ganch o’ymakorligida ishlatiladigan asbob uskunalar va ulardan foydalanish

DOC 63.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1523985073_71215.doc ganch o’ymakorligida ishlatiladigan asbob uskunalar va ulardan foydalanish reja: 1. ganchkorlikda ishlatiladigan asbob-uskunalar. 2.ganchkorlik asboblarini o’ziga xos tomonlari va ulardan tugri foydelanish. 3. ganchkorlik texnika xavfeizlik koidalari. 4. pardoz va uning turlari o’tmishda xalq ustalari ustachilik asboblarining mukaddas sanab kelganlar. ular o’z asbob-uskunalarini shogirdlariga meros qilib qoldirganlar. bu milliy an’analar zamirida chuqur insoniy ma’no va mazmun yotibdiki, buni xis etish baxtiyorlikdir. ana shunday baxtga muyassar bo’lgan ustozlarimizdan biri buxorolik ganch o’ymakor akademik usta shirin murodovdir. uning ustozi usta xayot kunlardam bir kuni shirinni oldiga chaqirib men, sendan xursandman, endi mustaqil ishlayversang bo’ladi degan edi. milliy anana bo’yicha, ya’ni 20-30 ta ustalar, shogirdlar o’rtasida usta nomini berishdi. o’rtaga chaqirib beliga eng yaxshi ganch uymakorlik asboblaridan shturgardonni kiyimiga qistirib qo’yishdi va fotixa berishdi. shirin murodov ana shundan keyin xalq o’rtasida usta degan nomga ega bo’ladi. dono xalqimizda "ish quroling soz bo’lsa, mashaqqating oz bo’lur". bu maqolda shogird u yoki bu ishni …
2
lash uchun qayroq tosh ganch togora, qolip reykalar ishlatiladi. ganch o’yish va pardozlash uchun jarroxlik pichogi, iskana, shturgardon tuya buyin, kalamtok (qalami shkufta), minkor, morpech qalamlar, qalam pux, latak bindi, lulakash, zamin qalam, navo qalam, pil gaqalam, dudgial qalam va boshqa asboblar ishlatiladi. ganchkorlar qadimda 20 ga yaqin ganchkorlik asbob turlarini ishlatganlar. xozirda bunday asbob turlarini tayyorlaydigan temirchi ustalarimiz juda oz qolganligi va bu asboblarmi rastalarda sotilmasligi natijasida xozirgi ustalarimiz asosan jarroxlik pichog’i (skalpel), minkr, iskana va shturgardon asboblarida ishlab kelyaptilar, viz uchun dastlabki ganchkorlik sirlarini urganishda asosan jarroxlik pichog’i va iskana kerak bo’ladi. ganch o’yish va pardozlash uchun ishlatiladigan asboblar bilan yaqindan tanishib chiqamiz. jarroxliq pichogi (skalpel) po’latdan yasalgan xar xil o’lchamli jarroxlik pichoqchasi. undan hozirgi ganch o’ymakorligida xam keng foydalaniladi. o’ymani katta-kichikligiga ko’ra bu ustalar xar xil o’l]chamdagisini ishlatadilar. undan foydalanishdan avval charxlab, dastasini qo’lga botmaydigan qilish uchun ikki tomoniga yupqa faner qo’yib, izolenta o’rab keyin ishlatadilar. bu …
3
i. shturgardon ornamentlarning kontur chiziklarni kesishda va o’ymali relfga pardoz berishda ishlatiladi. uymaga qarab shturgardonning katta-kichigi tanlanadi. chunonchi, katta shturgardon naqshlarni konturlarini o’yishda va chuqur zaminli o’ymalarda, o’rtachasi o’ymaga pardoz berishda, kichik shturgardon esa mayda o’yma ishlarini bajarishda ishlatiladi. pux qalam xanjarga o’xshash ikki tomonga qiyalab ketgan o’tkir uchli (fakat uchi shakldagi ilmoqga o’xshash qayrilgan bo’ladi) asbob. keskich qismining uzunligi 10 sm dan 18 sm gacha uzunlikda bo’lishi mumkin. pux kalam egri sirtlarnq! tekiplashda, stalaktitlar bilan ishlashda, pardozdan navo ochishda ishlatiladi. bu asbob xam x.ar xil kattalikda bo’ladi. minkor - uzun (sterjenli) uch kismiga uchburchak kurakchali koskich 90 foizli burchak ostida o’rnatilgan bo’lib, o’yma zaminini tozalashda tekislashda va chuqurlashda ishlatiladi. qalamchok - tuzilishi xuddi xanjar ko’rinishda bo’lib, keskich qismi ikki tomonga qiyalab o’tkirlangan. u tirnab chiziq chizishda, o’yishda va ganchni teshishda ishlatiladi. morpech qalam - uy naqshlarining chetlariga yarim doiralar, bo’rtik qilish, ularni qirqish xamda relefga lo’la pardoz berishda, o’yilgan …
