tibbiy biologiya javoblari

DOCX 30 pages 90.6 KB Free download

30 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 90.6 KB

File type DOCX

Pages 30

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 30

tibbiy biologiya javoblari 1.паразитологиянинг асосий тушунчалари ва экологик асослари паразитологиянинг асосий тушунчалари ва экологик асослари. паразитология комплекс биологик фан бўлиб, паразитлар биологияси ва экалогияси, паразитизм хиллари ва шунингдек паразитлар кўзғатадиган касалликлар, ҳамда уларга қарши кураш усулларини ўрганувчи фандир. одамда учрайдиган паразитларни, улар келтириб чиқарадиган касалликларни ва уларга қарши кураш усулларини ўрганадиган фан тиббий паразитология дейилади. тиббий паразитология ўз ичига 3 та асосий соҳани олади: 1) тиббий протозоология- одамларда паразитлик қилиб яшайдиган содда ҳайвонлар тузилишини, улар кўзғатадиган касалликларни ва уларга қарши кураш усулларини; 2) тиббий гельминтология паразит чувалчангларни; 3)тиббий арахноэнтомалогия- шифокорлар учун назарий ва амалий жиҳат- дан аҳамиятли бўлган бўғим оёқлилар - ўргимчаксимонлар ҳамда ҳашаротлар тарқатадиган ва ка-салликларни чақирадиган ва уларга қарши кураш усулларини ўрганади. паразитлилик (грекча раrа- атрофида, trophos- озиқланиш сўзларидан олинган бўлиб), бирга яшайдиган организмларнинг ўзаро антагонистик муно- сабатда бўлиши билан таърифланади.фангамаълум бўлган 2 миллионтур- дан ортиқ ҳайвонлардан, таҳминан 50 000 тури празитт (текииҳўр) равишда, шу жумладан, 600 дан …

2 / 30

lusea 8. игнатерилилар - echinodermata 9. хордалилар - сhordata 2. паразитлиликнинг келиб чикиши паразитлиликнинг келиб чиқиши хилма-хил бўлиб хатто бир турдаги паразитлилик хар хил ҳайвонларда, турли йул билан юзага келади. кўпчилик эктопаразитлар йирткичликдан аста-секинлик билан озиқланиш муддатининг чўзилиши орқали келиб чиққан. москитнинг урғочилари бир дақиқадан камрок вақт мобайнида озиқланади, иксод канасининг личинкаси 3 - 4 кун, нимфа 5 -6 кун, имаго 7 - 14 кун давомида озиқланиши мумкин. бурга хаётининг асосий қисмини, битлар эса бутун умрини ўз хужайини танасида ўтказади. паразитлиликка ўтишнинг иккинчи йўли комменсализм асосида юзага келган буни қуш каналари мисалида кўриш мумкин. уларнинг авлодлари қуш уяларида яшовчи комменсаллар бўлган деб тахмин килинади. комменсаллар қуш патлари остидаги органик қолдиқлар билан озиқланиб, аста-секинлик билан тери қатламларнга жойлаша бошлаган, сўнгра эктопаразитларга айланишган. шунингдек ичак ковагида яшовчи комменсаллар ҳам бўлади. уларнинг ора- сида озиқ ўғрилари гуруҳи мавжуд бўлиб улар чиқиндиларни эмас балки хужайиннинг тайёр овкат рационини истеъмол қилишади ва шу туфайли хужайин …

3 / 30

тозома). 2.пассив инвазия -паразит ўзи ҳаракат қилмаган ҳолда сув, озуқамаҳсулот-лари орқали организмга киради. агар пара¬зитнинг тухуми ёки личинкаси ўз хўжайини организмидан ташқарига чиқмасдан, яна қайтадан паразит ривожлана бошласи, бундай йўл билан зарарланишга аутоинвазия дейила¬ди. масалан, пакана гижжа тухумлари ташқарига чиқмасдан беморнинг ичагида ривожланади. касалликнинг қайтадан юқиши реинвазия дейилади. паразитнинг ўз хужайиндан ташқарига чиқиб, яна ўзига қайта юқиши аутореинвазия дейилади. пара¬зитнинг касаллик чақиришига патогенлик хусусияти деб аталади. аксинча, паразит касаллик чақирмаса нопатоген дейилади. патоген паразитларнинг ҳаммаси ҳам хўжайин организмига кириб, касаллик чиқармаслиги ҳам мумкинлигини унутмаслик керак. баъзан паразит ташувчанлик ҳолати ҳам кузатилади. паразит ташув- чанликнинг қуйидаги шакллари фарк қилинади: а) касал бўлган организмдаги ташувчанлик; б) иммунитети бўлганлардаги ташувчанлик; в) ташқи кўринишидан соғломлардаги ташувчанлик. 4. содда хайвонлар типи – protozoaнинг умумий тавсифи содда хайвонлар типига 30 000 га яқин тур киради. одамда паразитлик қилувчи содда ҳайвонлар планетамизда кенг тарқалган бўлиб, денгиз ва океанларда, чучук сувларда, баъзилари эса тупроқда ҳам ҳаёт кечиради. кўпгина …

