tarixiy geografiya

PPTX 18 pages 1.2 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 18
tarixiy geografiya tarixiy geografiya reja tarixiy geografiyani o’rganishning ahamiyati. tarixiy geografiyaning asosiy bo’limlari. tarixiy geografiyani o’rganishda yordamchi fanlarning o’rni. тарихий география фан тармоғи сифатида қадимдан шаклланган тарих ва география фанларидан анча ѐш саналади. у фан сифатида бир неча юз йилдан бери мавжуд. унинг тараққиѐти тарихи тарихий-географик адабиѐтларда қисқача бериб ўтилган. жумладан, с.м.середониннинг китобида бу фан тўғрисидаги маълумотлар киев руси ва москва давлати тарихий географияси мисолида таҳлил этилган, холос1. ғарб адабиѐтида ҳам тарихий география тарихи бўйича илмий асарлар жуда кам. австриялик таниқли олим виммернинг тадқиқотида қадимги дунѐ ва германия, қисман франция тарихий географияси бўйича асарлар бироз шарҳланган. илмий адабиѐтларда узоқ вақт давомида тарихий географиянинг шаклланиши ва унга омил бўлган сабабларни асословчи илмий хулосалар деярли йўқ эди. ҳолбуки, илмий адабиѐтларда бу масала анча олдин қўйилган. xviii аср охири-xix аср бошларининг йирик немис тарихчиси геерен (1760-1842 йиллар) 1785 йилда вольтернинг тарихий ғояларини давом эттириб, тарихий географиянинг шаклланиши ва асосий босқичлари ҳақида тўхталиб ўтди. …
2 / 18
ни xvi асрнинг иккинчи ярмида дунѐнинг илк тарихий атласини яратган фламанд олими а.ортелийни тарихий географиянинг асосчиси деб баҳолади. худди шундай қарашлар 1935 йилда география фанлари тарихи бўйича йирик итальян мутахассиси альмаджа томонидан ―итальян энциклопедияси‖га ортелийга бағишлаб ѐзилган мақолада ҳам билдирилди. тарихий география замонавий география каби ўз бўлимларига эга бўлиб, асосан, тўрт йирик бўлимдан ташкил топган: 1. табиий-тарихий география. 2. аҳоли тарихий географияси 3. хўжалик (тарихий-иқтисодий) географияси 4. сиѐсий-тарихий география. табиий-тарихий география эса ўтган бир неча минг йиллар давомида деярли ўзгаришсиз қолган. кишилик жамияти, инсоният цивилизациясининг ривожланиши учун табиат ўзгаришларини ўрганиш муҳимдир, чунки дарѐлар ўзанининг ўзгариши, водийларнинг йўқолиб кетиши, суғориш тизимларининг пайдо бўлиши, кўл ва денгизлар чегараларининг ўзгариши, ўрмонлар ҳайвонот дунѐси баъзи турларининг йўқ бўлиб кетиши инсоният тарихини ўзгаришига сабаб бўлувчи омил бўлиши мумкин. маълум бир минтақа ѐки давлатнинг аҳолиси, у жойлашган ҳудудлар, аҳолининг этник таркиби ва сони каби масалаларни аҳоли тарихий географияси ўрганади. давлатнинг тараққий этишида аҳолининг ва ишлаб чиқарувчи …
3 / 18
букланган ҳужжат) - ѐрдамчи тарих фани бўлиб, тарихий ҳужжатлар ва ѐзишмаларни ўрганади. м е т р о л о г и я (юнонча metron-ўлчов, logos-таълимот) -ўлчовлар, уларнинг бир хиллигини таъминлаш усуллари ва воситалари ҳамда талаб этилган аниқликка эришиш йўллари ҳақидаги фан. х р о н о л о г и я (юнонча хронос-вақт ва логос-таълимот) - вақт ўлчовлари ҳақидаги фан. тарих фанининг муҳрларни ўрганувчи ѐрдамчи соҳаси с ф р а г и с т и к а (юнонча sphragis-муҳр) xviii асрда дипломатиканинг бўлими сифатида шакллана бошлаган. унинг вазифаси ҳужжатларни тасдиқлаш ҳамда уларнинг ҳақиқийлигини аниқлашдан иборат бўлган. х о р а з м и й. ўрта асрларда халифа маъмун ташкил қилган ―байт алҳикма‖ (―донишмандлар уйи‖)да буюк аллома муҳаммад мусо алхоразмий ҳам фаолият кўрсатган. халифа маъмун ўша даврда ер юзининг батафсил карталарини тузиш тўғрисида топшириқ берган. ―дунѐ карталари‖ аслида яхлит атлас бўлиши керак эди. атлас тузиш иши билан 70 га яқин олим …
