ona tili darslarida ogʻzaki va yozma nutq malakasini shakllantirish

DOCX 37 pages 1.4 MB Free download

37 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.4 MB

File type DOCX

Pages 37

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 37

ona tili darslarida ogʻzaki va yozma nutq malakasini shakllantirish mundarija kirish 1-bob. og‘zaki va yozma nutq tushunchasi va uni rivojlantirish 1.1. og‘zaki va yozma nutqni o‘stirishning o‘qitish metodikasi 1.2. og‘zaki va yozma nutqning adabiyotlarda yoritilishi 2-bob. nutq o‘stirish metodikasi 2.1. yozma nutq va uni shakllantirishda bayon, insho, esse va boshqa ijodiy ishlarning ahamiyati 2.2. qiziqarli topshiriqlar orqali o‘quvchilarning og‘zaki nutq malakalarini oshirish 2.3. bolalarning nutq bo‘yicha ko‘nikmalarini aniqlash maqsadida turli matnlar bilan ishlash xulosa foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati kirish ma’lumki, dunyodagi ko‘plab kashfiyotlar inson tafakkurining mahsuldir. inson bor ekan, jamiyat barqaror. inson bor ekan, dunyo, tabiat o‘zgarib, yangilanib boraveradi. tafakkur kuchi tufayli insonlar hayoti taraqqiy etib boraveradi. tafakkur esa bevosita ong, til bilan aloqador tushuncha. tabiiyki, inson nimanidir kashf qilishdan oldin uni o‘ylaydi, ongida rivojlantiradi, izlanishlar olib boradi, yaqinlariga og‘zaki yoki yozma tarzda o‘z fikrlarini, g‘oyalarini ulashadi. mana shunday vaziyatda uning tafakkuri, o‘ylari nechog‘lik darajada yuksak darajada ekani a’yon bo‘ladi. shubhasiz, …

2 / 37

sh, anglay olish, ta’sirlanish kabi hislarning hali hamon o‘rni katta ekanligining isbotidir. masalan, bir o‘quvchi badiiy asar o‘qib tugatsa, agar u qahramonlar hayotidan ta’sirlansa, ular bilan yashashga harakat qiladi, ota-onasiga yoxud yaqin do‘stlariga voqealarni so‘zlab bergisi keladi. asar sujeti davomida yuz bergan turli voqealar uning yuragida inqilob yasay boshlaydi, u davomini qidirib topishga, agar yo‘q bo‘lsa o‘zicha taxmin qilishga urinadi. bu holat nima uchun ro‘y beradi, nima uchun fikrlarida chalkashlik yuz bera boshlaydi? bunga sabab ongida yuzaga kelgan turli qarashlar. u o‘z fikrlarini kim bilandir bo‘lishgisi keladi, agar bundan ham ko‘ngli to‘lmasa o‘zicha bir nimalarni qoralab qo‘yadi. mana shuning o‘zi uning nutqiga qanchalik ta’sir ko‘rsata oladi. badiiy asarlar, to‘lqinlanib kuylangan she’rlar uning nafaqat hislarini, balki dunyoqarashini ham uyg‘ota oladi. shuningdek, matbuot materiallariga ham e’tiborimizni qarataylik: turli yangiliklarni, kutilmagan xabarlarni, yoxud ma’lumotlarni bola nutqida qayta ishlaydi, tahlil qiladi, rivojlantiradi, shaxsiy qarashlaridan kelib chiqqan holda muammolarga yechim topishga harakat qiladi. albatta, bu …

3 / 37

nikova, k.b. barxin, n.m.sokolov, l.s. troiskiy, s. a. smirnov, a.a. lipaev, k.v.malseva, shuningdek, o‘zbek olimlaridan q. ahmedov, a. zunnunov, m. mirqosimova, q. yo‘ldoshev, s. matchanov va boshqalarni misol qilib keltirish mumkin. nutq o‘stirish faqat til va adabiyot o‘qituvchilari yoki shu fan mutaxassislarinigina emas, balki, ko‘plab boshqa soha vakillari, jumladan psixologlar, san’at sohasi egalari, tibbiyot vakillarida ham hali hamon qiziqish uyg‘otmoqda. bu bejiz emas. nutqiy kamolot bevosita inson ma’naviyatiga ham ta’sir ko‘rsatuvchi bosh omillardan biridir. mahmud qoshg‘ariyning “devon-u lug‘otit turk” asarida qayd etilgan maqollar sirasida “ardam-bashi til”(har qanday san’at va fazilatning boshi tildir) degan maqolning mavjudligi ham bejiz emas, albatta. bu buyuk ajdodlarimizning ma’naviyatning shakllanishi va rivojlanishi, uning ichki olamnini belgilashda tilning o‘rni nechog‘lik muhim ekanligini puxta bilganliklari yorqin ko‘rsatkichidir. nutq o‘stirish tushunchasi “o‘qituvchi va o‘quvchilarning nutqini egallashga qaratilgan o‘quv faoliyati deb ta’riflanadi. mutaxassislar nutq o‘stirishning adabiy ta’lim bilan bog‘liq holda uch yondashuvga ega ekanligini ko‘rsatishadi. bular: 1.psixolingvistik yondashuv. u nutqiy …

