ганч уймакорликда ишлатиладиган материаллар

DOC 102.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1355829880_41264.doc мавзу: ганч уймакорликда ишлатиладиган материаллар www.arxiv.uz режа: 1. меҳнат хавфсизлиги 2. ганч уймакорликда ишлатиладиган материаллар ва уларни ишлатиш технологияси. 3. ганчкорликда ишлатиладиган асбоб-ускуналар ва улардан фойдаланиш. ганч уймакорликда ишлатиладиган материаллар ва уларни ишлатиш технологияси. кадимий обидаларнинг ва ундаги безакларнинг умри богийлиги шундаки, жуда кадимдан ота-боболаримиз юкори сифатли, коят чидамли хамда давр синовларидан утган курилиш материалларидан кенг фойдаланиб келганлар. шундай махаллий материаллардан ёгоч, ганч тупрок ва бошкалардир. бу материаллардан каерда ва кандай кулланиш сирасрорларини жуда яхши билганлар. шунинг учун хам асрлар оша хозиргача ота-боболаримизнинг курган мухташам бинолари, уйма ганч, ёгоч накшлари хозирги кунгача уз жилвасини йукотмай турибди. шундай материаллардан бири ганчдир. ганч — махаллий курилиш материали булиб, унинг ранги кукиш, саргиш ва ок булади. ганч турли шахарларда турлича номлар билан юритилади. кавказда «гажа», форсча «гаж», тожикча «ганч», туркча «урунак» узбекча «ганч» деб юритилади. ганч гипс билан тупрокнинг табиий аралашмаси булиб, ганчнинг таркибида 40%—70% гача гипс булади. ганч икки хил: табиий …
2
чали нафис, бадиий чиккан. майин ганчлар нафис уймакорликда пардоз ишлатилади. йирик ганчлар хар хил сувок, кора сувок ва гишт теришларда ишлатилади. юкори хароратда киздириш натижасида ганч таркибидаги нам жуда камайиб унинг куввати ошади. ганч урнида алебастр хам ишлатилади, у сувок, гишт теришда, айрим холларда эса гулганч урнида хам ишлатилади. ганч уймакорлиги билан шугулланган усталарни ганчкорлар деб аталади. улар ганчнинг кувватини аниклаш учун унинг канча хароратида киздирилишини ва канчалик тез ёки секин цотишига караб аниклайдилар. жуда катта тажрибали усталар ганчни кулига олиб кисмлаганининг узидаёк унинг эски ёки янгилигини, кувватини айтиб бера оладилар. одатда, усталар ганчнинг кувватини аниклашда озгина кориб, уйиб курадилар. агар куввати жуда кучли булса, хаттоки минг мартагача сувда айлантиришни талаб килиши мумкин. ганчнинг жуда куп сирли хусусиятлари булиб, ундан мохирона, омилкорлик ва шошилмай фойдаланиш керак. ганч кориш технолс гияси унча мураккаб булмасада узига хос нози томонларини билиш лозим. ганчни кадимги усталар сирли лаган идишларда корганлар, хози эса янги пластмасса …
3
керакли жойга ишлатади. дукоб усули —бирор юза ёки нарсани тулд риш ёки беркитиш учун ишлатиладиган суи коришма. идишга сув солиниб сув юзи беркити гунча ганч сепилади. бу усул — сохта ганчга кар ганда бироз суюкрок булади. бу ганч кориш нарсаларни беркитиш ёки тулдириш учун ишлат лади. ховонда — гул уйишга мулжаллаб маъл^ кадар кучи камайтирилган ганч корилади, у тайёрлашнинг узига хос томонлари бор. буни учун сирли ёки пластмасса тогорага сув солинади. унга эланган майда ганчни охиста, цюши май солинади, ганч сув юзига чикиб кетмс лиги учун идиш ости кафти билан давра шак аралаштирилади. тайёрланган коришма бир кота бошлаганда уни ишлатиш мумкин. га канчалик кучли булса, шунча марта куп корила^ шунинг учун кадимги усталар юкори кувват ганчларни ишлатганлар. улар ховондани мохлик билан тайёрлашгани учун ишлари бежири нафис ва гузал чиккан. усталар юкори кувват ганчларни жуда куп корганлар, шунинг учун х ганч коришма шунча нафислашган, майинлашг секин ва юмшок холатда котган ховондага …
