ganch uymakorligi

DOC 8 pages 295.5 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 295.5 KB

File type DOC

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

7 mavzu ganch uymakorligi .ganch uymakorligida ishlatiladigan materiallar va ularni ishlatish texnologiyasi.ganchda ishlaydigan asbob uskunalar.oddiy naqsh namunalarini chizish. reja: 1.ganchkorlik san’atining tarixiy rivojlanishi. 2.ganchkorlik maktablari va uning namayondalari 3.ganch uyma turlari 4.ganchkorlikda ishlatiladigan asbob -uskunalar ganchkorlik kadimiy amaliy san’at turlaridan biri bo‘lib, u dunyo, jumladan, markaziy osiyo, eron, turkiya, arabiston hindiston va boshqa sharq me’morchiligida juda keng qo‘llaniladi. ganchkorlik binolarni bezashda, devor, shiftlarni pardozlashda, bezak shakllar va o‘yma naqshlar yaratishda keng qo‘llaniladi. ganchkorlikda bezak ikki usulda bajariladi: bino devori ganch suvoq qilinib, bezatiladigan qismiga o‘yma naqsh ishlanadi; qolipda tayyorlangan bezak ganch shakllari bezatiladigan sirtga o‘rnatiladi. hozirgi kunda ganch pardozi serquyosh o‘zbekistonimizda ardoqlanib va avaylab muxofaza kilinayotgan ko‘pgina yodgorlik obidalariga ko‘rkamlik, go‘zallik baxsh etib turibdi. u samarkand, buxoro, toshkent, qo‘qon, farg‘ona, termiz, xiva, shaxrisabz va boshka shaharlardagi tarixiy obidalarni pardozlashda va bezatishda ishlatilgan ganch o‘ymakorlik san’ati asrlar davomida o‘ziga xos uslub bilan rivojlanib keldi. markaziy osiyo xududida 1-asrdan ganchga o‘yma naqsh …

2 / 8

ning tarixiy shaxarlaridagi memoriy yodgorliklaridagi ganchkorlik namunalari joylarda bu san’atning o‘ziga xos uslublari, mustaqil maktablari shakllanganligini ko‘rsatadi. 1913-1914 yillarda buxoroda amir olimxon tomonidan sitorai moxi xosa qurildi. mazkur bino sharqona va yevropacha usulda uyg‘unlashgan holda qurildi. bezak va pardozlash ishlarida ganch uymakorligi bilan bezatildi. ayniksa, oq uy (mehmonxona) o‘sha davrdagi ganch o‘ymakorligining ajoyib namunasi desa bo‘ladi. bunda toshoyna zaminida ganch o‘ymokorligi bajarilgan. u o‘zininig nozikligi, jimjimador qilib bezatilishi bilan ajralib turadi. mazkur saroyning bezak ishlarini usta shirin murodov bajargan bo‘lib, binoni bezashda ganchkorlik san’atining ajoyib namunalari yaratilgan u o‘sha davrda eng ko‘zga ko‘ringan ganchkor ustalardan edi. chor rossiyasi tomonidan usta shirinni mardikorlikka safarbar etishayotganda, amir olimxon tomonidan qaytarilganligi tarixiy materiallarda keltirilgan. shirin murodov 1880 yil 18 avgust kuni buxoroda tug‘ilgan bo‘lib, 1957 yil 12 fevralda toshkentda vafot etgan. o‘zbekistondagi turli tarixiy binolar va haykallarni ta’mirlashda faol ishtirok etgan. o‘zbekiston me’morchiligiga katta xazina bulib qo‘shilgan qo‘qondagi xudoyorxon , xivadagi nurillaboy saroylari, …

3 / 8

la boltaev, qo‘qonlik saidmaxmud norqo‘zievlar va ularning shogirdlari tomonidan viloyat markazlari nomidagi zallarni bezashda qatnashishgan. bugungi kunda o‘zbekistonda o‘ziga xos ganchkorlik maktablari shakllangan. ayniqsa buxoro, xorazm, toshkent samarqand, farg‘ona ganchkorlik maktablari ustalari va shogirdlari tomonidan ob’ektlarda ganchkorlik ishlari amalga oshirilmoqda. toshkentdagi bunyod etilayotgan islom sivilizatsiya markazi ob’ekti qurilishidagi pardozlash ishlari doirasida o‘zbekistonning barcha viloyatlardagi ganchkor ustalar tomonidan o‘z taqdimot va takliflari bilan ishtirok etmoqdalar. ganchkorlik san’ati haqida. ganch materiallari, moslamalari, tasvir hosil qilish ishlari. reja: 1. ganchkorlik sa’nati tarixi va rivojlanishi. 2. ganch o‘ymakorligi turlari hamda me’morchilikda qo‘llanilishi. 3. ganch o‘ymakorligida ishlatiladigan materiallar, asbob- usukunalar, moslamalar, tasvir hosil qilish ishlari. tayanch so‘z va iboralar: qirma -o‘yilgan joylarni rangin chang qotishmasi bilan to‘ldirishdir. chizma pardoz - naqsh nusxasini ustidan tirnab chizib chiqish. rel’ef – bo‘rtma. rang –mahalliy qurilish materiali bo‘lib, uni rangi ko‘kish, sarg‘ish va oq bo‘ladi. du-ob usuli - biror yuzani yoki narsani to‘ldirish uchun ishlatiladigan suvoq. xovonda –gul ustiga …