4
atiladi. patak binni - shturgardonning bir turi, u raxni uchli qilib kesishda ishlatiladi. nosa - iskana ko’rinishda bo’lib, uchi egri uchi ilmoq singari buklangan, o’tkir uchli ganchkorlik asbobining turi. releflarni yumalok qilib kesishda ishlatiladi. kalami shkufta - aylantirib teshik ochishda va chiziq chizishda ishlatiladi. lulakash - umumiy ko’rinishda yarim yumaloq buklangan, uchi yarim doira shaklida, asosan, lo’la pardozlashda ishlatiladi. bu asbob o’ymaning yirik cheki maydaligiga qarab qar xil ulchamda buladi. sharafa qalam - uchi qayrilgan iskana, mayda mukarnaslarni o’yishda ishlatiladigan ganch o’ymakorlik asbobi. ganch o’ymakorligida ishlatiladigan asboblarni xozir topish qiyin, chunki sotuvda bunday asboblar sotilmaydi, ganch o’ymakorlik asboblarini maxsus qalamdonga solib yurgan maqul. pardoz va uning turlari binoni bezashdan avval uning tuzilishiga mos ganch o'ymakorligi turini tanlash muhim ahami-yatga ega. kichik xonaga mayda, tekis o'ymakoriik va unga mos bo'lgan pardoz turi, katta mehmonxonaga esa yirik ganch o'ymakorligi qo'llaniladi. ganch o'ymakorligi yirik o’yma chuqur o’ma, yassi o'yma, qirma, zamini ko'zguli o'yma, …
5
yiladi. eng ko'p qo'llaniladigani - yassi o'ymadir. u interyerda ko'p qo'llaniladi. katta bo'lmagan xonalarda o'ymaning chuqurligi 1-1,5 sm bo'lib, u har xil pardozlanadi. o'yma naqshning zamini umumiy yuzaning 30-60%ni egallaydi. unga joyiga moslab pax pardoz, choka pardoz, lola yoki tabaqa pardoz beriladi. qirma pardoz x asrdan boshlab ishlatilgan. u buxoro va samarqand shaharlarida xvi asrda keng qo'llanilgan. uni, ayniqsa, buxoro ustalari yaxshi bilganlar. qirma binolarning interyer va eksteryerlarida ham keng qo'llanilgan. qirma — o'yilgan joylarni rangli ganch qorishmasi bilan to'ldirishdir. qirma ikki turga bo'linadi: birinchisi - tekis yuzali qirma, ikkinchisi - relyefli qirma. tekis yuzali qirma devorda xuddi grafik usulda bajarilgan naqshga o'xshab ko'rinadi. bu qirma zamini muayyan chuqurlikda chaka qilib chiqilib, gullar oralig'i qaytadan rang aralashmali ganch bilan to'ldi-riladi. uning yuzasi shuturgardon va andavada qirib chiqiladi. natijada rangli tekis yuzali gullar hosil bo'ladi. bunga «tekis yuzali qirma», deyiladi. relyefli qirmada tekis yuzali qirmani davom ettirib, gul va novdalarga o'yib, …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ganch o’ymakorligida ishlatiladigan asbob uskunalar va ulardan foydalanish"

1523985073_71215.doc ganch o’ymakorligida ishlatiladigan asbob uskunalar va ulardan foydalanish reja: 1. ganchkorlikda ishlatiladigan asbob-uskunalar. 2.ganchkorlik asboblarini o’ziga xos tomonlari va ulardan tugri foydelanish. 3. ganchkorlik texnika xavfeizlik koidalari. 4. pardoz va uning turlari o’tmishda xalq ustalari ustachilik asboblarining mukaddas sanab kelganlar. ular o’z asbob-uskunalarini shogirdlariga meros qilib qoldirganlar. bu milliy an’analar zamirida chuqur insoniy ma’no va mazmun yotibdiki, buni xis etish baxtiyorlikdir. ana shunday baxtga muyassar bo’lgan ustozlarimizdan biri buxorolik ganch o’ymakor akademik usta shirin murodovdir. uning ustozi usta xayot kunlardam bir kuni shirinni oldiga chaqirib men, sendan xursandman, endi mustaqil ishlayversang bo’ladi degan edi. m...

DOC format, 63.5 KB. To download "ganch o’ymakorligida ishlatiladigan asbob uskunalar va ulardan foydalanish", click the Telegram button on the left.

Tags: ganch o’ymakorligida ishlatilad… DOC Free download Telegram