4 / 37

da, bevosita muhim rol o‘ynaydi. adabiyot o‘quv predmeti sifatida o‘quvchilardan so‘z ustida, badiiy matn ustida ishlashni talab etadi. badiiy so‘zni tushunish uchun esa badiiy asarni o‘qishning o‘zigina kifoya qilmaydi. bu yerda so‘z san’ati zamiridagi kashfiyotni topish, yoxud yangidan kashf qilish yotadi. shunga ko‘ra bu yerda ijodiy ish usullaridan, izlash va tadqiqotchilik taqozo etadigan shakl va metodlardan foydalanishni jarayonning o‘zi taqozo etadi. bunda mulohaza yuritilayotgan narsa ustida fikr bildirish, undan mustaqil xulosa chiqarish malakalarini talab qiladi. o‘rganilayotgan badiiy asarga tanqidiy yondashish, unga muayyan baho berish zarur bo‘ladi. demak, u o‘z fikr-mulohazalarini og‘zaki yoki yozma tarzda ifodalaydi. ularning ko‘rinishlari va shakllari adabiy ta’limda nihoyatda rang-barang. ushbu ijodiy mehnatda o‘quvchilarning ijodiy tafakkurlari oshib boradi, u o‘z mehnatining amaily jihatlarini ko‘z oldiga keltirib, uni anglay boshlaydi. shuningdek, o‘quvchining adabiyot darslaridagi nutqi ham uning badiiy-estetik faoliyatining takomili uchun turtki bo‘ladi. badiiy-estetik did esa o‘z navbatida nutqiy faoliyat mazmunining mukammallashib borishida asosiy rol o‘ynaydi. bunday o‘zaro …

5 / 37

mkin: 1.yozuvchi hamda u tasvirlagan adabiy qahramonning ma’naviyatiga bevosita daxldor bo‘lgan, shu ma’naviy olamni tavsiflash uchun zarur bo‘lgan, inson shaxsiyatining ma’naviy-ruhiy o‘ziga xosliklarini aks ettiradigan faol lug‘at boyligiga ega bo‘lish. 2.yozuvchi-ijodkor yashagan davr, uning dunyoqarashi, ijodining asosiy yo‘nalishi va uslublarini tavsiflashda mavjud ijtimoiy-falsafiy hamda ilmiy atamalardan o‘rinli foydalana olish. 3. badiiy asar mazmuni va mohiyati o‘rganilganligi. asar mohiyatini tushunmasdan turib u haqida gapirish mumkin emas. 4. alohida olingan yozuvchi, uning asarlariga oid adabiy-nazariy hamda adabiy-tanqidiy materiallardan foydalana olishi 5.adib yoki adabiy asar tahlilida adabiy-nazariy tushuncha va terminlardan foydalana olishi 6. o‘z og‘zaki va yozma nutqida tilning ifoda imkoniyatlarini, tasvir vositalarini, shuningdek, maqol, matal, hikmatli so‘zlarni qo‘llay olishi. 7. o‘z mulohazalarini bildirishga nutqiy janrlardan(qayta hikoyalash, qisqartirib hikoya qilish, javob berish, axborot, ma’ruza, yozuvchi haqida gapirib berish, insho, taqriz, annotatsiya va boshqalar) munosibini tanlash va undan foydalana olish. 1–bob og‘zaki va yozma nutq tushunchasi va uni rivojlantirish 1.1. og‘zaki va yozma nutqni …

Want to read more?

Download all 37 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ona tili darslarida ogʻzaki va yozma nutq malakasini shakllantirish"

ona tili darslarida ogʻzaki va yozma nutq malakasini shakllantirish mundarija kirish 1-bob. og‘zaki va yozma nutq tushunchasi va uni rivojlantirish 1.1. og‘zaki va yozma nutqni o‘stirishning o‘qitish metodikasi 1.2. og‘zaki va yozma nutqning adabiyotlarda yoritilishi 2-bob. nutq o‘stirish metodikasi 2.1. yozma nutq va uni shakllantirishda bayon, insho, esse va boshqa ijodiy ishlarning ahamiyati 2.2. qiziqarli topshiriqlar orqali o‘quvchilarning og‘zaki nutq malakalarini oshirish 2.3. bolalarning nutq bo‘yicha ko‘nikmalarini aniqlash maqsadida turli matnlar bilan ishlash xulosa foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati kirish ma’lumki, dunyodagi ko‘plab kashfiyotlar inson tafakkurining mahsuldir. inson bor ekan, jamiyat barqaror. inson bor ekan, dunyo, tabiat o‘zgarib, yangilanib boraveradi. tafak...

This file contains 37 pages in DOCX format (1.4 MB). To download "ona tili darslarida ogʻzaki va yozma nutq malakasini shakllantirish", click the Telegram button on the left.

Tags: ona tili darslarida ogʻzaki va … DOCX 37 pages Free download Telegram