ta’lim jarayonining psixologik asoslari

DOCX 13 стр. 42,1 КБ Бесплатная загрузка

13 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 42,1 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 13

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 13

mavzu ta’lim jarayonining psixologik asoslari reja: 1.o‘rganish jarayonining mohiyati, turlari 2.ta’lim jarayonining psixologik mazmuni, tarkibiy tuzilishi. 3.zamonaviy o‘qitish usullarining psixologik asoslari. 1997 yilda qabul qilingan "ta’lim to‘g‘risida"gi qonun va "kadrlar tayyorlash milliy dasturida" shaxs kamoloti asosiy masala sifatida e’tirof etilgan. prezidentimiz i.a.karimov: "iqtisodiy va siyosiy sohalardagi barcha islohotlarimizning pirovard maqsadi yurtimizda yashayotgan barcha fuqarolar uchun munosib hayot sharoitlarini tashkil kilib berishdan iboratdir. aynan shuning uchun ham ma’naviy jihatdan mukammal rivojlangan insonni tarbiyalash, ta’lim va maorifni yuksaltirish, milliy uyg‘onish g‘oyasini ro‘yobga chiqaradigan yangi avlodni voyaga etkazish davlatimizning eng muhim vazifalaridan biri bo‘lib qoladi", degan edilar. maktab jamiyatning ijtimoiy institutlaridan biri. maktab jamiyatning buguni emas, balki kelajakka yo‘naltirilgan rivojini belgilaydi. maktabning maqsadi ta’lim va tarbiya berishdir. 14.1. o‘rganish jarayonining mohiyati, turlari insonning hayotiy tajribani bilimlar, ko‘nikmalar va malakalar tariqasida o‘zlashtiradigan bir necha tushunchalar mavjud.bu o‘quv faoliyati, ta’lim, o‘qish va o‘rganishdir. ўқув фаолияти натижасида инсон янги билим, кўникма ва малакалар эгаллайди, ёки мавжудларини …

2 / 13

im haqida gapirilganda o‘qituvchining ta’lim jarayonidagi maxsus funksiyalariga e’tibor qaratiladi. ўқиш – ҳам ўқув фаолиятига таалуқли бўлиб, лекин кўпроқ бу тушунча ишлатилганда ўқув фаолиятида ўқувчига тегишли фаолият назарда тутилади bunda bilim, ko‘nikma va malakalarni egallash uchun qobiliyatlarni rivojlantirishga qaratilgan o‘quvchi tomonidan amalga oshiriladigan o‘quv harakatlari nazarda tutiladi. yuqorida ko‘rib o‘tilgan uch tushuncha ham o‘quv faoliyati mazmuniga taaluqlidir. o‘qishning natijasi haqida gapirilganda o‘rganish tushunchasidan foydalaniladi. ўрганиш инсонинг ўқув фаолияти натижасида янги психологик сифат ва хусусиятларни ўзлаштирганлигини билдиради. этимиологик жиҳатдан бу тушунча “ўрганмоқ” тушунчасидан келиб чиққан бўлиб, индивиднинг таълим ва ўқиш натижасида ўрганиши мумкин бўлган барча нарсаларни ўз ичига олади. o‘quv faoliyatini o‘qituvchi va o‘quvchining o‘zaro ta’siriga asoslangan o‘quv-bilish jarayoni sifatida turli tomondan tavsiflaganda, biz to‘rt tushunchadan ham foydalanamiz, o‘qituvchi va o‘quvchi ta’sirining qaysi jihati nazarda tutilayotganligiga bog‘liq ravishda biriga urg‘u beramiz.dastlab o‘rganish haqidagi masalasiga to‘xtalamiz. rivojlanish bilan bog‘liq barcha narsani o‘rganish deb aytish mumkin emasligini ta’kidlash joiz. masalan, unga organizmning biologik …

3 / 13

a o‘rganish turlari mavjud.ulardan birinchisi markaziy nerv sistemasi rivojlangan hayvonlarda ham mavjud. bu – imprinting mexanizmi bo‘yicha o‘rganish, ya’ni tez, avtomatik ravishda o‘rganishdir. masalan, o‘rdakchalar tug‘ilishi bilan ona o‘rdakning yurishini ko‘rib orqasidan ergashib yura boshlaydi. chaqaloqlarda so‘rish reflekslari mavjud bo‘ladi. i.p.pavlov davridan beri xulq-atvorning bunday shakllari shartsiz reflekslar deb atalgan, ularni ko‘proq “instinkt” deb atash to‘g‘riroq bo‘lur edi. o‘rganishning ikkinchi turi - shartli reflektor o‘rganishdir. bu bo‘yicha ham tadqiqotlarni dastlab i.p.pavlov olib borgan. o‘rganishning bu turi dastlabki neytral qo‘zg‘atuvchiga shartli reaksiyalar sifatida xulq-atvorning yangi shakllari vujudga kelishini nazarda tutadi. organizmning shartli reflektor reaksiyalarini tug‘diradigan stimullar qabul qilinishi lozim. masalan, “limon” so‘zini aytishimiz bilan ko‘z oldimizga sariq rangli, nordon ta’mli meva keladi. o‘rganishning uchinchi turi operant o‘rganishdir. bunday o‘rganish turida bilim, ko‘nikma va malakalar sinab ko‘rish va xato qilish metodi orqali o‘rganiladi.individ duch keladigan vaziyatlar unda turli instinktiv, shartsiz, shartli reaksiyalarni vujudga keltiradi. organizm ketma-ket amalda masalani echish uchun har birini …

