aholi zilzilalari oqibati

PPTX 55 pages 1.8 MB Free download

55 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.8 MB

File type PPTX

Pages 55

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 55

зилзила ва ундан огоҳлантириш, муҳофазаланиш тадбирлари slayd зилзила ва ундан огоҳлантириш, муҳофазаланиш тадбирлари 1 режа: 1. зил-зила ундан ҳимояланиш тадбирлари. 2. зил-зила ва уларнинг келиб чиқиш сабаблари ва улардан ҳимояланиш тадбирлари. hayot faoliyati xavfsizligi 2 «аҳолини зилзилалар оқибатида юзага келган фавқулодда вазиятларда (табиий ва техноген тусдаги) ҳаракат қилишга тайёрлаш комплекс дастурини тасдиқлаш тўғрисида» ўзбекистон республикаси вазирлар маҳкамасининг 2011 йил 19 июль № 208-сонли қарори ўзбекистон республикасининг қонуни ўзбекистон республикаси аҳолиси ва ҳудудининг сейсмик хавфсизлигини таъминлаш тўғрисида тошкент ш., 2021 йил 13 сентябрь, ўрқ-713-сон сейсмик хавфсизликни таъминлаш объектлари аҳамиятига кўра 4 та тоифага бўлинди: i тоифа – хавфлилик омили паст объектлар (вақтинча павильонлар, киоскалар, омборлар, ангарлар, сақлаш музхоналари); ii тоифа – хавфлилик омили ўрта объектлар (якка тартибдаги уй-жойлар (3 қаватгача), оромгоҳлар, умумий овқатланиш ва маиший хизмат пунктлари, коммуникация тоннеллари, матбаа саноати объектлари, чиқиндини қайта ишлаш, маиший техника, озиқ-овқат маҳсулотлари корхоналари); iii тоифа – хавфлилик омили юқори объектлар (кўприклар, тоннеллар, йўл ўтказгичлар, …

2 / 55

уал текширувдан ўтказилади. визуал текширувлар инструментал-техник текширув ўтказилишини талаб этадиган ҳолларда бинолар ва иншоотларнинг зилзилабардошликка доир инструментал-техник текшируви ўтказилади ҳамда уларнинг электрон техник паспорти янгиланади. сейсмик фаол зоналарда жойлашган iii-iv тоифадаги объектлар ҳар ўн йилда зилзилабардошликка доир инструментал-техник текширувдан ўтказилиши лозим. сейсмик фаол зоналарда янги қурилган iii-iv тоифадаги объектлар ишга туширилаётганда улар зилзилабардошликка доир инструментал-техник текширувдан мажбурий тартибда ўтказилади. iv тоифадаги объектларга тааллуқли бўлган сув омборлари тўғонларида ва гидроэлектростанцияларда инструментал-техник текширувлар бир йилда икки марта ўтказилади. magnitudasi uncha katta boʻlishiga qaramay (taxminan 5.2), oʻchogʻi yer sathiga yaqin boʻlgani tufayli 7-8 balli silkinishlar roʻy berdi va natijada shahar hududidagi koʻpgina inshootlar jiddiy talafot koʻrdi. lekin shahar chekkasida zilzila 6 ballgacha pasaygani qayd etildi. 2-3 hz chastotali yer silkinishlari 10-12 soniya davom etdi. qurbonlar soni kamligi (8 kishi halok boʻlgan, bir necha yuz kishi jarohatlangan) esa silkinishlarning boʻylama boʻlganligi bilan izohlanadi, boʻylama tebranishlarda binolar katta zarar koʻrmaydi. ammo hodisadan keyingi yurak va …

3 / 55

зилаларнинг асосий сабаби глобал геологик ва тектоник кучлар эканлиги, аммо ҳозирги пайтда уларнинг табиати тўлиқ аниқ емас. ушбу кучларнинг пайдо бўлиши ернинг чукур катламларидаги ҳарорат ўзгариши билан боғлиқ. кўпинча зилзилалар тектоник плиталарнинг чеккаларида содир бўлади. i дунёда бир йилда бўладиган зилзилалар статистикаси: 1 - катастрофик даражадаги зилзила (8); 18 - та зилзила "жуда кучли" (7-7.9); 120 - та "кучли" зилзилалар (6-6.9); 800- "ўртача" тупроқ тебранишлари (5-5.9); 6200 - енгил зилзилалар (4-4.9); 50 мин- г "заиф" (3-3.9). зилзилалар - бу ер қобиғининг ёки мантиянинг юқори қисмининг тўсатдан силжиши ва ёрилиши натижасида юзага келадиган ва силлиқ тебраниш шаклида узоқ масофаларга узатиладиган ер сатҳининг кучли силкинишлари ва тебранишлари. вужудга келиш сабаблари тектоник ҳодисалар; метеорит, техноген, кўчки, вулқон зилзила – бу ернинг ички ҳаракатлари натижасида унинг юзасида пайдо бўладиган тебраниш натижасида содир бўладиган ер силкинишларидир. ер силкинишларининг пайдо бўлган жойи зилзила ўчоғи, унинг маркази эса гипоцентр дейилади. гипоцентрнинг ер юзидаги проекцияси эпицентр дейилади. гипоцентр …