4
б аталади. 200—250° дан кам киздирилган ганчнинг куввати паст хисобланган. лекин кадимда мисрликлар машхур пирамидаларни куришда гидравлик гипсларни ишлатганлар. бу гипсларни 800° да киздириб аста-секин совитиш натижасида гидравлик гипсларни олганлар. хозир бу технология унутилиб, бизгача етиб келмаган. ix—x асрларда хом гишт урнига пиширилган гишт ишлаб чикарилган. гишт теришда лой урнига ганч ишлатилган. xiv—xv асрларга келиб ажойиб технологик хусусиятларга эга булгани учун ундан биноларнинг кобиркаларида, яъни хрзирги бетонлар урнида ишлатилган. урта осиёда ганчкорликнинг гуллаб яшнаган даври xviii асрнинг охири xix асрнинг бошлари булди. ганчкорлик уз кусни жамолини дунё маъморчилигида, шу жумладан урта осиё, эрон, туркия, арабистон ва бошка шарк мамлакатлари меъморчилигини намоён этиб келмокда. айникса осиё халкларининг тажрибаси улар яратган асарлар узига хос композиция ва ишлаш услублари, технологияси билан бошкалардан фарк килади. ганчни кадимдан гишт теришда, сувок ишларида хамда нафис уймакорликда кенг ишлатиб келинган. ганчнинг кадимдан ишлатилиб келинишининг сабаби унинг бу хусусиятларини билиб давр синовларидан утказиб, кенг фойдаланиб келганлар. ганч узидан …
5
ишлатилади. шунинг учун кадимий курилган архитектура биноларининг гумбаз ва махсус жойларини хар хил куйма безаклари факат ганчдан килинган. ганчнинг яна ижобий хусусиятларидан бири унинг физикмеханик хусусияти яхши булганлигидир. масалан, ганч котгандан сунг торайиш урнига кенгаяди, бу эса ёгоч конструкцияларнк янада мустахкам боглаб туради. ганчнинг хусусиятларидан яна бири у юкори босимга чидамли эгилувчанлиги, (мурт эмаслиги) яъни каттик зарбада хам сезиларсезилмас даражада узузидан амортизация бериш кобилиятига эга. ганч билан терилган гишт девор ёки ганч сувок дахшатли зилзилалар булганда хам зарар курмайди. ганч пластик, тез ёпишиб колиши, девор ва шифтни сидирка сувашда, шакллар тайёрлаш, уйма накш, тасвир ишлаш, устидан буяб тасвир ва накш ишлашда кулайдир. куп рисолаларда, ганч сувга чидамсиз деб курсатилган, яъни ганч купинча бинонинг ичкарисида ишлатилади дейилади. лекин бу фикрга мен тулик кушила олмайман, чунки ота-боболаримиз кадимда жуда кучли ганчлар тайёрлай олиш сирасрорларини билганлар, шунинг учун хам хаттоки бинонинг ёмгир, кор тушадиган том, гумбазларининг гиштларини ганч билан терганлар. улардан хеч качон …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ганч уймакорликда ишлатиладиган материаллар"

1355829880_41264.doc мавзу: ганч уймакорликда ишлатиладиган материаллар www.arxiv.uz режа: 1. меҳнат хавфсизлиги 2. ганч уймакорликда ишлатиладиган материаллар ва уларни ишлатиш технологияси. 3. ганчкорликда ишлатиладиган асбоб-ускуналар ва улардан фойдаланиш. ганч уймакорликда ишлатиладиган материаллар ва уларни ишлатиш технологияси. кадимий обидаларнинг ва ундаги безакларнинг умри богийлиги шундаки, жуда кадимдан ота-боболаримиз юкори сифатли, коят чидамли хамда давр синовларидан утган курилиш материалларидан кенг фойдаланиб келганлар. шундай махаллий материаллардан ёгоч, ганч тупрок ва бошкалардир. бу материаллардан каерда ва кандай кулланиш сирасрорларини жуда яхши билганлар. шунинг учун хам асрлар оша хозиргача ота-боболаримизнинг курган мухташам бинолари, уйма ганч, ёгоч накшлари хоз...

DOC format, 102.0 KB. To download "ганч уймакорликда ишлатиладиган материаллар", click the Telegram button on the left.