o‘quv-uslubiy majmua

DOCX 327 pages 525.5 KB Free download

327 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 525.5 KB

File type DOCX

Pages 327

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 327

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi _____________________________- universiteti « umumta’lim fanlar» kafedrasi «falsafa» fanidan o‘quv-uslubiy majmua bakalavriat yo‘nalishi: barcha ta’lim yo‘nalishlari uchun __________________________________-2025 m u n d a r i j a 1. мundarija 2 2. o‘quv matеriallari (ma’ruza matni) 3 3. glоssariy 170 4. ilovalar: fan dasturi 189 5. sillobus 201 1-mavzu: falsafaning mohiyati va jamiyat taraqqiyotidagi roli reja: 1. falsafaning predmeti, asosiy masalalari, tuzilmasi, funksiyalari. 2. dunyoqarash mohiyati, tuzilishi va asosiy funksiyalari. 3. dunyoqarashning tarixiy shakllari: mifologik, diniy, falsafiy va ilmiy dunyoqarash. 4. yoshlar dunyoqarashida axboriy tahdidlarga qarshi immunitetni shakllantirishda falsafaning ahamiyati 1. falsafa – bu nafaqat u yoki bu odam dunyoqarashining shakli, balki ijtimoiy ong shakli, odamlar borlig‘i va bilishining umumiy tamoyillari, ularning dunyoga munosabati aks etuvchi, tabiat, jamiyat va tafakkurning eng umumiy qonunlari kashf etiluvchi va ta’riflanuvchi ma’naviy faoliyatdir. ya’ni bu dunyoga va insonning undagi o‘rniga nisbatan qarashlarning umumiy tizimidir. insonda bilishga qiziqish uyg‘otadigan, …

2 / 327

turli darajadagi ijtimoiy jamoalar, bir butun jamiyat tushuniladi. falsafani «dunyo» va «inson» tizimidagi hamma narsa va «inson» ni «dunyo» ga bo‘lgan har qanday munosabati qiziqtiravermaydi. falsafa eng avvalo umumiylikka, «dunyo-inson» tizimidagi universal munosabatlarga yo‘nalgan. bularga ontologik (borliq haqida), gnoseologik (bilish haqida), aksiologik (qadriyatlar haqida) va praksiologikmunosabatlar kiradi. bu munosabatlarning umumiyligi ularning zarur tarzdaligini bildiradi. insonlar qayerda va qanday davrda yashamasinlar, albatta mana shu munosabatlar orqali atrof- muhit bilan bog‘liqdirlar: ular - shu dunyoning mahsuli, ular shu dunyoni o‘rganadilar, uni baholaydilar va o‘zgartiradilar. qaysi falsafiy muammo - bosh, yetakchi muammo ekanligi faylasuflarni hamisha qiziqtirib kelgan. ayrim faylasuflar buni xudoni bilish, boshqalari - insonni bilish, uchinchilari - dastlabki borliqni aniqlash, to‘rtinchilari - dunyoning qadriyatli o‘lchovi va hokazolarni bilishda deb bilganlar. falsafaning asosiy muammolari mavjudmi, agar mavjud bo‘lsa, ular nimalardan iborat? barcha falsafiy muammolarni uchta asosiy guruhga taqsimlash va quyidagi savollar bilan ifodalash mumkin: 1. dunyo nima? 2. inson nima? 3. dunyo bilan …

3 / 327

davr hamda har xil falsafiy tizimlarda insonning dunyoga nisbatan qarashlari aks ettirilgan bo‘lib, ular binar oppozitsiyalarga tengdir. «dunyo» – inson» muammosining mazmuni markaziy falsafiy muammo sifatida u yoki bu tarixiy davrning yetakchi yo‘nalishlari (tendensiyalari) mazmuni bilan bog‘liqdir. jamiyatda ustuvor muammolar o‘zgarganida mazkur muammo mazmuniga nisbatan urg‘u, ta’kid ham o‘zgaradi. bu urg‘ular u yoki bu tarixiy davr faylasuflarining diqqat markazi nimaga qaratilganligining ifodasi hisoblanadi. boshqacha aytganda, «dunyo-inson» muammosi u yoki bu davr falsafiy tafakkuri yo‘nalishini (paradigma) ifodalaydigan o‘z tarixiy shakllariga ega. shunday qilib, falsafa - bu ijtimoiy ongning o‘ziga xos shakli, nazariy dunyoqarash turidir. bunda insonning dunyoga bo‘lgan universal munosabatlari (ontologik, gnoseologik, aksiologik va praksiologik) kategoriyalarning muayyan tizimi orqali umumiylashgan shaklda aks etadi va inson madaniyati yutuqlari sintezlanadi. shu bilan bir qatorda, falsafa umumnazariy, dunyoni yaxlitligi va bir butunligicha o‘rganadigan fandir. falsafa bir necha funksiyalar (vazifalar) ni bajaradi. ular orasida eng asosiylari: 1. dunyoqarashlik funksiyasi. falsafiy bilimlarning asosiy xususiyati bo‘lib, insonni …

