jamiyat va inson falsafasi

DOCX 13 pages 45.3 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 45.3 KB

File type DOCX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

5-mavzu: jamiyat va inson falsafasi reja: 1. jamiyat tushunchasining mohiyati 2. tsivilizatsiya tushunchasi va uning tiplari. 3. ongning tabiati, strukturasi va funktsiyalari. 4. hayotning ma'nosi va unda insonning vazifasi. jamiyat - tabiatning bir qismi, odamlar uyushmasining maxsus shakli, kishilar o'rtasida amal qiladigan juda ko'plab munosabatlar yig'indisi, degan turlicha ta'riflar bor. jamiyat muttasil ravishda rivojlanuvchi, takomillashib boruvchi murakkab tizimdir. har bir yangi davrda jamiyat mohiyatini bilish zarurati vujudga keladi. milliy mustaqillik tufayli jamiyat mohiyatini yanticha idrok etish extiyoji paydo bo'ldi. jamiyat moddiy va ma'naviy omillar birligidan iborat. hozirga qadar adabiyotlarda moddiy va ma'naviy hayot bir-biridan keskin farqlanar, moddiy hayotni tadqiq etishga ko'proq e'tibor berilardi. holbuki, jamiyat mohiyati uni tashkil etuvchi inson mohiyati bilan uzviy bog'liq. xuddi inson tanasini uning ruhidan ajratib bo'lmagani singari, jamiyatning moddiy va ma'naviy jihatlarini ham bir-biridan ajratish va ularning birini ikkinchisidan ustun qo'yish mantiqqa ziddir. inson ma'naviyatini yuksaltirish orqaligina iqtisodiy rivojlanishga erishish mumkin. shuning uchun ham hozirgi …

2 / 13

a, aql va tafakkur tufayli jamiyat bo'lib yashashning qulay, afzal va zarurligini tushungan. bu jarayonda o'zaro munosabatlarga kirishgan kishilar ana shu munosabatlarni takomillashtirish, yanada rivojlantirish orqali ma'naviy kamolotga erishgan. bu kishilarni bir-biri bilan yaqinlashtirgan, moddiy va ma'naviy ehtiyojlarini qondirish imkonini bergan. ijtimoiy munosabatlarning amal qilish jarayonida odamlarni uyushtirishning tarixiy shakllari: oila, davlat, jamoa (qishloq, shahar) vujudga kelgan. odamlar o'rtasida amal qiladigan axloqiy, diniy, ilmiy, falsafiy, huquqiy, iqtisodiy, mafkuraviy va boshqa munosabatlarning barchasi bir so'z bilan ijtimoiy munosabatlar deyiladi. ijtimoiy uyushmalar kishilarning moddiy va ma'naviy ehtiyojlarini qoldirshga yordam beradi. ular mohiyatan inson va jamiyat mavjudligining zarur sharti hisoblanadi masalan, oila, davlat, ta'lim-tarbiya, mahalla, vatan kabi qadriyatlarsiz inson va jamiyat o'z mohiyatini yo'qotadi. insonning moddiy ehtiyojlari oziq-ovqatlar, kiyim-kechak. uy-joy, transport vositalari, o'zini himoyalash, zurriet qoldirish kabilardan iboratdir. ma'naviy ehtiyojlarga olamni bilish, o'zlikni anglash, dunyoqarash, donishmandlikka intilish, bilim, sanoat, g'oya, mafkura, go'zallik, ma'naviy kamolot yo'lidagi intilishlar kiradi. insonning asl mohiyati moddiy extiyojlarni madaniy …

3 / 13

ma'naviy hayoti kishilarning moddiy va ma'naviy extiyojlari bilan uzviy bog'liq holda vujudga keldi. jamiyatning moddiy hayotiga quyidagilar kiradi: kishilarning yashashi, shaxs sifatida kamol topishi uchun zarur bo'lgan iqtisodiy shart-sharoitlar; oziq-ovqat, kiyim-kechak, turar-joy, yoqilg'i, kommunikatsiya vositalari; moddiy ne'matlar ishlab chiqarish, taqsimlash, ayirboshlash va iste'mol qilish; ishlab chiqarish jarayonida kishilar o'rtasida amal qiladigan iqtisodiy munosabatlar majmui; moddiy boyliklar, tabiiy zahiralar. jamiyatning ma'naviy hayotiga olamni tushunish, jamiyat va inson to'g'risidagi qarashlar, nazariyalar, ta'limotlar, g'oyalar, mafkura, ijtimoiy ong shakllari, taolim-tarbiya, axborot vositalari, madaniyat, ilm-fan muassasalari va boshqalar kiradi. jamiyatning moddiy va ma'naviy xayotini boshqarish, kishilar o'rtasidagi munosabatlarni tartibga solishda turli siyosiy institutlar (davlat, siyosiy partiyalar, tashkilotlar, turli uyushmalar) muhim o'rin tutadi. jamiyatni boshqarishning siyosiy-huquqiy jihatlari xam muhimdir. kishilar tamonidan siyosiy va huquqiy bilimlarning chuqur o'zlashtirilishi jamiyatning barqaror yashashi va rivojlanishida alohida o'rin tutadi. mehnatning kishilar qobiliyatiga qarab ijtimoiy taqsimlanishi natijasida muayyan kasb - kor bilan shug'ullanadigan toifalar, guruh, qatlam va sinflar vujudga keladi va …