4 / 18
итоби фи таҳқиқи молил ҳинд мин мақола мақбула фил ақл ау марзула‖-―ҳиндларга махсус нарсаларни тушунтириш китоби‖) ни олим 1020 йилда ѐза бошлаб, 1030 йилда тамомлаган. география учун бу китобнинг аҳамияти катта. унда умумий географик маълумотлар (ер тўғрисидаги маълумотлар, қуруқликнинг чегараси, денгиз ва қуруқликлар, сув кўтарилиши ва қайтиши, бошланғич меридиан тарихи) билан бирга, ҳиндистон табиатининг муфассал таърифи (тоғлари, дарѐлари, шаҳарлари, қабилалари, ҳайвоноти ва ҳоказо), том маъноси билан ҳиндистон табиий геграфияси бор. ундаги этнографик маълумотлар, дин, фалсафа, урфодатлар таърифи муфассал ва ҳақиқийдир. • xx аср бошида петербург археология институти ва москва университетида тарихий география ўқитила бошланди. талабаларга мазкур фан асосларини петербургда с.м.середонин ва а.а.спицин, москва университетида эса м.к.любавский ўқишган. а.н.насонов эса қадимги рус тарихий географиясига оид “рус ери” номли илмий тадқиқотини 1951 йилда москвада нашр эттирган. м.н.тихомиров “россия xvi асрда” номли фундаментал тадқиқот яратган (москва, 1962 йил). и.а.голубцовнинг илмий тадқиқотлари асосан тарихий картография ривожи масалаларига бағишланган. м.в.витов, в.к.яцунский, в.з.дробижев, и.д.ковальченко, а.в.муравьев, л.а.гольденберг, …
5 / 18
географияси, умуман, унинг ўзи тушунча сифатида жуда ноаниқ ва қоронғу бир мавзу эканлигинини уқтирган11. бу ҳақдаги фикрлар кейинроқ ҳам кўп билдирилган. 1932 йилда гилберт: ―тарихий география‖ атамаси тарихчи учун ҳам, географ учун ҳам умуман тушунарсиз. бу атама орқали пайдо бўлган асарлар бир-биридан тавсифи ва мақсади жиҳатидан ўзаро кескин фарқ қилади‖, - деб ѐзган шўролар даври адабиѐтларида ҳатто тарихий география фанининг мавжудлиги тўғрисидаги фикрлар рад этиб келинди. п.г.саар тарихий географиянинг ўрганиш объекти йўқлигини ва фақатгина табиий-тарихий географиягина мавжуд бўлиб, у географик муҳитнинг ўзгариш тарихини ўрганади, деб таъкидлайди. image3.png image4.png /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tarixiy geografiya"

tarixiy geografiya tarixiy geografiya reja tarixiy geografiyani o’rganishning ahamiyati. tarixiy geografiyaning asosiy bo’limlari. tarixiy geografiyani o’rganishda yordamchi fanlarning o’rni. тарихий география фан тармоғи сифатида қадимдан шаклланган тарих ва география фанларидан анча ѐш саналади. у фан сифатида бир неча юз йилдан бери мавжуд. унинг тараққиѐти тарихи тарихий-географик адабиѐтларда қисқача бериб ўтилган. жумладан, с.м.середониннинг китобида бу фан тўғрисидаги маълумотлар киев руси ва москва давлати тарихий географияси мисолида таҳлил этилган, холос1. ғарб адабиѐтида ҳам тарихий география тарихи бўйича илмий асарлар жуда кам. австриялик таниқли олим виммернинг тадқиқотида қадимги дунѐ ва германия, қисман франция тарихий географияси бўйича асарлар бироз шарҳланган. илмий адаб...

This file contains 18 pages in PPTX format (1.2 MB). To download "tarixiy geografiya", click the Telegram button on the left.

Tags: tarixiy geografiya PPTX 18 pages Free download Telegram