4 / 327

rning barchasida falsafaning gnoseologik funksiyasida namoyon bo‘ladi. 4. ijtimoiy funksiyasi. falsafa insonning ijtimoiy tabiatini va mohiyatini ochib berish bilan birga, u insonning tabiatga munosabatini, jamiyatning tabiat bilan uzviy bog‘liqligini ko‘rsatib beradi, shuningdek,insonning tabiatga g‘amxo‘rlik bilan munosabatda bo‘lishini o‘rgatadi. 5. evristik funksiyasi (“evrika” grekcha so‘z bo‘lib, “kashf etish”, degan ma’noni anglatadi) gnoseologik vazifasi bilan bog‘liq bo‘lib, tabiat, jamiyat va inson tafakkuri rivojlanishining umumiy yangi qonuniyatlarini kashf etishni xarakterlaydi. 6. praksiologik funksiyasi falsafiy g‘oya va nazariyaning ijtimoiy hayotga amaliy tatbiq etilishi bilan izohlanadi. 7. integrativ funksiyasi fan bilan chambarchas bog‘liq. real borliqning yangi va yangi obyektlari va hodisalari inson nazariy tadqiqotlari sohasidan o‘rin olishi, shuningdek,ilgari ma’lum darajada anglab yetilgan narsalar va hodisalarni yanada chuqurroq o‘rganishga bo‘lgan ehtiyoj ilmiy bilim o‘z rivojlanishining dastlabki bosqichlaridayoq tabaqalanishiga turtki beradi. 8. tarbiyaviy funksiyasi. bu funksiyasi kishining aqliy jihatdan kamol topishida, nazariy tafakkurning qaror topishida, jamiyatning yetuk kishisi bo‘lib yetishishida yuksak g‘oyaviy mustahkam e’tiqod ruhida tarbiyalashda, ilmiy …

5 / 327

imot. 2. gnoseologiya – (epistemologiya) (gnozis-bilish, logos – ta’limot) bilish haqidagi, inson tafakkuri faoliyati qonunlarini o‘rganadi. 3. praksiologiya - (praksis-faoliyat, logos-ta’limot) inson amaliy faoliyati haqidagi ta’limot. 4. aksiologiya – (aksios-qadriyat, logos-ta’limot) qadriyatlar inson faoliyati, uning yo‘nalishi, umumiy ahamiyati. 5. falsafiy antropologiya - inson to‘g‘risidagi ta’limot 6. ijtimoiy falsafa – jamiyat to‘g‘risidagi ta’limot 7. futurologiya (futurum –kelajaki va logos –ma’limot) – keng ma’noda kelajak haqidagi ta’limot, tor ma’noda prognozlashtirish i prognostika so‘zlarining sinonimi sifatida ishlatiladi. 8. teosofiya (thes — xudo i sopha — donishmandlik, bilim) xudoni bevosita bog‘lanish orqali bilish haqidagi ta’limot. 9. mantiq – tafakkur qonunlari va shakllari to‘g‘risidagi ta’limot 10. etika – axloq to‘g‘risidagi ta’limot 11. estetika – go‘zallik to‘g‘risidagi ta’limot 12. metodologiya - tafakkur usullari va metodlari haqidagi ta’limot. shuningdek tabiatshunoslik falsafasi, din falsafasi, huquq falsafasi, fan falsafasi, texnika falsafasi, tarix falsafasi, madaniyat falsafasi, siyosat falsafasi, global muammolar falsafasi kabi bugungi kunda mustaqil fan maqomini olish bilan bir …

Want to read more?

Download all 327 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘quv-uslubiy majmua"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi _____________________________- universiteti « umumta’lim fanlar» kafedrasi «falsafa» fanidan o‘quv-uslubiy majmua bakalavriat yo‘nalishi: barcha ta’lim yo‘nalishlari uchun __________________________________-2025 m u n d a r i j a 1. мundarija 2 2. o‘quv matеriallari (ma’ruza matni) 3 3. glоssariy 170 4. ilovalar: fan dasturi 189 5. sillobus 201 1-mavzu: falsafaning mohiyati va jamiyat taraqqiyotidagi roli reja: 1. falsafaning predmeti, asosiy masalalari, tuzilmasi, funksiyalari. 2. dunyoqarash mohiyati, tuzilishi va asosiy funksiyalari. 3. dunyoqarashning tarixiy shakllari: mifologik, diniy, falsafiy va ilmiy dunyoqarash. 4. yoshlar dunyoqarashida axboriy tahdidlarga qarshi immunitetni shakllantirishda falsafaning ahamiy...

This file contains 327 pages in DOCX format (525.5 KB). To download "o‘quv-uslubiy majmua", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘quv-uslubiy majmua DOCX 327 pages Free download Telegram