"mexanizmlarni tuzilishi bo‘yicha tahlil, tasniflash va sintez qilish"

PPTX 26 pages 6.9 MB Free download

26 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 6.9 MB

File type PPTX

Pages 26

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 26

slayd 1 o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi samarqand davlat universiteti «umumtexnika fanlari va texnologiyalar» kafedrasi «texnik mexanika» fanidan (mashina va mexanizmlar nazariyasi bo’limi) «mexanizmlarni tuzilishi bo’yicha tahlil, tasniflash va sintez qilish» mavzusida ma’ruza darsi materiallari ma’ruzachi : dotsent a. urunov samarqand 2020 reja: mexanizmlarning asosiy elementlari va qismlari; kinematik zanjirlar va mexanizmlarning tuzilish formulalari; mexanizmlar hosil qilishning asosiy prinsipi, assur tuzuvchi guruhlari: ularning tuzilish sharti va tasnifi; 4. mexanizmlarni tuzilishi bo’yicha sintezlash. oliy kinematik juftlarni quyi juftlarga almashtirish mexanizmlarni tuzilishi bo’yicha tahlil, tasniflash va sintez qilish 2 mexanizmlarning asosiy elementlari va qismlari mashina bo’g’in kinema- tik juft mexa-nizm bo’g’in (zveno)lardan tashkil topgan bo’ladi mexanizmlardan tashkil topadi. bir yoki bir necha detalning o’zaro qo’zg’almas birikmasi ikki bo’g’inning o’zaro nisbiy harakatiga imkon beradigan bog’lanish kinema-tik zanjir bo’g’inlarning kinematik juftlar orqali bog’langan gruhi mexanizmlarning asosiy elementlari va qismlari mashina mexanizmlardan tashkil topadi, mexanizm esa bo’g’in lardan tashkil topgan bo’ladi. bir …

2 / 26

ddiy kinematik zanjirda har bir bo’g’in ikkitadan ortiq kinematik juft hosil qila olmaydi. murakkab kinematik zanjirda ikkitadan ortiq kinematik juft hosil qila oladigan bo’g’in bo’ladi. ochiq kinematik zanjirda shunday bo’g’in borki, u faqat bitta kinematik juft hosil qilgan bo’ladi. yopiq kinematik zanjirda esa ikkitadan kam kinematik juft hosil qilgan bo’g’in bo’lmaydi. mexanizmning yopiq kinematik zanjirning xususiy ko’rinishi deb qarash mumkin. chunki unda bo’g’inlarning biri qo’zg’almas qilib qotirilgan bo’ladi. mexanizm muljallangan harakatni sodir qiluvchi bo’g’in chiqish bo’g’ini, berilgan harakatni mexanizm chiqish bo’g’inining talab qilingan harakatiga aylantiradigan bo’g’ini kirish bo’g’ini deyiladi. mexanizm chizmada tasvirlashda uning tuzilish sxemasi va kinematik sxemasi farq qilinadi. tuzilishi (struktura) sxemasida bo’g’in va juftliklarning shartli belgilari qo’llaniladi; kinematik sxemada kinematik hisoblash uchun zarur bo’ladigan o’lchamlari ko’rsatiladi. sxemalarda bo’g’inlar raqamlar bilan, juftliklar va bo’g’inlarning turli nuqtalari esa harflar bilan belgilanadi. aylanma juftlik - qo’zg’aluvchanligi bitta bo’lgan juftlik; bo’g’inlari o’z o’qi atrofida faqat nisbiy aylanma harakat qiladi - sharikli podshipnik …

3 / 26

rib chiqamiz. ma’lumki, umumiy holda fazoda harakat qilayotgan har qanday qattiq jismning erkinlik darajasi 6 ga teng bo’lib, ulardan uchtasi x, y va z o’qlari bo’ylab ilgarilanma harakatdan, uchtasi esa shu o’qlar atrofida aylanma harakatdan iborat bo’ladi shunday qilib, bog’lanishlar (cheklar) soni 1…5 oraligida o’zgarar ekan. agar kinematik juft tarkibidagi bo’g’inlarning nisbiy harakatidagi erkinlik darajasini h bilan, bog’lanish shartlari sonini s bilan belgilasak, kinematik juftdagi bo’g’inning erkinlik darajasi soni qo’yidagi ifoda yordamida aniqlanadi h = 6 – s ii.3 - shakl kinematik juftlarning sinflari shar bilan tekislik i sinf kinematik juft hosil qiladi s = 6 – h = 6 - 5 = 1 silindr bilan tekislik ii sinf kinematik juft hosil qiladi s = 6 – h = 6 – 4 = 2 s = 6 – h = 6 - 5 = 1 bu kinematik juft v sinfga ta’luqli ekan s = 6 – h = 6 - …

