaroyolarni o‘tishini sinxronizatsiyalash uchun tayanch signallar ketma-ketligini hosil qilishni bajaradi. shina kontrolleri mikrokontrollerdagi buyruqlarni bajarilishining turli bosqichlarini taktlovchi va mikrokontrollerning tashqi qurilmalari bilan axborot almashuvini taminlovchi ichki magistrallarda (axborotlar va manzillar magistrallari) tarqaluvchi impuls ketma – ketligini shakillantirishni hosil qiladi (4.1-chizma). protsessor yadrosining tarkibiga mk ishlashini ish tartiblarini sinxronizatsiyalash va boshqarishni taktlovchi sxema kiradi. buyruqlar protsessorning buyruqlar hotirasida berilgan manzilda (yacheyka nomerida) joylashadi va u bajarilayotgan operatsiyani bayon qiluvchi hamda operandalarni beruvchi (axborotlar, ular ustida operatsiya bajariladi) boshqarish kodlaridir. har bir mk buyruqlar ro‘yxati va ularni o‘lchami bilan harakterlanadigan ma’lum buyruqlar tizimiga ega. buyruqlar tizimi operatsiyalar to‘plamidan iborat bo‘lib, mk protsessori tomonidan bajariladi. buyruqlar ro‘yxatidan to‘rtta operatsiyalar guruhini ajratish mumkin:  axborotlarni uzatish operatsiyasi (hotira yacheykalari o‘rtasida va boshqa mikrokontrollerning dasturiy –ega bo‘lish elementlari o‘rtasida);  arifmetik operatsiyalar (qo‘shish, ayirish, ko‘paytirish, bo‘lish); …

3 / 19

qiladi, umuman protsessorning o‘zini tarkibi esa oddiy protsessorning soddalashtirilgan variantidan iborat (4.2-chizma). bajariladigan buyruq turi operatsiya kodi (opk) tomonidan beriladi. operandalarni berish uchun quyidagi manzillash usullari ishlatiladi:  aniq bo‘lmagan: operand ko‘rsatilmaydi, sababi unga so‘zsiz ega bo‘lish mumkin (masalan, uni joylashtirish yagona bo‘lishi mumkin bo‘lganligi sababli);  bevosita: kirish operandi buyruq tarkibiga kiritiladi (masalan, konstantalarni berish maqsadida);  to‘g‘ri: buyruqda axborotlar hotirasidagi operanda joylashgan manzil ko‘rsatiladi;  bilvosita: buyruqda axborotlar hotirasining yacheyka manzili ko‘rsatiladi, axborotlar hotira yacheyka manzilida operand joylashgan (masalan, dastur qismini ko‘p marotabadan takrorlanishida buyruq operanda qiymatini o‘zgartirish qulay ketma-ket joylashgan axborotlarga ega bo‘lishni tashkillashtirishda, shu orqali qidirilayotgan axborot manzilini o‘zgartirib);  nisbiy: buyruqda axborotlar hotirasining yacheyka manzili ko‘rsatiladi, uning qiymatiga qandaydir kattalik qo‘shilgan bo‘lib (aniqmas holda berilgan) axborotlar hotirasidagi yacheyka manzilini beradi, u bo‘yicha qidirilayotgan operand joylashgan (masalan, axborotlar jadvali elementiga murojat qilinganda, qidirilayotgan operandani jadvalning boshlanishiga nisbattan surilish bo‘yicha topish oson). keyingi bajariladigan buyruq manzili aniqmas …

