qadr va qadriyat: ma’naviyatning bosqichlari

DOCX 13 pages 38.1 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 13
3-mavzu: ma’naviyat va millat tarbiyasi. shaxs va millat ma’naviy kamolotining ro‘yobga chiqish jarayoni. oliy ma’naviy qadriyatlar - vatan, shaxs, millat, adolat, haqiqat – inson ruhining borliq haqiqati bilan uyg‘unlashuv bosqichlari (darajalari) sifatida.) tayanch iboralar: mustaqillik, xalq, qadr va qadriyat, qudrat va mas’uliyat, iqtisod va siyosat. o‘zlikni anglash jarayonida qadr tushunchasi paydo bo‘ladi. qadr tushunchasi va ma’rifatni turli bosqichlari qadr tushunchasi ma’rifatning turli bosqichlarida turli darajada muayyanlashib boradi. u imon, ilm va amal darajalarida anglab yetilishi mumkin. imon darajasida barcha mavjudot qadri alloh in’omi sifatida, barcha inson qadri imkon (potensiya) darajasida anglab yetiladi. ilm darajasi har bir muayyan inson va ashyo qadri haqida aniq bilimlar hosil qilish bilan bog‘liq bo‘ladi. o‘zligini anglash darajasi, borliqning mohiyatini anglash yo‘lidagi ijtihodi va amaliy faolligi bilan bog‘liq ravishda insonning insondan farqi, har bir insonning kechagi holatidan bugungi holati orasidagi farq doimiy o‘zgarib boradi. eng yuksak va mas’uliyatli daraja-amal. amal riyozatsiz bo‘lmaydi. riyozat ya’ni, tanlangan yo‘lda …
2 / 13
qadr tushunchasi faqat borliq mohiyati bilan uyg‘unlikda shakllanadi. butun olam yagona tangrining maxluqidir, u tomonidan yaratilgan. alloh bir zarrani ham behuda, bemaqsad yaratmaydi, demakki, mavjud borliqdagi har bir ashyoning, narsa-hodisaning o‘z qadri bor. ayni shu haqiqatni, ya’ni borliqdagi mavjud narsa-hodisalarning behuda yaratilmaganligi, har birning o‘z vazifasi, mavqe va maqomi bor ekanligini anglab yetish tufayli inson ongida muayyan qadriyatlar tizimi shakllanadi. tabiiyki, bu tizim o‘ta murakkab ichki qurilishga ega, shu sababli har qanday nazariy yondoshuv o‘z maqsad yo‘nalishiga muvofiq ravishda ushbu tizimning muayyan unsurlariga birinchi darajali ahamiyat ajratadi. milliy ma’naviyatimiz millatning o‘tmishi, buguni va kelajagini qamraydi, ularni yaxlit tizimda tutib turadi. o‘tmish ajdodlarimiz merosida aks etgan ma’naviy qadriyatlar bugungi bashariyat erishgan ma’naviy kamolot darajasi bilan uyg‘unlashtirilsa, mamlakatimizdagi voqe ahvolga tatbiq etilsa, undan kelajak kurtaklari unib chiqadi, kelajak unsurlari shakllanadi. ma’naviyat — insonning, xalqning, jamiyatning kuchqudrati bo‘lishi uchun, insonga botiniy quvvat bag‘ishlashga qodir manbaga aylanishi uchun inson ruhi borliq haqiqati bilan uyg‘unlik …
3 / 13
ammo insoniyatning necha mingyillik ma’naviy kamolot tajribasi behuda ketgan, deb tasavvur qilish ham gumrohlik bo‘lur edi. ming yillar davomida inson borliq haqiqatini anglash sari intilar ekan, qandaydir natijalarni qo‘lga kiritgani shubhadan holidir. ana shu qo‘lga kiritilgan ma’naviy qadriyatlar majmuyini muayyan yaxlit tizimlar pog‘onadorligi sifatida tasavvur qilsak, borliq haqiqatini anglash darajalari, inson ruhining borliq haqiqati bilan tobora uyg‘unlashuv bosqichlari ko‘z oldimizda namoyon bo‘ladi. albatta, bu tizim ham har qanday inson bilimlari kabi nisbiydir, ko‘proq o‘zimizning milliy ma’naviyatimiz an’analariga tayanib shakllantirilgandir. balki boshqa millat, boshqa mintaqa vakillarining tasavvurlari boshqacharoqdir. hatto o‘zimizning milliy an’analarimizni ham har kim o‘zicha tasavvur qilishi mumkin. alisher navoiy hazratlari yozganlaridek, haqiqat yo‘llari hadsizhududsiz. biz ushbu qismda birinchi prezidentimiz asarlarida bayon etilgan mulohazalarga tayanib, ularning ajdodlarimiz yaratgan boy meros va xalqimiz tilida, dilida, maqol va matallari, urf-odat va an’analarida saqlanib kelayotgan milliy ma’naviyatimizning bosh tamoyillarini teran aks ettirishlaridan kelib chiqib, shaxs va millat ma’naviy kamolida besh ulug‘ ma’naviy qadriyatni …
4 / 13
niqrog‘i inson ruhidagi borliq haqiqati bilan uyg‘unlik deb ta’rifladik. ammo shunga qaramay, tan olish kerakki, har bir shaxs muayyan makonda tug‘iladi va hayot kechiradi. uning ruhiyati ushbu makonda shakllanadi, shu o‘lka unga vatan sanaladi, ko‘ngil dunyosida unga ma’naviy munosabat yuzaga keladi. dilida vatan tuyg‘usi shakllanmagan insonni hali shaxs sifatida tasavvur etish qiyin. demak, shaxs ma’naviy kamoloti avvalida o‘z kindik qoni to‘kilgan zaminga mehr, uning ruhidagi ona tabiat bilan uyg‘unlik yotadi. ma’naviyat muayyan shaxsdan tashqarida bo‘lmas ekan, millat ma’naviyati ham aslida ushbu millatga aloqador alohida shaxslar ma’naviyatidan tashqari emasdir. ma’naviyatning bepoyonligi alohida shaxs ma’naviyatining behududligi bilan bog‘liq. inson ruhiyati cheksiz jilolarga ega, borliq haqiqati asli behudud, demakki, har bir shaxs ma’naviyati ikki karra bepoyon va cheksizdir. millat ma’naviyati ushbu millatga qaysidir bir tarzda aloqador shaxslar ma’naviyatining majmuyidir. ana endi 3 karra cheksizlik hosil bo‘ldi. millat ma’naviyatini ushbu millatga aloqador shaxslar ma’naviy dunyosi majmuyi tashkil etadi, dedik. ammo ular soni cheksiz, chunki …
5 / 13
ma’naviy barkamol inson tushunchasi keng qamrovli serqirra tushuncha. ma’naviy barkamol inson – komil inson tushunchasi bilan hamohangdir. ayni vaqtda ma’naviy barkamol inson tushunchasi sog‘lom avlod tushunchasi bilan ham bog‘lanib ketadi. ilmiy adabiyotlarda bu tushunchalar alohida-alohida ishlatilsa-da, mohiyatan ularning hammasi inson ahloqi va odobini, ularda shakllangan barcha ijobiy xislatlarni, ularning insonlarga, jamiyatga va vatanga bо‘lgan munosabatlaridan tortib, toki oilagacha, ota-onaga va boshqalarga munosabatlarining barcha qirralarini qamrab oladi. mustaqillikka erishib, ma’naviyat va ma’rifat masalalariga birinchi darajali ahamiyat berishimiz, mustaqillikni mustahkamlash vazifalari, tarbiya sohasida sog‘lom avlod, ma’naviy barkamol inson, komil inson kabi tushunchalarga izoh berishni, ularning mohiyatini ochib berishni taqozo etmoqda. yuqorida aytganimizdek, ular mohiyati birday tushunchalar. insonni tо‘g‘rilikka, halollikka, poklikka, vatanparvarlik va insonparvarlikka, ezgulikka va qо‘yingki, yuksak ahloqlilikka yо‘llash bu tushunchalarning mohiyati va mazmunini tashkil etadi. hozirgi kunda bu masalalarga birinchi darajali ahamiyat berishimizning boisi – iymoni, e’tiqodi va ahloqiy fazilatlari – qо‘yingchi, ma’naviyati kuchli, milliy mas’uliyat tuyg‘usi qalbida chuqur ildiz otgan, …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qadr va qadriyat: ma’naviyatning bosqichlari"

