koordinatsion birikmalarning konfiguratsiyalari

DOC 63,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1424534086_60154.doc · · · · n · · · · n l l n + 4 nh · · · · cu koordinatsion birikmalarning konfiguratsiyalari reja: 1. kompleks birikmalarning vbn. 2. kristall maydon nazariyasi. 3. kompleks birikmalar tuzilishi va mom. tayanch iboralar va tushunchalar. atomli yoki birinchi tartibdagi birikmalar, molekulali yoki yuqori tartibdagi birikmalar, kompleks (yoki koordinatsion) birikmalar, kation kompleks, anion kompleks, neytral kompleks, xlorofil, gemoglabin, koordinatsion soni, kompleks hosil qiluvchi ligandlar, koordinatsion sig’im, aminatlar, ammiakatlar, gidratlar, akvakomplekslar, atsidokomplekslar, polikislotlar, poligalogenidlar. adabiyotlar: 1, 2, 3, 4, 5, 6. 1. kompleks birikmalar to’g’risida umumiy tushuncha. uzoq vaqt olib borilgan tadqiqotlar natijasida xix asrning oxirlariga kelib, barcha kimyoviy birikmalar ikki turkumga bo’linadi: bularning biri atomli birikmalar va ikkinchisi molekulyar (yoki murakkab) birikmalar nomini oldi. keyinroq birinchi xil birikmalar birinchi tartibdagi birikmalar, ikkinchisi esa yuqori tartibdagi birikmalar deb ataladi. cucl2, bf3, nh3, fecl kabi moddalar birinchi tartibdagi birikmalar qatoriga kiritildi, ularning hosil bo’lishi …

pleks – kation kompleks, markaziy ionining zaryadi uni qurshab turgan ligandlar zaryadlarining yig’indisidan kichik bo’lsa, anion kompleks, markaziy ionning zaryadi bilan ligandlar zaryadlarining yig’indisi orasidagi ayirma nolga teng bo’lsa, neytral kompleks deb ataladi. kompleks birikmalar tabiatda ko’p tarqalgan. masalan, o’simliklarning yashil qismida bo’ladigan va fotosintezni amalga oshiradigan modda – xlorofil magniyning koordinatsion birikmasidir, tirik hujayralarni kislorod bilan ta‘minlab turuvchi modda – qon gemoglabini temirning koordinatsion birikmasidir. juda ko’p minerallar, alyumosilikatar koordinatsion birikmalardan iborat. koordinatsion birikmalar hosil qilish uchun birikish, almashinish, oksidlanish – qaytarilish reaktsiyalaridan foydalaniladi. 2. verner nazariyasi. 1893 yilda a. verner kompleks birikmalarning tuzilishi haqida yangi nazariya yaratdi. bu nazariya quyidagi uch banddan iborat: 1. ayrim elementlar o’zining asosiy valentliklaridan tashqari yana qo’shimcha valentlik namoyon qila oladi; 2. har qaysi element o’zining asosiy va qo’shimcha valentligini toyintirishga intiladi; 3. markaziy atomning qo’shimcha valentligi fazoda ma‘lum yo’nalishga ega bo’ladi. verner nazariyasi koordinatsion nazariya deb ataladi. vernerning fikricha birinchi tartibdagi birikmalar …

ibida markaziy atom bilan bevosita birikkan ligandlar orasidagi bog’lanishlar soni markaziy atomning koordinatsion soni deb ataladi. kompleksda markaziy taom bilan ligandlar orasidagi barcha bog’lanishlar bir xil kuchga ega bo’ladi. markaziy ionning koordinatsion soni 1 dan 12 ga qadar bo’lishi mumkin. lekin 8 dan katta koordinatsion sonlar kam uchraydi. bir valentli elementlarning koordinatsion soni ko’pincha 2 ga teng bo’ladi: masalan: [ag (nh3)2]cl; k[ag (cn)2]. ikki valentli elektronlarning koordinatsion soni ko’pincha to’rtga, ba‘zan uchga va oltiga teng bo’ladi; masalan: na[pbj3], k4[fe (cn)6], [zn (nh3)4]cl2. uch va to’rt valentli elementlarning koordinatsion sonlari asosan oltiga teng, masalan, k3[fe(cn)6]. besh valentli elementlarning koordinatsin soni 7 ga teng bo’ladi, masalan, k2[nbf7]. markaziy atom bilan ligandlar – kompleksning ichki sferasini tashkil qiladi. masalan, cocl3 · 6nh3 da oltita ammiak kobalt bilan bevosita birikib bo’lib, uchta xlor kompleksning tashqi sferasiga moylanadi; tashqi mferadagi zarrachalar ichki sfera bilan ionli bog’langan bo’ladi. masalan, [so(nh3)6]cl3 ni suvda eritilsa, u to’rtta ionga …

