statika

DOCX 12 sahifa 126,8 KB Bepul yuklash

12 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 126,8 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 12

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 12

mazu: asosiy tushunchalar. statikaning asosiy aksiomalari. bog’lanishlar. reja: 1. asosiy tushunchalar va ta'riflar. 2. statikaning aksiomalari. 3. bog'lanish va bog'lanish reaksiyalari. statika (grekcha: στατός [ststike] — jismlarning ogirligi va muvozanati haqidagi taʼlimot) — mexanika boʻlimi; jismlarning ularga qoʻyilgan kuchlar taʼsirida muvozanatda boʻlish sharti oʻrganiladi. qattiq jismlar statikasi, suyukliklar statikasi (gidrostatika) va gazlar statikasi (aerostatika) ga boʻlinadi. qattiq jismlar statikasi esa analitik va geometrik statikaga boʻlinadi. analitik statika asosida mumkin boʻlgan koʻchishlar prinsipi yotadi; bu prinsip yordamida ixtiyoriy mexanik tizimning muvozanat shartlari aniklanadi. geometrik statika mexanikaning asosiy qonunlaridan kelib chiquvchi, tajriba kuzatishlar natijasida aniklangan quyidagi aksiomalarga asoslanadi: 1. inersiya aksiomasi — jiyemga qoʻyilgan kuchlar tizimi oʻzaro muvozanatlashsa, jism tinch holatda boʻladi yoki toʻgʻri chiziqli tekis harakat qiladi. 2. muvozanat aksiomasi — erkin jiyemning istalgan 2 nuqtasiga miqdorlari teng, yoʻnalishi esa shu nuqtalardan oʻtuvchi toʻgʻri chiziq boʻyicha qaramaqarshi tomonga yoʻnalgan 2 ta kuch taʼsir etsa, buqday kuchlar oʻzaro muvozanatlashadi; 3. parallelogramm aksiomasi …

2 / 12

lishi uchun unga qoʻyiladigan kuchlar tizimi qanday shartlarni qanoatlantirishini aniqlash. statikaning asosiy tushunchalariga moddiy nuqta, mutlaq qattiq jism, sanoq tizimi, erkin jism, kuch, biror nuqtaga yoki ukda nisbatan kuch momenti, juft kuchlar kiradi. kuchlarni va ularning momentlarini qoʻshish vektorlarni qoʻshish qoidasi boʻyicha amalga oshiriladi. berilgan jismga taʼsir etuvchi barcha kuchlar gʻ ning geometrik yigʻindisiga teng boʻlgan r kattalikka bu kuchlar tizimining bosh vektori, shu kuchlarning omarkazga nisbatan momentlari t0 (gʻk) ning geometrik yigʻindisiga teng boʻlgan my kattalikka esa markazga nisbatan kuchlar tizimining bosh momenti deyiladi: r q ʼgʻ^mq1.ta(gʻk). demak, mutlaq qattiq jismga qoʻyilgan kuchlar tizimi bitta bosh vektor va bitta bosh momentga keltirilar ekan. har qanday kuchlar tizimining muvozanatda boʻlishi uchun bu kuchlar tizimining bosh vektori va ixtiyoriy keltirish markaziga nisbatan bosh momenti nolga teng boʻlishi zarur va yetarlidir. statika masalalarini grafik uslublardan foydalanib yechish kuchlar koʻpburchagini va arqonli koʻpburchakni yasashga asoslangan. asosiy tushunchalar va ta'riflar statikada jismlarning muvozanati o'rganiladi. …

3 / 12

ylashgan deb tasavvur qilinadigan jism tushuniladi. 2. mutlaq qattiqjism deganda kuch ta'sirida istalgan nuqta-lari orasidagi masofa doimo o'zgarmasdan qoladigan qattiq jism tushuniladi. tabiatda mutlaq qattiq jism uchramaydi, har qanday jism ham ozmi-ko'pmi deformatsiyalanib shakli va oichamlarini o'zgartiradi. ko'pinchabu o'zgarishlar jismning o'lchamlariga nisbatan juda kichik bo'lganligi sababli, mexanik harakatni yoki muvozanatni o'rganishda ular e'tiborga olinmaydi. 3. jismlar o'zaro ta'sirining miqdor oichovi kuch deyiladi. kuchlar turli xil ko'rinishda namoyon bo'ladi: og'irlik 4. kuchi, inersiya kuchi, elektrlangan va magnitlangan jismlarning tortishish yoki itarishish kuchlari, ishqalanish kuchlari, bi-ror jismni bir joydan boshqa joyga ko'chirish, uni ko'tarish, tezligini o'zgartirish uchun zarur bo'lgan kuchlar va h. kuch yo'nalishi, moduli (son qiyraati) va qo’yilish nuqtasi bilan tavsiflanuvchi vektor kattalikdir (1.1-shakl). kuch yotgan kl to'g'ri chiziq kuchning ta'sir chizig'i deyiladi. xalqaro birliklar sistemasi (si)da kuch birligi qilib nyuton, qisqacha n qabul qilingan (1-ilova). 4. jismga qo'yilgan kuchlar to'plami kuchlar tizimi deyiladi. jismga qo'yilgan kuchlar tizimi ko'rsatadigan ta'sirni boshqa …