3-mavzu: ma’naviyat va millat tarbiyasi. shaxs va millat ma’naviy kamolotining ro‘yobga chiqish jarayoni. oliy ma’naviy qadriyatlar - vatan, shaxs, millat, adolat, haqiqat – inson ruhining borliq haqiqati bilan uyg‘unlashuv bosqichlari (darajalari) sifatida.) tayanch iboralar: mustaqillik, xalq, qadr va qadriyat, qudrat va mas’uliyat, iqtisod va siyosat. o‘zlikni anglash jarayonida qadr tushunchasi paydo bo‘ladi. qadr tushunchasi va ma’rifatni turli bosqichlari qadr tushunchasi ma’rifatning turli bosqichlarida turli darajada muayyanlashib boradi. u imon, ilm va amal darajalarida anglab yetilishi mumkin. imon darajasida barcha mavjudot qadri alloh in’omi sifatida, barcha inson qadri imkon (potensiya) darajasida anglab yetiladi. ilm darajasi har bir muayyan inson va ashyo qadri haqida aniq b...

This file contains 13 pages in DOCX format (38.1 KB). To download "qadr va qadriyat: ma’naviyatning bosqichlari", click the Telegram button on the left.

Tags: qadr va qadriyat: ma’naviyatnin… DOCX 13 pages Free download Telegram