muhammad shaboniy ijodiy merosining germenevtik tahlili

DOC 199,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1695384254.doc muhammad shaboniy ijodiy merosining germenevtik tahlili reja: 1. shaboniy asarlarining matn va lisoniy manbalari 2. shaboniy lirikasi poetikasi 3. shaboniy lirikasida so’zlarning shakl va ma’no paradigmalari germenevtikasi 4. shoirning badiiy – tasviriy vositalar orqali matn germenevtikasini shakllantirish mahorati 5. g’azalda simvol germenevtikasi temuriylardan keyin qariyb yuz yil hukm surgan shayboniylar sulolasiga asos solgan muhammad shaboniyning siyosiy faoliyati ozmi-ko’pmi o’rganilgan bo’lsa-da, lekin uning adabiy-ijodiy merosi uzoq vaqtlar e’tibordan chetda qolib keldi. muhammad shaboniy o’z davrida sohibi devon shoir sifatida ma’lum va mashhur bo’lgan. uning lirik merosi g’azal, qasida, ruboiy, tuyuq, muammo va boshqa janrdagi she’rlardan iborat. bundan tashqari shaboniy til ilmi va islom qonunshunosligiga oid risolalar tuzganligi haqida ham ma’lumotlar mavjud. shaboniy devoni o’zbekistonda kam o’rganilgan, shu bois shoirning ijodiy olami hamda lirik merosining o’zbek poetik tili, badiiy tafakkur taraqqiyotiga qo’shgan hissasini aniqlash borasida asarlarining poetik – germenevtik va lingvopoetik xususiyatlarini tadqiq qilish muhim ahamiyat kasb etadi. shaboniy o’zbek mumtoz …

yatini belgilashda shu tamoyillarga asoslanish kerak. shaboniy asarlarining matn va lisoniy manbalari shaboniy ijodiy merosining matn xususiyatlari tahlili shuni ko’rsatadiki, shoir o’z asarlarida lirik holatni tashqi ijtimoiy-siyosiy muhit bilan bog’lashga intilgan, holbuki, she’rlari xuddi kuzatilayotgan ijtimoiy-tarixiy voqealarni izohlab berayotgandek tuyuladi. shoir asarlarini tushunishning muhim halqasi sifatida uni o’rab turgan ijtimoiy muhit ishtirok etar ekan, yuqorida biz bayron lirikasining otashin inqilobiy ildizlarini ijtimoiy muhit ta’siridagi ruhiy-psixologik kechinmalar bilan bog’lagan edik. shu bois shaboniy asarlari poetikasi tahlili avvalida shoir tug’ilib o’sgan va yashab voyaga etgan muhitning qisqacha etnik-lisoniy tahlili lirik asarlar yaratilishiga turtki bergan holat va sabablar, asarlarning g’oyaviy arxitektonikasi, matn xususiyatlari, asarlarda falsafiy-estetik, individual badiiy tafakkur qirralarini anglashga, badiiy ruh ildizlarini topishga xizmat qiladi. xv asrning ikkinchi yarmida dashti qipchoq markazida chingiziy shahzoda abulxayrxon boshchiligida ko’chmanchi o’zbeklar davlati tuzildi. bu davlatning ildizlarini chingiziylar zamonida shakllangan oltin o’rda davridan qidirish lozim, chunki o’zbeklar davlati oltin o’rda davlatining, aniqrog’i, uning sharqiy qismi hisoblangan …

ton erlarida, sirdaryoning o’rta oqimida biz o’rganayotgan davrda yassi, o’tror, sig’noq, sabron, arquq, o’zgand, oqqo’rg’on va boshqa yirik shaharlar bo’lgan. bu shaharlar juda qadim zamonlardan to xvii asrgacha dashti qipchoq va movarounnahrning ko’chmanchi va o’troq aholisi uchun savdo markazi bo’lib kelgan. ko’chmanchi o’zbeklar davlatining asoschisi abulxayrxon haqida bartold shunday ma’lumot beradi: «abulxayr-o’zbeklar hukmdori va shu xalqning qudratli davlatiga asos solgan. u 1412 yilda tug’ilgan, 1428 yilda turada xon qilib ko’tarilgan. jo’chi avlodining boshqa xon va beklarining ustidan qozongan g’alabalaridan so’ng unga dashti qipchoqning katta qismi tobe bo’ldi. 1430-1431 yillarda u xorazmning urganchga qadar bo’lgan qismini egallab oldi. 1447 yilda abulxayrxon sig’noq, arquq, oqqo’rg’on va o’zgand qal’alarini egallagan holda sirdaryoning quyi va o’rta qismida mustahkam o’rnashib oldi. 1451-1452 yilda abulxayrxon samarqandga abusaid mirzoning chaqirig’i bilan keldi. u 1460-61 yillarda u abusaid mirzoga qarshi kurashayotgan muhammad jo’qiga yordam berdi. 1457 yilda abulxayrxon qudratiga qalmiqlar tomonidan kuchli zarba berildi. 1465-1466 yilda o’zbeklar orasida …

