12-mavzu ta’lim jarayonining psixologik asoslari

DOCX 33 pages 73.5 KB Free download

33 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 73.5 KB

File type DOCX

Pages 33

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 33

12-mavzu ta’lim jarayonining psixologik asoslari mavzuning o‘quv maqsadi: ta’limiy: talabalarga ta’lim tushunchasining mohiyatini, uning shaxs kamolotidagi o‘rnini, ta’limning noan’anaviy usullari va vositalari haqidagi ma’lumotlarni, jamiyatning kelgusi rivojlanishiga ta’limning bog‘liqligini tushuntirish va anglatishdan iborat. tarbiyaviy: ta’limning shaxs rivojlanishidagi rolini yoshlarimiz ongiga singdirish orqali ularni jamiyatimiz uchun fidokor, bilimdon inson qilib tarbiyalash asos bo‘la olishini uqtirish, talabalarda o‘qituvchi va tarbiyachiga xos kasbiy va shaxsiy sifatlarni tarbiyalash. rivojlantiruvchi: talabalarda ta’limning noan’anaviy usullarini egallash va undan oqilona foydalana olish malakalarini shakllantirish, ta’lim jarayonining samaradorligi va unga ta’sir etuvchi omillar to‘g‘risidagi bilimlarini rivojlantirish. reja: 1.o‘rganish jarayonining mohiyati, turlari 2.ta’lim jarayonining psixologik mazmuni, tarkibiy tuzilishi. 3.zamonaviy o‘qitish usullarining psixologik asoslari. 4. mustaqil tafakkurni rivojlantirish. 5. ko‘nikma va malakalarni shakllantirish. 6. o‘quv faoliyatini boshqarish. 7.pedagogik baho psixologiyasi. 8.ta’limda individual yondashish muammosi. 1997 yilda qabul qilingan "ta’lim to‘g‘risida"gi qonun va "kadrlar tayyorlash milliy dasturida" shaxs kamoloti asosiy masala sifatida e’tirof etilgan. prezidentimiz i.a.karimov: "iqtisodiy va siyosiy sohalardagi barcha …

2 / 33

arbiya berishdir. 14.1. o‘rganish jarayonining mohiyati, turlari insonning hayotiy tajribani bilimlar, ko‘nikmalar va malakalar tariqasida o‘zlashtiradigan bir necha tushunchalar mavjud.bu o‘quv faoliyati, ta’lim, o‘qish va o‘rganishdir. o‘quv faoliyati natijasida inson yangi bilim, ko‘nikma va malakalar egallaydi, yoki mavjudlarini o‘zgartiradi, o‘z qobiliyatlarini rivojlantiradigan, takomillashtiradigan jarayondir bunday faoliyat unga atrof-muhitga moslashishga, o‘zining asosiy ehtiyojlari, shuningdek, aqliy o‘sish va shaxsiy rivojlanish ehtiyojlarini qondirish imkonini beradi. o‘quv faoliyati bu shunday faoliyatki, unda shaxsning psixik jarayonlari shakllanadi va rivojlanadi, uning asosida yangi faoliyatlar yuzaga keladi. o‘quv faoliyati insonning butun hayoti davomida namoyon bo‘luvchi uzluksiz jarayondir. ta’lim- u o‘qituvchi va o‘quvchining birgalikdagi o‘quv faoliyatidan iborat bo‘lib, bilim, ko‘nikma va malakalarni uzatish jarayonidir, hayotiy tajribani o‘qituvchidan o‘quvchiga uzatishdir ta’lim haqida gapirilganda o‘qituvchining ta’lim jarayonidagi maxsus funksiyalariga e’tibor qaratiladi. o‘qish – ham o‘quv faoliyatiga taaluqli bo‘lib, lekin ko‘proq bu tushuncha ishlatilganda o‘quv faoliyatida o‘quvchiga tegishli faoliyat nazarda tutiladi bunda bilim, ko‘nikma va malakalarni egallash uchun qobiliyatlarni rivojlantirishga qaratilgan …

3 / 33

sifatida turli tomondan tavsiflaganda, biz to‘rt tushunchadan ham foydalanamiz, o‘qituvchi va o‘quvchi ta’sirining qaysi jihati nazarda tutilayotganligiga bog‘liq ravishda biriga urg‘u beramiz.dastlab o‘rganish haqidagi masalasiga to‘xtalamiz. rivojlanish bilan bog‘liq barcha narsani o‘rganish deb aytish mumkin emasligini ta’kidlash joiz. masalan, unga organizmning biologik jihatdan etilish jarayonlarini kiritish mumkin emas. chunki organizmning biologik jihatdan etilishi ta’lim va o‘rganishga bog‘liq emas. lekin o‘rganish deb ataladigan barcha jarayonlar etilishga umuman bog‘liq emas deb bo‘lmaydi.bu barcha olimlar tomonidan tan olingan. lekin rivojlanish qay darajada etilish bilan bog‘liqligini aniqlash muhim. o‘rganish doimo ma’lum darajada organizmning biologik etilishiga tayanadi. masalan, bolaga bosh miyadagi nutq uchun javob beradigan bo‘limlar etilmaguncha gapirishni o‘rgatib bo‘lmaydi.bu ikki jarayon o‘rtasida teskari aloqa ham mavjud: ta’lim va o‘qish organizmning etilishiga ham ma’lum ma’noda ta’sir ko‘rsatadi. insonda bir necha o‘rganish turlari mavjud.ulardan birinchisi markaziy nerv sistemasi rivojlangan hayvonlarda ham mavjud. bu – imprinting mexanizmi bo‘yicha o‘rganish, ya’ni tez, avtomatik ravishda o‘rganishdir. masalan, o‘rdakchalar tug‘ilishi …