ilan aniqlanar edi. kompleks birikmalarda kimyoviy bog’lanish tabiati. atomning elektron tuzilishi nazariyasi yaratilishidan 20 yil chamasi avval taklif qilingan verner ta‘limoti qo’shimcha valentlik haqidagi tasavvurga suyanib kompleks birikmalarning mavjudlik sababini va sterio - kimyosini izohlab berdi. lekin koordinatsion bog’lanishning tabiati asosiy va qo’shimcha valentliklarning tom ma‘nosi faqat elektron nazariya asosidagina to’la yoritildi. shuningdek, ba‘zi komplekslarda ligandlar neytral molekulalar (masalan, n2o, nh3, co, c2h2, c2h4, c6h6 va hokazolar) bo’lishi mumkin. bunday komplekslarda markaziy atom bilan ligandlar orasida donor – aktseptor (ba‘zan dativ) bog’lanish mavjud. ba‘zi kompleks birikmalarda markaziy atom formal nol valentli bo’ladi, masalan, cr(c6h6)2, cr(cj)6, fe(co)5 kabi birikmalarda markaziy atom bilan ligandlar orasida dativ bog’lanish yuzaga chiqadi. dastlab kompleks birikmalarda bo’ladigan kimyoviy bog’lanish kossel va lyuis nazariyalari asosida talqin qilindi. keyinchalik bu haqda uch nazariya qad ko’tardi; 1) valent bog’lanishlar yoki atom orbitallar uslubi, 2) kristallik maydon va ligandlar maydoni nazariyasi, 3) molekulyar orbitallar uslubi. elektrostatik (kossel) nazariyasiga ko’ra, markaziy …

dinatsion kovalent bog’lanishda esa, elektron juftlar reaktsiyadan avval o’zaro birikuvchi zarrachalarning birida bo’ladi, keyin umumiy bo’lib qoladi (donor–aktseptor bog’lanish). masalan, ammiak kislotalar bilan reaktsiyaga kirishganda ammiakning azot atomidagi elektron jufti vodorod ioni bilan ammiak o’rtasida umumiy bo’lib qoladi. h h h h : : +h+cl – → [h : : h]+cl – yoki [h – – h]cl h h h dagi barcha n – h bog’lanishlar bir – biridan sira farq qilmaydi. bu reaktsiyada ammiak molekulasidagi azot atomi donor, vodorod ioni esa aktseptor vazifasini bajaradi. ammiak molekulasida o’zining elektron muftini vodoroddan boshqa ionlarga ham berish mumkin. masalan; nh3 su2++ 4nh3 → [h3n : : nh3 ]2+ nh3 g. lyuis bu reaktsiyalarni kislota bilan asosning o’zaro ta‘sirlanish reaktsiyasi deb qaradi. g.lyuns nazariyasiga muvofiq, kislota deganda o’ziga elektron juftlarni qo’shib olish qobiliyatiga ega bo’lgan moddani tushunish kerak, asos esa o’zidan elektron juftlar berishga qobil moddadir. yuqoridagi misolda cu2+ kislota va nh3 asos …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "koordinatsion birikmalarning konfiguratsiyalari"

1424534086_60154.doc · · · · n · · · · n l l n + 4 nh · · · · cu koordinatsion birikmalarning konfiguratsiyalari reja: 1. kompleks birikmalarning vbn. 2. kristall maydon nazariyasi. 3. kompleks birikmalar tuzilishi va mom. tayanch iboralar va tushunchalar. atomli yoki birinchi tartibdagi birikmalar, molekulali yoki yuqori tartibdagi birikmalar, kompleks (yoki koordinatsion) birikmalar, kation kompleks, anion kompleks, neytral kompleks, xlorofil, gemoglabin, koordinatsion soni, kompleks hosil qiluvchi ligandlar, koordinatsion sig’im, aminatlar, ammiakatlar, gidratlar, akvakomplekslar, atsidokomplekslar, polikislotlar, poligalogenidlar. adabiyotlar: 1, 2, 3, 4, 5, 6. 1. kompleks birikmalar to’g’risida umumiy tushuncha. uzoq vaqt olib borilgan tadqiqotlar natijasida xix asrning oxirlariga kel...

Формат DOC, 63,0 КБ. Чтобы скачать "koordinatsion birikmalarning konfiguratsiyalari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: koordinatsion birikmalarning ko… DOC Бесплатная загрузка Telegram