and bo’yli, xushsuratli, xushqomatli, kelishgan, aqlli va jasur bo’lgan. uning zamonida oltin o’rda davlatining har tomonlama rivojlanishi atrofdagi qo’shni turkiy xalqlar e’tiborini tortgan. o’zbekxon zamonida oltin o’rda mo’g’ullarining bosqinchilik yurishlari davom etgan. g’arb, shimol, janubda katta-katta hududlar ishg’ol qilingan. biz abulg’oziy ma’lumotlariga tayanadigan bo’lsak, o’zbekxonning islom dinini qabul qilishi uning davlatchiligi yo’lida muhim rol o’ynadi. xv asrning birinchi yarmigacha butun volgabo’yi xalqlariga yagona, yaxlit xalq sifatida qaralgan. oltin o’rda davlati qulaganidan so’ng davlat ayrim qism va bo’laklarga bo’linishi bilan o’z mustaqilligini yo’qotdi. natijada o’zbeklar ham o’ziga xos kichik bir bo’lak yoki qismning egalariga aylandi. o’zbek so’zi keyingi davrda rossiyaning janubida umuman ishlatilmay qoldi va faqatgina turkistonga ko’chib kelgan qabilalardagina saqlanib qoldi. «tarixi arba’ ulus» da (ulug’bek) o’zbekxon o’zbek eliga podshoh bo’ldi, deyiladi. so’ngra 720/1320 yilda sayyid otaning sa’y-harakatlari bilan dashti qipchoq aholisi musulmon dinini qabul qildilar. islom dinini qabul qilganlarni o’zbeklar, qabul qilmaganlarni esa qalmiqlar (qolmoq fe’lidan) deb atay boshladilar. …

asrning oxiri xvi asrning boshlarida movarounnahrga bostirib kirishi va bu erda shayboniylar davlatiga asos solinganligini nazarda tutadi. bu o’rinda «shayboniy» termini izohga muhtoj. ma’lumki, shaybonxon botuxonning ukasi. ismining to’g’ri o’qilishi shibon, p.peloning ma’lumotiga ko’ra sibon. musulmon adabiyoti bu ismni shaybonga aylantirdi. «shaybon» termini arab qabilalaridan birining nomi, ammo shibon bilan shaybonning o’rtasida hech qanday umumiylik yo’q. shaybonxon dashti qipchoqning sharqiy qismini boshqargan. botuxon unga mardligi, jasurligi va oqilligi uchun o’z davlatining eng yaxshi qismlarini ajratib bergan. shu xududda, ayrim istisnolarni hisobga olmaganda, uning avlodi uzluksiz ravishda avlodma-avlod hukmronlik qilib keldi. tarixiy asarlarda shayboniy abulxayrxon shajarasi deyarli bir-biridan farq qilmagan holda keltiriladi. xv asrning birinchi yarmida dashti qipchoqda bo’lib turgan muttasil feodal urushlar hammani bezor qiladi. shundan so’ng o’zbek ulusining mo’’tabar beklari pok nasabli chingiziy shahzoda abulxayrxonni xonlik mansabiga loyiq ko’rdilar. olacha bahodir va uning aymog’ining mo’’tabar odamlari yordamida abulxayrxon bir dasta jangovar yigitlarini to’pladi-da o’z ulusiga keldi. bu erda qiyot, …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "muhammad shaboniy ijodiy merosining germenevtik tahlili"

1695384254.doc muhammad shaboniy ijodiy merosining germenevtik tahlili reja: 1. shaboniy asarlarining matn va lisoniy manbalari 2. shaboniy lirikasi poetikasi 3. shaboniy lirikasida so’zlarning shakl va ma’no paradigmalari germenevtikasi 4. shoirning badiiy – tasviriy vositalar orqali matn germenevtikasini shakllantirish mahorati 5. g’azalda simvol germenevtikasi temuriylardan keyin qariyb yuz yil hukm surgan shayboniylar sulolasiga asos solgan muhammad shaboniyning siyosiy faoliyati ozmi-ko’pmi o’rganilgan bo’lsa-da, lekin uning adabiy-ijodiy merosi uzoq vaqtlar e’tibordan chetda qolib keldi. muhammad shaboniy o’z davrida sohibi devon shoir sifatida ma’lum va mashhur bo’lgan. uning lirik merosi g’azal, qasida, ruboiy, tuyuq, muammo va boshqa janrdagi she’rlardan iborat. bundan tashqari sh...

Формат DOC, 199,5 КБ. Чтобы скачать "muhammad shaboniy ijodiy merosining germenevtik tahlili", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: muhammad shaboniy ijodiy merosi… DOC Бесплатная загрузка Telegram