4 / 12

inch holati tushuniladi. jismning harakati yoki holati boshqa jism bilan bog'langan koordinatalar sistemasiga nisbatan tekshiriladi. odatda bunday koordinatalar sistemasi sanoq sistemasi-deyiladi. statikada yer bilan bevosita bog'langan sanoq sistemasi ishlatiladi. 2. statikaning aksiomalari statika masalalarini yechish tajriba va kuzatishlar yordamida aniqlangan quyidagi aksiomalarga asoslanadi; 1-aksioma. erkin jismning ixtiyoriy ikki nuqtasiga 1.2-shaklda tasvirlanganidek miqdorlari teng, yo'nalishi esa mazkur nuqtalardan o'tuvchi to'g'ri chiziq bo'yicha qarama-qarshi yo'nalgan ikkita kuch ta'sir etsa, bunday kuchlar o'zaro muvozanadashadi. kuchlar orasidagi munosabatlarra quyidagicha yozish mumkin: · miqdori jihatdan = · yo'nalishi jihatdan = (manfiy ishora kuchlarning o'zaro qarama-qarshi yo'nalganligini ko'rsatadi). · shunday qilib, bunday ikki kuchdan tashkil topgan tizim nollik tizimdan iborat bo'ladi: · ( 0. 2-aksioma. nolga ekvivalent tizimni jismga ta'sir etuvchi kuchlar tizimiga qo'shish yoki undan ayirish bilan kuchlar ti-zimiiung jismga ta'siri o'zgarmaydi. bundan quyidagi natija kelib chiqadi: kuchning miqdori va yo'nalishini o'zgartirmagan holda, o'zining ta'sir chizig'i bo'ylab bir nuqtadan ixtiyoriy boshqa nuqtaga ko'chirilsa, uning jismga …

5 / 12

gonali bo 'ylab yo 'naladi. jismning biror a nuqtasiga qo'yilgan, o'zaro burchakni tashkil etuvchi va kuchlarning teng ta'sir etuvchisini bilan belgilaymiz (1.4-shakl). aksiomaga ko'ra 4-aksioma. har qanday ta 'sirga miqdor jihatidan teng va yo'nalishi qarama-qarshi bo'lgan aks ta'sir mavjuddir. bu aksiomadan ikkita muhim xulosa kelib chiqadi. birinchidan, ta'sir bo'lgan joyda har doim aks ta'sir ko'rsatuvchi kuch mavjud bo'ladi. ikkinchidan esa, ta'sir va aks ta'sir etuvchi kuchlar bir-birlarini muvozanatlashtirmaydi, chunki ular boshqa jismlarga qo'yilgan. masalan, a jismning b jismga ko'rsatadigan ta'sir kuchi b jismning ob nuqtasiga qo'yiladi. b jismning a jismga ta'sir kuchi esa a jismning oa nuqtasiga qo'yiladi (1.5-shakl). va kuchlar miqdorjihatidan bir-biriga teng va ta'sir chiziqlari umumiy bo'lib, qarama-qarshi tomonga yo'nalgan: =- bu aksioma nyutonning uchinchi qonunini ifodalaydi. 5-aksioma. agar muvozanat holatidagi deformatsiyalanadigan jism mutlaq qattiq jismga aylansa, uning muvozanati buzilmaydi, vu aksioma qotish prinsipi deyiladi. 3. bog'lanish va bog'lanish reaksiyalari jism fazoda ixtiyoriy tomonga harakatlana olsa, u erkinjism …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 12 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"statika" haqida

mazu: asosiy tushunchalar. statikaning asosiy aksiomalari. bog’lanishlar. reja: 1. asosiy tushunchalar va ta'riflar. 2. statikaning aksiomalari. 3. bog'lanish va bog'lanish reaksiyalari. statika (grekcha: στατός [ststike] — jismlarning ogirligi va muvozanati haqidagi taʼlimot) — mexanika boʻlimi; jismlarning ularga qoʻyilgan kuchlar taʼsirida muvozanatda boʻlish sharti oʻrganiladi. qattiq jismlar statikasi, suyukliklar statikasi (gidrostatika) va gazlar statikasi (aerostatika) ga boʻlinadi. qattiq jismlar statikasi esa analitik va geometrik statikaga boʻlinadi. analitik statika asosida mumkin boʻlgan koʻchishlar prinsipi yotadi; bu prinsip yordamida ixtiyoriy mexanik tizimning muvozanat shartlari aniklanadi. geometrik statika mexanikaning asosiy qonunlaridan kelib chiquvchi, tajriba kuzati...

Bu fayl DOCX formatida 12 sahifadan iborat (126,8 KB). "statika"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: statika DOCX 12 sahifa Bepul yuklash Telegram