4 / 8

uxoro, toshkent, qo‘qon, marg‘ilon, xiva, shaxrisabz va boshqa shaharlardan tarixiy obidalarni qurish va bezatishda ishlatiladi. ganch qorishmasi yangiligida oson kesiladi. undan hohlagancha shakllarni o‘yish, yasash mumkin, lekin qotgandan so‘ng qattiq toshga o‘xshab qoladi. ustalarimiz ganchning bu ajoyib xususiyatidan qadimdan foydalanib kelganlar. shu tariqa hozirgacha bu hunar avloddan-avlodga o‘tib, tarixiy an’ana sifatida rivojlanib kelmoqda. ganchkorlik – san’atimiz faxri, beqiyos va bebaho xazina. hech shubhasiz uni chuqur o‘rganish miliy va amaliy ahamiyatga egadir. ganch o‘ymakorligi san’ati asarlar davomida o‘ziga xos uslub bilan rivojlanib kelmoqda. bu san’atning eng qadimiy, o‘rta asrlardagi va xx asrdagi rivojlanishni ko‘zda kechirib, o‘rganib chiqsak bu davrlardagi ganch o‘ymakorligi bir-biridan mutloqo farq qiladi. qadimgi ganch o‘ymakorligi xajmiy bo‘lib, realistik tasvirlar asosida ishlangan, ularda ko‘pinsha odamlar, xayvonlar, qushlar tasviri ishlatilgan. eramizning 1-asrlaridayoq kishilar ganchni ajoyib xususiyatga ega ekanligini bilib, qal’alar, karvonsaroylar va boshqa joylarni bezay boshlaganlar. bo‘lib o‘tgan janglar oqibatida ular vayronalarga aylanib, faqat qoldiqlari saqlanib qolgan. 3-asrda tuproqqal’aning serhasham …

5 / 8

binolarning fasadlari (tashqi tomoni) ni va katta mexmonxonalarni bezatishda qo‘llaniladi. o‘yma rel’efining chuqurligi 2-3 sm bo‘ladi. o‘yma zalning butun yuzasini 15-30 % ni egallaydi. o‘yma qora fonda oppoq, faqat soyasi qop-qora yaxlit bo‘lib ko‘rinadi. yirik o‘yma namunalari qadimdan ishlangan bo‘lib, termiz (9-10 asr), samarqand (10 asr) shaharlaridagi obidalar misol bo‘ladi. ganchkorlikda hajmli o‘yma, barel’efli haykalsimon, qubba, qosh va boshqalar ishlatiladi. bular hajm o‘ymalar deyiladi. ularni o‘yib ishlanadi. eng ko‘p qo‘llanadigan o‘yma yassi o‘ymadir. u inter’erda ko‘p qo‘llaniladi. albatta katta bo‘lmagan xonalarda o‘yma chuqurligi 1-1.5 sm bo‘lib, unga har xil pardoz turlari beriladi. o‘yma naqshning zamini umumiy yuzaning 30-40 % ni egallaydi. unga joyiga moslab pax, shoka, lula, tabaqa pordoz beriladi. qirma pardoz x asrlardan boshlab ishlangan. u buxoro va samarqand shaharlarida 17-asrda juda keng qo‘llanilgan. o‘yma zaminini ko‘zgu tashkil qilgan ganch o‘ymakorligining oynavandlik turini 19-asrda buxorolik shirin murodov yaratgan. u birinchi bo‘lib buxoro xoni ahadxonning “oq uy”ini bezashda 1913-1914 yillarda …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ganch uymakorligi"

7 mavzu ganch uymakorligi .ganch uymakorligida ishlatiladigan materiallar va ularni ishlatish texnologiyasi.ganchda ishlaydigan asbob uskunalar.oddiy naqsh namunalarini chizish. reja: 1.ganchkorlik san’atining tarixiy rivojlanishi. 2.ganchkorlik maktablari va uning namayondalari 3.ganch uyma turlari 4.ganchkorlikda ishlatiladigan asbob -uskunalar ganchkorlik kadimiy amaliy san’at turlaridan biri bo‘lib, u dunyo, jumladan, markaziy osiyo, eron, turkiya, arabiston hindiston va boshqa sharq me’morchiligida juda keng qo‘llaniladi. ganchkorlik binolarni bezashda, devor, shiftlarni pardozlashda, bezak shakllar va o‘yma naqshlar yaratishda keng qo‘llaniladi. ganchkorlikda bezak ikki usulda bajariladi: bino devori ganch suvoq qilinib, bezatiladigan qismiga o‘yma naqsh ishlanadi; qolipda tayyorlang...

This file contains 8 pages in DOC format (295.5 KB). To download "ganch uymakorligi", click the Telegram button on the left.

Tags: ganch uymakorligi DOC 8 pages Free download Telegram