mehnat resurslari to'g'risida ma'lumotlar

DOC 10 pages 57.5 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 57.5 KB

File type DOC

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

mehnat resurslari mehnat resurslari. xalqlar klassifikatsiyasi reja: 1. mehnat resurslari to`g`risida tushuncha. 2. mehnat resurslari tarkibi va guruhlari. 3. mehnat resurslaridan foydalanish muammosi. 4. o`zbekistonda mehnat resurslari va ulardan foydalanish. 5. xalqlarni soniga ko`ra guruhlashtirish. 6. xalqlarni hududiy joylashuviga qarab guruhlashtirish. 7. xalqlarni ijtimoiy – xo`jalik jihatdan guruhlashtirish. 8. xalqlarni lingvistik klassifikatsiyasi. aholisining o`z jismoniy va ma`naviy imkoniyatlariga ko`ra mehnat qila olish qobiliyatiga ega bo`lgan qismi jamiyatning mehnat resurslari hisoblanadi. odatda aholini nuqtai nazaridan 3 guruhga bo`linadi: 1) mehnat yoshidagi bo`lgan guruh – bolalar va o`smirlar; 2) mehnat yoshidagi guruh – mamlakatning asosiy mehnat resurslari; 3) mehnat yoshidan o`tgan aholi. mehnat resurslarining soni turli mamlakatlarda turlicha, chunki aholining yuridik jihatdan belgilab qo`yilgan va mehnat resurslariga kiritiladigan yosh chegarasi hamma mamlakatlarda bir xil emas. halqaro statistikada, odatda, 15 yoshdan 64 yoshgacha bo`lganlar mehnatga yaroqli aholii hisoblanadi. o`zbekistonda esa 16 yoshdan 59 yoshgacha bo`lgan erkaklar va 16 yoshdan 54 yoshgacha bo`lgan xotin-qizlar …

2 / 10

oli deganda mehnatga yaroqli aholining ijtimoiy ishlab chiqarishda ishtirok etayotgan, o`z mehnati tufayli daromad oladigan qismi va ishlashni hohlaydigan, ammo ish yo`qligidan vaqtincha ishlamayotgan qismi tushuniladi. iqtisodiy aktiv bo`lmagan aholi tushunchasi hamma mamlakatda bir xil ma`no bermaydi. ba`zi bir davlatlarda ishsizlar va yarim ishsizlar ham iqtisodiy aktiv aholi hisoblanadi. bu esa, iqtisodiy aktiv aholi tushunchasining haqiqiy ma`nosiga to`g`ri kelmaydi. mehnatga yaroqli aholining o`z yordamchi xo`jaligida band bo`lgan, vaqtincha mehnat qobiliyatini yo`qotgan va o`qishda va armiya xizmatida bo`lishi tufayli ishlamayotgan hamda ish qidirmayotgan qismi iqtisodiy aktiv bo`lmagan aholi hisoblanadi. har bir mamlakatda yoki mamalakatlar guruhida mehnat resurslarining soni, tarkibi va o`sish sur`atlari aholining takror barpo qilinish jarayonining xususiyatlariga va aholining yosh tarkibiga ko`p jihatdan bog`liq bo`ladi. chunki, mehnat resurslari sonining o`sishi, asosan, aholining tabiiy o`sish hisobiga bo`ladi. dunyoning ayrim mamlakatlarida mehnat resurslarining soni mexanik harakat (migrasiya) hisobiga ham o`zgaradi. masalan, ayrim mamlakatlardan (ko`proq rivojlanayotgan qoloq mamlakatlardan) mehnatga yaroqli bo`lgan aholi ish …

3 / 10

hlaydi. masalan, aqsh, kanadada. ko`pchilik rivojlangan mamlakatlarda sanoatda ishlovchilarning salmog`i keyingi yillarda deyarli stabillashib qoldi, ba`zi mamlakatlarda (aqsh, kanada, buyuk-britaniya, belgiya, avstriya) xatto kamaya boshladi, aksincha ba`zi bir mamalkatlarda sanoat va qurilishda band bo`lgan ishchilarning soni va salmog`i oshib bormoqda. mehnat resurslarining tarkibi aholining yosh tarkibiga bog`liq. aholini mehnat resurslari nuqtai nazardan quyidagi yosh guruhlarga ajratiladi: 1. 0 – 14 yosh 2. 15 – 64 yosh 3. 65 yosh va undan kattalar. o`zbekistonda: 1. 0 – 15 yosh 2. 16 – 59 erkaklar 16 – 54 ayollar 3. 60 yoshdan va undan katta (erkaklar) 55 yoshdan va undan katta (ayollar) rivojlanayotgan mamlakatlardagi iqtisodiy aktiv aholining xalq xo`jaligi tarmoqlarida taqsimlanishi boshqa rivojlanayotgan mamlakatlardan farq qiladi. avvalo shuni aytish kerakki osiyo, afrika, lotin amerikasining rivojlanayotgan mamlakatlarida tug`ilishning ham yuqoriligi, o`ratacha umr muddatini pastligi tufayli aholi tarkibida mehnat resurslarining salmog`i kam. masalan butun dunyo bo`yicha 63%, yevropada 67%, amerikada 63%, osiyoda 63%, avstraliyada …

