laboratoriya mashg'ulotlari uslubiy qo'llanma

DOC 55 стр. 1,9 МБ Бесплатная загрузка

55 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,9 МБ

Тип файла DOC

Страницы 55

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 55

o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi farg‘ona politexnika instituti «kimyo-texnologiya» fakulteti «umumiy kimyo» kafedrasi “kimyo” fanidan laboratoriya mashg‘ulotlarini bajarish bo‘yicha 5311000-texnologik jarayonlar va ishlab chiqarishni avtomatlashtirish yo’nalishi bo’yicha bakalavriat talabalari uchun uslubiy ko‘rsatma farg‘ona – 2019 ushbu uslubiy qo‘llanma oliy o‘quv yurtining «kimyo» fanidan ta’lim oluvchi “texnologik jarayonlar va ishlab chiqarishni avtomatlashtirish” yo‘nalishi i-bosqich talabalari uchun mo‘ljallangan bo‘lib, qo‘llanmaning asosiy maqsadi talabalarni kimyodan oladigan nazariy bilimlarini mustahkamlash va tajriba yo‘li bilan sinab ko‘rishdan iborat. laboratoriya mashg‘ulotlarini ma’ruza bilan parallel ravishda o‘tkazilishi mashg‘ulotlarning unumli va foydali bo‘lishiga yordam beradi. o‘tilgan material yuzasidan tajriba o‘tkazilib, unda bayon etilgan fikrlarning to‘g‘riligiga amalda ishonganidan keyingina talaba ma’ruza materialini puxta egallaydi. shu sababli ushbu uslubiy qo‘llanmada har bir laboratoriya ishidan oldin laboratoriya ishi mavzusiga oid nazariy bilimlar, tajribaning bajarilish tartibi, reaksiya tenglamalari va sinov savollari berilgan. «kimyo» fanidan laboratoriya ishlari bajarish bo‘yicha tuzilgan mazkur uslubiy qo‘llanma oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligining 201___ …

2 / 55

avlatlarda tayyorlanayotgan mutaxasislar bilan bellasha oladigan barkamol va xar tomonlama rivojlangan milliy kadrlar tayyorlashni amalga oshirishga yordam beradigan jixatlarini xisobga olib, kimyodan laboratoriya ishlari namunaviy ishchi dasturiga moslashtirib, ushbu uslubiy qo‘llanma tayyorlandi. kimyoviy jarayonlarni tajribalar yordamida o‘rganib borish talabadan kimyoning tilini va nazariy bilimlarini talab qiladi. nazariy muqaddima talabalarning diqqatini berilgan ishga bevosita aloqador bo‘lgan materialga jalb qiladi va talabaga laboratoriya ishini tushungan holda bajarish uchun zarur bo‘lgan tayyorgarlik beradi. xar qaysi mashg‘ulot nazariy va amaliy materialga boy bo‘lganligi uchun o‘qituvchi va laboratdan ishni ayniqsa yaxshi yo‘lga qo‘yish, ish o‘rnini yaxshi tashqil etish, talabaning laboratoriya mashg‘ulotlariga tayyor ekanligini oldindan sinab ko‘rish va uning ish natijialarini tekshirib chiqishni talab qiladi. laboratoriyada mavjud sharoitga (jixozlanishi, reaktiv va idishlarning bor yo‘qligi va boshqalarga) qarab, shu sharoitda bajarilishi mumkin bo‘lgan ishlar tanlab olindi. yangi pedagogik texnolgiya talablari hisobga olingan laboratoriya mashg‘ulotlari talabalarning mustaqil o‘quv ishlarini tashqil qilish va yo‘lga qo‘yishda o‘quv mashg‘ulotlarining eng muhim …

3 / 55

. laboratoriya mashg‘uloti - 1 laboratoriya mashg‘ulotlarini o‘tkazishda texnika xavfsizligi qoidalari ishdan maqsad: kimyo laboratoriyasida ishlash qoidalari va daftar yuritaish tartibi bilan tanishtirish. kimyo laboratoriyasida ishlatiladigan asboblar va ular bilan ishlash qoidalari bilan tanishtirish va ulardan foydalanishni o‘rgatish. laboratoriya ishini tashkil etish va ish jurnalini tutish tartibi laboratoriya mashg‘ulotlariga talabalar uyda asosiy darsliklar, ma’ruza matnlari va laboratoriya ishlari uchun belgilangan qo‘llanmalar asosida tayyorgarlik ko‘radilar. talabalar laboratoriyaga kirishi bilan xalat kiyishi lozim. ishni boshlashdan avval talabalar o‘qituvchiga ish tartibini va lozim bo‘lsa, shu ishga oid nazariy bilimlarini gapirib beradilar. qoniqarli javob bergach, u ayni ish uchun kerakli reaktiv va jihozlarning (asbob) aniq nomi hamda miqdori ko‘rsatilgan ro‘yxatni o‘qituvchiga ko‘rsatadi. o‘qituvchi ro‘yxatni ko‘rib chiqib, imzo chekkach, talabalarga ishni bajarishga ruxsat beradi. talabalar ro‘yxatga binoan, ish uchun kerakli reaktiv va jihozlarni (asbob) laborantdan oladi. ro‘yxat ish oxirigacha laborantda saqlanadi va jihozlar (asbob) laborantga topshiriladi. ish stolida ortiqcha narsalar bo‘lmasligi, uning toza yuzasida zarur …