4 / 26

inf kinematik juftlar soni (tekislikda ii sinf); p1 - iv sinf kinematik juftlar soni (tekislikda i sinf). mexanizmlar hosil qilishning asosiy prinsipi, assur tuzuvchi guruhlari: ularning tuzilish sharti va tasnifi mexanizmlami hosil qilishning asosiy printsipi - rus olimi l.v.assur tomonidan 1914 yilda quyidagicha ta'riflangan - harqanday mexanizm poyga qo’zq’aluvchanlik darajasi nolga teng bo’lgan kinematik zanjirlarni ketma-ket qo’shish yo’li bilan hosil qilinishi mumkin. bunday kinematik zanjirlar assur guruhlari deb ataladi. asosga boq’langan va harakat qonuni berilgan etaklovchi bo’q’inning poyga nisbatan qo’zq’aluvchanlik darajasi birga teng, demak, hosil qilinadigan mexanizmning qo’zq’aluvchanlik darajasi undagi etaklovchi bo’q’inlarning sonini belgilaydi. har qanday mexanizm asosga o’rnatilgan bo’lib, bu asos shartli ravishda qo’zg’almas bo’g’in deb qaraladi. sxemalarda qo’zg’almas bo’g’in shtrix chiziqlar bilan belgilanadi. qo’zg’almas bo’g’in hamda u bilan aylanma kinematik juft hosil qiluvchi bo’g’indan tashkil topgan sistema boshlang’ich mexanizm deyiladi. assur guruhlarining hosil bo’lish sharti. assur guruhlari richagsimon bo’g’inlar va qo’yi kinematik zanjirlardan tashkil topgan. agar mexanizm tarkibida …

5 / 26

sintezlash qattiq va cho’zilmas egiluvchan bo’g’inlardan tashkil topgan mexanizmlarni tuzilishi, kinematikasi va dinamikasi bo’yicha tahlil qilish va sintezlash usullarini yanada umumiylashtirish maqsadida akad. i.i.artobolevskiy tomonidan ularni assur guruhlari asosida sinflarga bo’lib tasniflash (assur-artobolevskiy tasnifi) taklif etilgan. assur-artobolevskiy bo’yicha tasniflash bir xil sinfdagi richagli mexanizmlarni kinematik va dinamik tadqiq qilishni umumiylashtirish imkonini beradi. assur-artobolevskiy tasnifiga ko’ra, mexanizmning sinfi sifatida uning tarkibiga kirgan assur guruhlarining eng yuqori sinfi qabul qilinadi. mexanizmni ushbu belgi bo’yicha tasniflash quyidagi tartibda bajariladi: 1. mexanizmning tuzilish sxemasi bo’yicha uning qo’zg’aluvchanlik darajasi hisoblab topiladi. 2. dastlab mexanizm qo’zg’aluvchanlik darajasiga mos ravishda undagi bitta yoki bir nechta v sinf boshlang’ich mexanizm ajratib olinadi, so’ngra qolgan bo’g’inlardan ketma-ket ravishda turli sinfdagi assur guruhlari shakllantirilib, ular ham mexanizmdan ajratiladi. bunda birinchi navbatda oldin iv sinfdagi guruhlarni shakllantirib ajratishga harakat qilinadi, undan keyingina yuqori sinfdagilari ajratiladi. guruhlar mexanizmdan ajratilgandan so’ng yakka holdagi bo’g’inlar qolib ketmaganligi tasnif to’g’ri bajarilganini ko’rsatuvchi belgi hisoblanadi. 3. …

Want to read more?

Download all 26 pages for free via Telegram.

Download full file

About ""mexanizmlarni tuzilishi bo‘yicha tahlil, tasniflash va sintez qilish""

slayd 1 o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi samarqand davlat universiteti «umumtexnika fanlari va texnologiyalar» kafedrasi «texnik mexanika» fanidan (mashina va mexanizmlar nazariyasi bo’limi) «mexanizmlarni tuzilishi bo’yicha tahlil, tasniflash va sintez qilish» mavzusida ma’ruza darsi materiallari ma’ruzachi : dotsent a. urunov samarqand 2020 reja: mexanizmlarning asosiy elementlari va qismlari; kinematik zanjirlar va mexanizmlarning tuzilish formulalari; mexanizmlar hosil qilishning asosiy prinsipi, assur tuzuvchi guruhlari: ularning tuzilish sharti va tasnifi; 4. mexanizmlarni tuzilishi bo’yicha sintezlash. oliy kinematik juftlarni quyi juftlarga almashtirish mexanizmlarni tuzilishi bo’yicha tahlil, tasniflash va sintez qilish 2 mexanizmlarning asosiy elemen...

This file contains 26 pages in PPTX format (6.9 MB). To download ""mexanizmlarni tuzilishi bo‘yicha tahlil, tasniflash va sintez qilish"", click the Telegram button on the left.

Tags: "mexanizmlarni tuzilishi bo‘yic… PPTX 26 pages Free download Telegram