4 / 19

a tushirish manzili kritiladi. buyruqlar sanoq qurilmasidagi manzil bo‘yicha dasturlar hotirasining hududidan shina kontrolleri hosil qiladigan boshqarish signalining ta’siri ostida buyruqlar registriga kontroller bajaradigan dasturning navbatdagi buyrug‘i yuklanadi. har qanday buyruqni bajarilishi elementar harakatlarning ketma-ketligidan iborat (mikrooperatsiyalar): operatsiya turini va talab etilayotgan operandalarni turgan joyini aniqlash, ularni hotiradan o‘qish, bajaruvchi blok uchun harakat kodini hosil qilish amallarini bajarish, natijani yozish, navbatdagi buyruq manzilini aniqlash maqsadida buyruqlarni shifrdan chiqarish. bu amallarni batafsilroq ko‘rib chiqamiz. 4.2-chizma.mikrokontroller protsessorining tarkibiy sxemasi . dasturlar hotirasidan opk o‘qiladi, buyruqlar shifrdan chiqariladi va mikrodasturli avtomatga (mda) beriladi, ushbu bosqichda buyruqqa ishlov berishga zarur bo‘lgan boshqarish signallari shina kontrolleridan keladi va u sinxronlashning har bir navbatdagi takti bilan ishlab chiqariladi. protsessorda arifmetik va mantiqiy operatsiyalarni, surish, nolga o‘tqazishlarni arifmetik – mantiqiy qurilma (amq) tomonidan ta’minlanadi. axborotlar ikkilik-o‘nlik tizimida ifodalanganda, maska kodi amq da bitlar ustida operatsiya bajarilayotganda va shuningdek konstanta kodini berganda konstantalar hotirasi tuzatish kodlarini hosil qilishni …

5 / 19

sorning so‘z holat registriga kiritiladi va operatsion tizim tomonidan o‘qilish va tahlillash uchun ega bo‘lishi mumkin (masalan, arifmetik to‘lish bo‘lganligi tufayli dasturning boshqa shoxchasiga o‘tishini tashkillashtirish uchun). so‘ng axborotlar ko‘rsatgichiga axborotlar hotira yacheykasining manzili ketma-ket kiritiladi, ularga buyruqlar natijasini joylash zarur (bu manzillar chiqish operandalarning manzillar maydonidan olinadi) va axborotlar ko‘rsatgichi tomonidan manzillanib operanda natija registrlaridan axborotlar hotira yacheykasiga kiritiladi. mk protsessorlarida stek hotira ishlatiladi (operativ hotirani ajratilgan xududi), undan asosiy dasturdan chiqish nuqtalarini va uzilish dasturiga ishlov berib bo‘lgach unga qaytish jarayonini hotiralab qolishni joriy etish uchun foydalaniladi. mp ning eng oddiy funksiyalaridan biri - ikki sonni qo‘shishni ko‘rib chiqamiz. faraz qilaylik, mikroprotsessoning buyruq so‘zining tarkibi quyidagi ko‘rinishga ega: operatsiya kodi operanda manzili keyingi buyruq manzili 4.1-jadval. oxq yacheykasi buyruq harakat 2051 01 0641 2052 0641 yacheyka qiymatini akkumulatorga yozish 2052 15 0642 2053 0642 yacheyka qiymatini akkumulatorda qo‘shish 2053 02 0643 2054 akkumulator qiymatini 0643 yacheykaga yozish 2054 …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mikrokontroller"

4-ma’ruza mavzu: mikrokontrollerni tashkillashtirish reja: 4.1.mikrokontroller protsessori. 4.2.mikrokontrollerning umumiy hotirasi. 4.3.kesh-hotirani tashkillashtirish. tayanch iboralar: modulli tamoil, protsessor yadrosi, markaziy protsessor, mikrokontroller, dasturlar hotirasi, arifmetik – mantiqiy qurilma, kesh-hotira. 4.1.mikrokontroller protsessori modulli tamoil asosida qurilgan bir oilaning barcha mk lari bir hil protsessor yadrosiga ega bo‘ladilar va mk ning turli modellarini ajratib turuvchi o‘zgaruvchan funksional blokka ega bo‘ladi. 4.1-chizmada modulli mk tarkibiy sxemasi keltirilgan. 4.1-chizma. mikrokontrollerning asosiy funksional bloklari protsessor yadrosi o‘z tarkibiga quyidagi qurilmalarni oladi: -markaziy protsessor; -manzil, axborot va boshqarish shinalar tarkibida ko...

This file contains 19 pages in PDF format (950.8 KB). To download "mikrokontroller", click the Telegram button on the left.

Tags: mikrokontroller PDF 19 pages Free download Telegram