4 / 13

ani to'g'risidagi qarashlar aqsh faylasufi o. toffler tomonidan ilgari surilgan. bunday qarashga ko'ra jamiyat o'z taraqqiyotiga binoan, agrar jamiyat, industrial jamiyat, postindustrial jamiyatga ajratilgan. adabiyotlarda jamiyat taraqqiyoti borasida tsivilizatsiyali yondashuv g'oyasi ilgari surilmoqda. bunday yondashuvga ko'ra har bir xalq o'zining betakror, noyob, o'ziga xos va o'ziga mos turmush tarzini saqlab qolgan holda, boshqa xalqlar tajribalaridan ijodiy foydalanish orqali ijtimoiy taraqqiyotning o'ziga xos modelini yaratadi. jamiyat hayotiga barqarorlik va beqarorlik ham xos. har bir inson o'z oldiga qo'ygan maqsadlariga erishish uchun osoyishtalik va tinchlikka muhtoj bo'lgani kabi, jamiyat ham o'z oldiga qo'ygan vazifalarni ado etishi uchun ijtimoiy-siyosiy barqarorlikka ehtiyoj sezadi. barqarorlik - jamiyat taraqqiyotining tarixiy rivojlanishi, ijtimoiy tizimning muayyan darajadagi bir tekis faoliyat ko'rsatish imkoniyatidir. u turg'unlik tushunchasidan keskin farqlanadi. ijtimoiy-siyosiy turg'unlik tushunchasi jamiyatdagi mavjud siyosiy, iqtisodiy, ma'naviy tizimning tanazzuli alomatidir. jamiyatda barqarorlik beqarorlik bilan, inqiroz gullab-yashnash bilan almashinib turishi ham mumkin. jamiyatning ma'naviy, iqtisodiy, siyosiy, huquqiy sohalarida muayyan yutuqlarga erishilgach, …

5 / 13

t idoralarining aholini boshqarish qobiliyati kuchsizlanishida, turli ziddiyatlarning keskinlashuvida o'z ifodasini topadi. ijtimoiy rivojlanish borasida xalqlar odatda ikki yo'ldan: inqilobiy yoki tadrijiy yo'ldan borgan. insoniyat tajribasi ijtimoiy rivojlanishning keskin inqilobiy o'zgarishlar yo'li nomaqbul va yaroqsiz ekanini, jamiyatning tadrijiy (evolyutsion) taraqqiyoti barqaror va tabiiy rivojlanish yo'li ekanini ko'rsatdi. jamiyat va oila mohiyatan bir-biri bilan uzviy bog'liq. oilada jamiyatning tub mohiyati o'z aksini topadi. shu ma'noda, oilani kichik jamiyat deyish mumkin. har bir jamiyat aozosi oila bag'rida voyaga etadi, ijtimoiy munosabatlarni o'zlashtiradi va insoniy fazilatlarni namoyon etadi.barkamol insonni shakllantirish, uni hayotga, mehnatga tayyorlash oilaning muqaddas vazifasidir. oilani mustahkamlash jamiyat barqarorligi va kudratining muhim shartidir. shu boisdan ham davlat oilani o'z himoyasiga oladi. 2. tsivilizatsiya so'zi lotincha civilis - fuqarolikka, davlatga, shaharga taalluqli ma'nolarini anglatuvchi o'zakdan kelib chiqqan. u lotinchadan tarjima qilinganda qo'pol, yovvoyi so'ziga qarshi ma'noda qo'llanilgan. tsivilizatsiya so'zi insoniyat tarixidagi sifat chegarasini belgilash bilan bog'liq. ushbu tushunchaning yuzaga kelishi ma'rifatparvarlik davridagi …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "jamiyat va inson falsafasi"

5-mavzu: jamiyat va inson falsafasi reja: 1. jamiyat tushunchasining mohiyati 2. tsivilizatsiya tushunchasi va uning tiplari. 3. ongning tabiati, strukturasi va funktsiyalari. 4. hayotning ma'nosi va unda insonning vazifasi. jamiyat - tabiatning bir qismi, odamlar uyushmasining maxsus shakli, kishilar o'rtasida amal qiladigan juda ko'plab munosabatlar yig'indisi, degan turlicha ta'riflar bor. jamiyat muttasil ravishda rivojlanuvchi, takomillashib boruvchi murakkab tizimdir. har bir yangi davrda jamiyat mohiyatini bilish zarurati vujudga keladi. milliy mustaqillik tufayli jamiyat mohiyatini yanticha idrok etish extiyoji paydo bo'ldi. jamiyat moddiy va ma'naviy omillar birligidan iborat. hozirga qadar adabiyotlarda moddiy va ma'naviy hayot bir-biridan keskin farqlanar, moddiy hayotni tadqiq ...

This file contains 13 pages in DOCX format (45.3 KB). To download "jamiyat va inson falsafasi", click the Telegram button on the left.

Tags: jamiyat va inson falsafasi DOCX 13 pages Free download Telegram