4 / 30

увчи, осмос бошқарувчи гуруҳларга бўлинади. содда ҳайвонларнинг катталиги 3-4 мкм дан 2,5-3см гача (форамини-фералар) бўлади. ҳаракат органоидларига - илдиз оёқлар, хивчинлар, киприклар; овқат ҳазм қилиш органоидларига-ҳазм вакуолалари, цитостом, цитостом, цитофаринкис, цитопракт-чиқарув тешиги киради. қисқарувчи вакуолалар осморегуляцияни, чиқариш ва нафас олишни бошқариб туради. баъзиларида ҳужайраларга хос бўлган қисмлардан: ядро, протоплазма (цито¬плазма), танани қоплаб турадиган қобиқдан ташкил топган. микроскоп остида ҳайвоннинг цитоплазмасида ташқи гомоген (бир хил тузилишли) қатлам-эктоплазмани ва ичкарида жойлашган, одатда донадор эндоплазмами кўриш мумкин. деярли ҳамма органеллалар эндоплазмада жойлашган бўлади. содда ҳайвонларнинг кўпчилик шаклларида тана қобиғи оқсил ва ёғсимон моддалардан (липопротеидлар) ташкил топган бўлиб, пелликула деб аталади (pellicula-юпқа тери). баъзи турларида эса кутикула ривожланган (лотинча cutis - пўст) бўлади. кутикула қалин бўлиб, ҳимоя ва таянч вазифасини ўтайди. ядро ҳам содда ҳайвонларнинг асосий ва зарурий қисмидир. одатда ядро битта бўлади. лекии, кўп ядроли турлар ҳам учрайди. масалан, бақа опалинасида кўп пуфаксимон ядролар бўлади. инфузорияда эса ҳамиша иккита ядро: йирик ядро-макронуклеус ва …

5 / 30

ундай ҳаракатга амёбасимон ҳаракат дейилади. хивчинлар узун протоплазматик иплар кўринишида бўлади. улар бурами винтсимон ҳаракат қилади. киприкчалар одатда калта-калта протоплазматик иплар кўринишида тузилган бўлиб, тўлқинсимон ҳаракатланади.баьзи содда ҳайвонларнинг танасида таянч ўқ, ўзак бўлиб, ташқи скелет эса кўпинча охак ёки силикат чиғаноқлардан иборат бўлади. кўпайиши. содда шайвонлар жинссиз, ва жиисий йўл билан кўпаяди. жинссиз кўпайишнинг бир неча хил шакллари бўлиб, булар бўлиниш, шизогония, спора ҳосил қилиб кўпайиш. булиниш асосан митоз йўли билан боради. содда ҳайвонларнинг кўпчилиги мана шу усул билан кўпаяди (хивчинлилар, амёбалар). айримлари танасининг узунасига, бошқалари эса кўндалангига, қиясига бўлинади. 5. rhizopodalar кенжа синфининг умумий тавсифи кенжа синфга учта туркум киради: testacea, foraminifera булар фақат эркин яшовчиларга мансуб, amoebida — паразит шаклларига ҳам эга. амёбалар туркумининг типик вакиллари бўлиб протей амёбаси, ичбуруғ (дизентерия) амёбаси, ичак амёбаси ҳисобланади. протей амёбаси (amoebaproteus) кўллар, ховузлар ёки суви тозароқ кичик ҳавзалар тубида яшайди.морфологик тузилиши. катталиги 0,5 мм бўлиб, цито¬плазма ва ядродан иборатдир. сирти махсус …

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tibbiy biologiya javoblari"

tibbiy biologiya javoblari 1.паразитологиянинг асосий тушунчалари ва экологик асослари паразитологиянинг асосий тушунчалари ва экологик асослари. паразитология комплекс биологик фан бўлиб, паразитлар биологияси ва экалогияси, паразитизм хиллари ва шунингдек паразитлар кўзғатадиган касалликлар, ҳамда уларга қарши кураш усулларини ўрганувчи фандир. одамда учрайдиган паразитларни, улар келтириб чиқарадиган касалликларни ва уларга қарши кураш усулларини ўрганадиган фан тиббий паразитология дейилади. тиббий паразитология ўз ичига 3 та асосий соҳани олади: 1) тиббий протозоология- одамларда паразитлик қилиб яшайдиган содда ҳайвонлар тузилишини, улар кўзғатадиган касалликларни ва уларга қарши кураш усулларини; 2) тиббий гельминтология паразит чувалчангларни; 3)тиббий арахноэнтомалогия- шифокорлар...

This file contains 30 pages in DOCX format (90.6 KB). To download "tibbiy biologiya javoblari", click the Telegram button on the left.

Tags: tibbiy biologiya javoblari DOCX 30 pages Free download Telegram