4 / 33

ta’mli meva keladi. o‘rganishning uchinchi turi operant o‘rganishdir. bunday o‘rganish turida bilim, ko‘nikma va malakalar sinab ko‘rish va xato qilish metodi orqali o‘rganiladi.individ duch keladigan vaziyatlar unda turli instinktiv, shartsiz, shartli reaksiyalarni vujudga keltiradi. organizm ketma-ket amalda masalani echish uchun har birini sinab ko‘radi va bunda avtomatik ravishda erishilgan natijani baholaydi. eng yaxshi natijaga olib kelgan reaksiya, vujudga kelgan vaziyatda organizmning qulay moslashishini ta’minlagani boshqalaridan ajralib chiqadi va tajribada mustahkamlanadi. mana shu sinab ko‘rish va xato qilish metodi bilan o‘rganishdir. yuqorida tavsiflangan o‘rganish turlari hayvonlarda ham, insonlarda ham uchraydi. lekin insonlarda o‘rganishning maxsus, oliy turlari mavjud. bu birinchidan, boshqa odamlar xulq-atvorini to‘g‘ridan-to‘g‘ri kuzatish orqali o‘rganish bo‘lib, unda inson kuzatilayotgan xulq-atvor shakllarini o‘zlashtiradi.bu vikar o‘rganish deb ataladi. ikkinchi verbal o‘rganish, ya’ni insonning yangi tajribani til orqali o‘zlashtirishidir.bunday o‘rganish natijasida inson nutqni egallagan boshqa odamlarga, bilim, ko‘nikma va malakalarni uzatishi mumkin. o‘rganish va ta’lim orasidagi ikki muhim qo‘shimcha farqlarni ta’kidlab o‘tamiz.ta’lim o‘rganishdan …

5 / 33

qaratilgan bo‘lsa, ,”o‘rganish” tushunchasidan foydalaniladi. bunday yo‘l-yo‘lakay o‘rganishga misol sifatida ma’lumotlarni ixtiyorsiz ravishda eslab qolish, o‘quv maqsadlarini ko‘zda tutmagan harakatlarni misol keltirishimiz mumkin. ta’lim va o‘qish – har doim ongli jarayonlardir, o‘rganish esa ongsiz darajada ham ro‘y berishi mumkin. ta’lim, o‘qish va o‘rganish orasidagi yana bir farq ma’lumotlarni o‘zlashtirishga tayyorlik turli yosh davrlarida namoyon bo‘ladi. o‘rganishning elemantar turlari – imprinting, shartli reflektor va operant turlariga – bola tug‘ilishi bilanoq amalda tayyor bo‘ladi. o‘qish bilim, malaka va ko‘nikmalarni o‘zlashtirish uchun ongli, maqsadga yo‘naltirilgan qobiliyat sifatida bolada 4-5 yoshligida namoyon bo‘ladi, mustaqil o‘qishga tayyorlik maktabning birinchi sinflarida, 7-8 yosh atrofida vujudga keladi. o‘rganish jarayoni faoliyat sifatida quyidagi o‘quv-intellektual mexanizmlar hisobiga amalga oshadi: 1.assotsiatsiyalarning shakllanishi. bu mexanizm alohida bilimlar orasida yoki tajriba qismlari o‘rtasida vaqtinchalik bog‘lanishlar o‘rnatish asosida yotadi. 2. taqlid qilish. ko‘nikma va malakalar shakllanishi uchun asos bo‘ladi. 3. farqlash va umumlashtirish.tushunchalar shakllanishi bilan bog‘liq. 4. insayt ( taxmin).inson tomnonidan qandaydir yangi …

Want to read more?

Download all 33 pages for free via Telegram.

Download full file

About "12-mavzu ta’lim jarayonining psixologik asoslari"

12-mavzu ta’lim jarayonining psixologik asoslari mavzuning o‘quv maqsadi: ta’limiy: talabalarga ta’lim tushunchasining mohiyatini, uning shaxs kamolotidagi o‘rnini, ta’limning noan’anaviy usullari va vositalari haqidagi ma’lumotlarni, jamiyatning kelgusi rivojlanishiga ta’limning bog‘liqligini tushuntirish va anglatishdan iborat. tarbiyaviy: ta’limning shaxs rivojlanishidagi rolini yoshlarimiz ongiga singdirish orqali ularni jamiyatimiz uchun fidokor, bilimdon inson qilib tarbiyalash asos bo‘la olishini uqtirish, talabalarda o‘qituvchi va tarbiyachiga xos kasbiy va shaxsiy sifatlarni tarbiyalash. rivojlantiruvchi: talabalarda ta’limning noan’anaviy usullarini egallash va undan oqilona foydalana olish malakalarini shakllantirish, ta’lim jarayonining samaradorligi va unga ta’sir etuvchi omil...

This file contains 33 pages in DOCX format (73.5 KB). To download "12-mavzu ta’lim jarayonining psixologik asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: 12-mavzu ta’lim jarayonining ps… DOCX 33 pages Free download Telegram