4 / 10

a iqtisodiy tarmoqlari bo`yicha aholi bandligi. 1. sanoatda – 12,7%; 2. qishloq va o`rmon xo`jaligida 33,5%; 3. transport va aloqada 4,3%; 4. қurilishda 7,7%; 5. savdo umumiy ovqatlanish, moddiy texnika xizmati 8,5%; 6. kommunal xo`jalik, maishiy xizmatda 2,9%; 7. sog`liqni saqlash, jismoniy madaniyat, ijtimoiy ta`limotda 6,6%; 8. xalq ta`limi, madaniyat va san`at, fan 12,8%; 9. kredit, moliya va sug`urtada 0,6%; 10. tashkilot boshqarmalarida 1,5%; 11. boshqa sohalarda 8,9%. o`zbekiston aholisining yosh tarkibi. 1. 0-15 yoshlilar 38%; 2. 16-59 yoshli erkaklar, 16-54 yoshli ayollar 54%; 3. 60 yoshdan katta erkaklar, 55 yosh va undan katta ayollar 8% tashkil qiladi. respublikamiz mehnat resurslarini (yoki iqtisodiy faol aholini) soni ko`p biroq ularning jami aholi tarkibidagi ulushi oz. buning sababi tug`ilish va tabiiy ko`payishning yuqoriligidadir. natijada “demografik yuk” yoki mehnatga layotqatsizlar nisbati o`ziga xos. masalan, agar baltika davlatlarida oilada 3 kishidan 2 kishi ishlasa, bizda aksincha 6 kishidan 2 yoki 3 kishi ishlashi mumkin. …

5 / 10

di. aholining bandlik (ayniqsa sog`liqni saqlash) tqroq ortib bormoqda. moddiy tarmoqlarda ichida bu jarayon qurilish va transportda ko`proq. barcha band aholining 3/5 qismidan ko`prog`i nodavlat sektoriga to`g`ri keladi. 2001 yilda mehnat tashkilotlariga 463 ming kishidan ziyodroq aholi ish so`rab murojaat qilgan. ularning yarmidan ko`prog`i 16-30 yoshdagilar, deyarli 2/3 qismini umumiy o`rta ma`lumotga ega bo`lganlar tashkil qiladi. shu yilda barcha ish so`rab murojaat qilganlarning 68,7% ni talabi qondiriladi. o`zbekiston respublikasi makroiqtisodiyot va statistika vazirligi ma`lumotlari bo`yicha respublika rasman “ishsiz” maqomida 7,5 ming kishi qayd qilingan. bu jami iqtisodiy faol aholining 0,4 foiziga teng yoki 2000 yil darajasida qolgan. keyingi yillarda mamlakatda yangi ish o`rinlari yaratishga katta e`tibor qaratilmoqda. masalan, birgina 2001 yilda 465,3 ming kishilik ish o`rinlari tashkil etilgan. ularning asosiy qismi qishloq joylarga to`g`ri keladi. bu borada ayniqsa farg`ona, samarqand va namangan viloyatlarida ibratli tadbirlar amalga oshirilmoqda. umuman olganda esa mehnat resurslaridan to`la va samarali foydalanish muhim muammo hisoblanadi. bu …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mehnat resurslari to'g'risida ma'lumotlar"

mehnat resurslari mehnat resurslari. xalqlar klassifikatsiyasi reja: 1. mehnat resurslari to`g`risida tushuncha. 2. mehnat resurslari tarkibi va guruhlari. 3. mehnat resurslaridan foydalanish muammosi. 4. o`zbekistonda mehnat resurslari va ulardan foydalanish. 5. xalqlarni soniga ko`ra guruhlashtirish. 6. xalqlarni hududiy joylashuviga qarab guruhlashtirish. 7. xalqlarni ijtimoiy – xo`jalik jihatdan guruhlashtirish. 8. xalqlarni lingvistik klassifikatsiyasi. aholisining o`z jismoniy va ma`naviy imkoniyatlariga ko`ra mehnat qila olish qobiliyatiga ega bo`lgan qismi jamiyatning mehnat resurslari hisoblanadi. odatda aholini nuqtai nazaridan 3 guruhga bo`linadi: 1) mehnat yoshidagi bo`lgan guruh – bolalar va o`smirlar; 2) mehnat yoshidagi guruh – mamlakatning asosiy mehnat resurslari; 3) mehna...

This file contains 10 pages in DOC format (57.5 KB). To download "mehnat resurslari to'g'risida ma'lumotlar", click the Telegram button on the left.

Tags: mehnat resurslari to'g'risida m… DOC 10 pages Free download Telegram