4 / 55

· reaksiya davomida moddalarda kuzatilgan o‘zgarishlar; · asosiy reaksiyalar mexanizmi; · xulosa. tajriba tugagach, foydalanilgan reaktivlarni o‘z joyiga qo‘yish, shisha idish va asboblarni tozalab yuvib, laborantga topshirish lozim. foydalanilgan jihozlar ba’zi sabablarga ko‘ra tozalanmay qolsa, uni gruppa navbatchisi laborant bilan maxsus joyga yuvib qo‘yishi kerak. laboratoriyada rioya qilinishi lozim bo‘lgan xavfsizlik texnikasi qoidalari kimyo fanidan kichik amaliyotlarda laboratoriya tajribalari kam miqdor moddalar bilan bajariladigan bo‘lgani uchun ko‘ngilsiz hodisalar yuz berishi ehtimoli keskin kamayadi. e’tiborsizlik bilan ishlash oqibatidagina kutilmagan hodisalar sodir bo‘ladi. ularning kelib chiqish sabablari asosan me’yoridan ortiq qizdirish natijasida idishdan suyuqlik otilib chiqishi, shisha idish va tayoqchalarni toza yuvmaslik, ularning sinishi, natriy metalliga nam va suv tegishi, sistemada bosim o‘zgarganda tutashtiruvchi naychalar orqali suyuqlikning bir idishdan ikkinchi idishga o‘tib ketishi va hokazolardan iborat. ko‘ngilsiz hodisalarni oldini olish uchun quyidagi xavfsizlik texnikasi qoidalariga qat’iy amal qilish kerak: ish bajarish tartibini puxta o‘zlashtirmasdan va tajriba o‘tkazish uchun asboblarning to‘g‘ri yig‘ilganligiga ishonch …

5 / 55

uzoqda saqlash kerak. umuman, qizdirish maqsadlarida usti berk isitgich asboblardan foydalanish lozim. yong‘in chiqqan taqdirda avvalo o‘t chiqishga sabab bo‘lgan manba (gaz gorelkasi, elektr rozetka va shunga o‘xshashlar) o‘chiriladi, so‘ngra qum sepiladi yoki yopqich yopiladi. alanga yoyilib ketish ehtimoli bo‘lsa o‘t o‘chirgichdan foydalanish kerak. reaksiya olib borilayotgan probirka yoki boshqa shisha idishlarni ehtiyotlik bilan qizdirish kerak. qizdirilayotgan idishni og‘zi odam ishlamayotgan tomonga qaratilishi lozim. konsentrlangan kislota va ishqorlarni qizdirishda oddiy himoya ko‘zoynagi taqib olish zarur. brom bilan ishlashda ehtiyot bo‘lish kerak, chunki u zaharli va terini kuydiradi. brom bilan qilinadigan ishlar mo‘rili shkafda olib boriladi. mo‘ mo‘rili shkaf. reaksiya olib borilayotganda moddalar qizdirilayotgan idishlarga engashib qaramaslik kerak. konsentrlangan kislotani suyultirish zarur bo‘lsa, suvni kislotaga emas, balki kislotani oz-ozdan suvga, idish devori bo‘ylab quyish kerak. konsentrlangan kislota va ishqorlarni kimyoviy pipetkalarda o‘lchash qatoiy man etiladi, ularni faqat tomizgich yordamida o‘lchab olish lozim. kislotalar saqlanadigan idishlarni, albatta, ehtiyotlik bilan, to‘kilmaydigan yoki sachramaydigan …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 55 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "laboratoriya mashg'ulotlari uslubiy qo'llanma"

o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi farg‘ona politexnika instituti «kimyo-texnologiya» fakulteti «umumiy kimyo» kafedrasi “kimyo” fanidan laboratoriya mashg‘ulotlarini bajarish bo‘yicha 5311000-texnologik jarayonlar va ishlab chiqarishni avtomatlashtirish yo’nalishi bo’yicha bakalavriat talabalari uchun uslubiy ko‘rsatma farg‘ona – 2019 ushbu uslubiy qo‘llanma oliy o‘quv yurtining «kimyo» fanidan ta’lim oluvchi “texnologik jarayonlar va ishlab chiqarishni avtomatlashtirish” yo‘nalishi i-bosqich talabalari uchun mo‘ljallangan bo‘lib, qo‘llanmaning asosiy maqsadi talabalarni kimyodan oladigan nazariy bilimlarini mustahkamlash va tajriba yo‘li bilan sinab ko‘rishdan iborat. laboratoriya mashg‘ulotlarini ma’ruza bilan parallel ravishda o‘tkazilishi mashg‘ulotlarning ...

Этот файл содержит 55 стр. в формате DOC (1,9 МБ). Чтобы скачать "laboratoriya mashg'ulotlari uslubiy qo'llanma", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: laboratoriya mashg'ulotlari usl… DOC 55 стр. Бесплатная загрузка Telegram