4 / 13

orqali o‘zlashtirishidir.bunday o‘rganish natijasida inson nutqni egallagan boshqa odamlarga, bilim, ko‘nikma va malakalarni uzatishi mumkin. o‘rganish va ta’lim orasidagi ikki muhim qo‘shimcha farqlarni ta’kidlab o‘tamiz.ta’lim o‘rganishdan farqli ravishda rejali va ongli boshqariladigan tashkiliy jarayondir. o‘rganish esa stixiyali ravishda ro‘y beradi. o‘qish o‘quv faoliyatining tarkibiy qismi sifatida, o‘quvchilarning ishi bilan bog‘liq ravishda tashkiliy jarayon sifatida namoyon bo‘ladi. birinchi holda o‘qish ta’limning bir tomoni hisoblanadi, ikkinchi holda ijtimoiylashuvning natijasidir.o‘rganish har qanday faoliyatning natijasi bo‘lishi mumkin, ta’lim va o‘qish tushunchalari esa maxsus o‘quv faoliyati bilan bog‘liqdir. agar faoliyatning asosiy motivi sifatida bilishga qiziqish yoki individning psixologik taraqqiyoti nazarda tutilsa, o‘quv faoliyati haqida gapiriladi. agar motiv individning u yoki bu ehtiyojlarini qondirishga qaratilgan bo‘lsa, ,”o‘rganish” tushunchasidan foydalaniladi. bunday yo‘l-yo‘lakay o‘rganishga misol sifatida ma’lumotlarni ixtiyorsiz ravishda eslab qolish, o‘quv maqsadlarini ko‘zda tutmagan harakatlarni misol keltirishimiz mumkin. ta’lim va o‘qish – har doim ongli jarayonlardir, o‘rganish esa ongsiz darajada ham ro‘y berishi mumkin. ta’lim, o‘qish va …

5 / 13

qtinchalik bog‘lanishlar o‘rnatish asosida yotadi. 2. taqlid qilish. ko‘nikma va malakalar shakllanishi uchun asos bo‘ladi. 3. farqlash va umumlashtirish.tushunchalar shakllanishi bilan bog‘liq. 4. insayt ( taxmin).inson tomnonidan qandaydir yangi informatsiyani qarab chiqish, o‘tmish tajribadan ma’lum narsada noma’lumni ko‘rishdir. insayt bolaning intellekti rivojlanishi uchun kognitiv baza hisoblanadi. 5. ijod.yangi bilim, ko‘nikma va malakalarni yaratish uchun asos hisoblanadi. o‘rganishning muvafaqqiyati ko‘p omillarga bog‘liq, ular ichida quyidagi psixologik omillar ham muhimdir: o‘quv faoliyati motivatsiyasi, bilish jarayonlari idrok, diqqat, xayol, xotira, tafakkur va nutqning ixtiyoriyligi, o‘quvchilarda irodaviy va boshqa shaxs hislatlari: ma’suliyat,tirishqoqlik, maqsadga intiluvchanlik, intizomlilik, onglilik, tartiblilik va boshqalarning mavjudligi. o‘quv faoliyati samaradorligining psixologik omillariga hamkorlikdagi faoliyatdagi insonlar bilan o‘zaro ta’sir qila olish ko‘nikmasi, o‘qituvchilar va sinfdoshlari bilan, intellektual rivojlanganlik va boshqalar kiradi. bilimlarni o‘zlashtirish jarayonida o‘rganishga bo‘lgan tayyorlik (ustanovka) muhim hisoblanadi, bunda o‘quv vazifalarining o‘qituvchi tomonidan qo‘yilishi, o‘quvchi tomonidan qabul qilinishi muhim bo‘lib, bunda o‘qituvchi o‘rgatadi, o‘quvchi o‘rganadi. rus psixologi a.n.leontev inson faoliyatining …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 13 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ta’lim jarayonining psixologik asoslari"

mavzu ta’lim jarayonining psixologik asoslari reja: 1.o‘rganish jarayonining mohiyati, turlari 2.ta’lim jarayonining psixologik mazmuni, tarkibiy tuzilishi. 3.zamonaviy o‘qitish usullarining psixologik asoslari. 1997 yilda qabul qilingan "ta’lim to‘g‘risida"gi qonun va "kadrlar tayyorlash milliy dasturida" shaxs kamoloti asosiy masala sifatida e’tirof etilgan. prezidentimiz i.a.karimov: "iqtisodiy va siyosiy sohalardagi barcha islohotlarimizning pirovard maqsadi yurtimizda yashayotgan barcha fuqarolar uchun munosib hayot sharoitlarini tashkil kilib berishdan iboratdir. aynan shuning uchun ham ma’naviy jihatdan mukammal rivojlangan insonni tarbiyalash, ta’lim va maorifni yuksaltirish, milliy uyg‘onish g‘oyasini ro‘yobga chiqaradigan yangi avlodni voyaga etkazish davlatimizning eng muhim vaz...

Этот файл содержит 13 стр. в формате DOCX (42,1 КБ). Чтобы скачать "ta’lim jarayonining psixologik asoslari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ta’lim jarayonining psixologik … DOCX 13 стр. Бесплатная загрузка Telegram