4 / 55

лзилалар). hayot faoliyati xavfsizligi 16 а- вулқон зилзилалар вулқон жараёни, яъни ер остидаги магмани вулқон канали орқали ер юзасига чиқиши билан боғлик бўлган ер силкинишига вулқонли ер силкиниши дейилади. бундай ер силкиниши вулқоннинг фаоллашиши билан боғлиқ бўлганлиги сабабли аксарият кўп ҳолларда улар аниқ башорат қилиниди. шунинг учун унинг келтирадиган талофати деярли кучли бўлмайди. hayot faoliyati xavfsizligi 17 б – ағдарилиш,ўпирилиш зилзилалари қоя сатҳларида тоғ жинсларининг катта бўлакларини ағдарилиши ёки тоғларнинг ўпирилиши натижасида юзага келувчи ер силкинишлари. бу ер силкинишининг тарқалиш майдони кичик, кўп ҳолларда талофатсиз бўлади hayot faoliyati xavfsizligi 18 в - тектоник зилзилалар зилзила турларидан энг хавфлиси (талофотлиси) тектоник зилзила ҳисобланади. тектоник зилзилалар - ер силкиниши турлари ичида катта майдонга тарқаладиган ва энг кўп талофат келтирадигани тектоник ер силкинишидир. бундай ер силкинишлар ҳақида гап кетганда литосфера ўрамларида бўладиган ҳаракат (тектоник кучлар) тушунилади зилзила турларидан энг хавфлиси (талофотлиси) тектоник зилзила ҳисобланади. hayot faoliyati xavfsizligi 19 зилзила чуқурликларига қараб зилзилалар уч …

5 / 55

масалан, тошкентда яшовчилар учун зилзила ўчоғи тошкент вилояти, фарғона водийси, жиззах, самарқанд вилоятларида рўй берган бўлса 10-30 секундгача давом этиши мумкин. тошкентдан 500-600 км масофада жойлашган ҳиндукуш зилзилалари 2-3 минутгача сезилади. hayot faoliyati xavfsizligi 21 маълумки, ҳар йили сайёрамизда 100000 дан ортиқ ер силкинишларни сейсмик асбоблар (сейсмографлар) қайд этади. булардан 100 таси вайрон қилувчи фожиали бўлиб, иморат ва иншоотларнинг бузилишига, ер юзасида ёриқларнинг пайдо бўлишига, минг-минглаб инсонлар ёстиғининг қуришига олиб келади. ер силкиниш ўчоғи-гипоцентрнинг жойлашган чуқурлиги бўйича: ернинг юза қисмида - 70 км гача, ўрта қисмида - 70-300 км ва чуқур қисмида - 300 км дан пастда «мантия» қатламида вужудга келадиган хилларини ажратиш мумкин. республикамизда кузатиладиган зилзилаларнинг ўчоғи асосан 70 км гача чуқурликларда жойлашганлиги қайд этилган. мантиядаги катта босим ёки портлашлар туфайли зилзила ўчоғи вужудга келади, натижада катта кучланишлар пайдо бўлади, булар ўз навбатида ернинг устки қатламининг тебранишига олиб келади. гипосентрдан ҳамма тарафга, қайтар сейсмик тўлқинлар тарқалади, улар асосан узунасига …

Want to read more?

Download all 55 pages for free via Telegram.

Download full file

About "aholi zilzilalari oqibati"

зилзила ва ундан огоҳлантириш, муҳофазаланиш тадбирлари slayd зилзила ва ундан огоҳлантириш, муҳофазаланиш тадбирлари 1 режа: 1. зил-зила ундан ҳимояланиш тадбирлари. 2. зил-зила ва уларнинг келиб чиқиш сабаблари ва улардан ҳимояланиш тадбирлари. hayot faoliyati xavfsizligi 2 «аҳолини зилзилалар оқибатида юзага келган фавқулодда вазиятларда (табиий ва техноген тусдаги) ҳаракат қилишга тайёрлаш комплекс дастурини тасдиқлаш тўғрисида» ўзбекистон республикаси вазирлар маҳкамасининг 2011 йил 19 июль № 208-сонли қарори ўзбекистон республикасининг қонуни ўзбекистон республикаси аҳолиси ва ҳудудининг сейсмик хавфсизлигини таъминлаш тўғрисида тошкент ш., 2021 йил 13 сентябрь, ўрқ-713-сон сейсмик хавфсизликни таъминлаш объектлари аҳамиятига кўра 4 та тоифага бўлинди: i тоифа – хавфлилик омили паст ...

This file contains 55 pages in PPTX format (1.8 MB). To download "aholi zilzilalari oqibati", click the Telegram button on the left.

Tags: aholi zilzilalari oqibati PPTX 55 pages Free download Telegram