orta osiyodagi temurilar davrigacha bo'lgan iqtisodiy g'oyalar

DOC 17 sahifa 83,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1 / 17
o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi o`rta osiyodagi temurilar davrigacha bo`lgan iqtisodiy g`oyalar reja: 1..xiv asrda movaraunaxrdagi ijymoiy-siyosiy vaziyat.amir temurning siyosat maydoniga kirib kelishi, markazlashgan davlatning tuzulishi . 2..amir temur buyuk davlat arbobi va moxir sarkarda. 3.temuriylar davrida movaraunaxr va xurosondagi ijtmoiy - siyosiy vaziyat 4..temur va temuriylar davrida moddiy va ma’naviy madaniyat ravnaqi.svilizatsiyaning yangi bosqichga ko’tarilishi xiv asr o‘rtalarida chingizxon egallab olgan yerlar uning merosxo‘rlari qo‘l ostida bo‘lsa ham, bu yerlar mayda bo‘laklarga bo‘linib ketib, ularda toju-taxt, hokimiyat uchun o‘zaro nizolar kuchayib ketgan edi. chig‘atoy ulusidagi barqarorlik qozonxon vafotidan so‘ng (1336-1347) barham topdi. siyosiy va iqtisodiy inqiroz amir qazog‘on (1347-1357) davrida yanada avj oldi. amir qazog‘on fitna natijasida o‘ldirilgach, xiv asrning 50-60-yillarida chig‘atoy ulusiga qarashli movarounnahr hududida 10 ga yaqin mustaqil bekliklar vujudga keldi (xorazmda so‘fiylar, qashqadaryoda barloslar, ohangaron vodiysida jaloyirlar, buxoroda sadrlar, termiz atrofida sayidlar amirlari va boshqalar). mustaqil bekliklarga bo‘linish oqibatida beklar o‘rtasida doimiy nizo, …
2 / 17
g e‘tiborli beklaridan hisoblangan amir tarag‘ay (?-1360) oilasida dunyoga keldi. amir temurning onasi takina xotun (taxm. 1318-1353) buxorolik. amir temurning yoshligi keshda kechdi. yetti yoshga to‘lgach, otasi uni o‘qishga beradi. shayx shamsuddin kulol (?-1360 yilgacha, kesh) temurbekning piri bo‘lgan. u yoshlik chog‘laridanoq maxsus murabbiylar nazorati ostida chavandozlik, ovchilik, kamondan nishonga o‘q uzish, boshqa turli mashq va harbiy o‘yinlar bilan mashg‘ul bo‘lgan. shu asnoda amir temur tulporlarni saralab ajrata oladigan mohir chavandoz va dovyurak bahodir bo‘lib voyaga yetgan. amir temur tabiatan og‘ir, bosiq, teran fikrli va idrokli hamda nihoyatda ziyrak, kishilardagi qobiliyat, fazilat, ayniqsa, samimiyatni tezda fahmlab oladigan inson bo‘lgan. shu tufayli o‘spirinlik chog‘laridayoq atrofiga tengqurlari orasidan sadoqatli do‘stlarni jalb qila olgan. uning atrofiga bolalikdagi do‘stlari va maktabdoshlari (abbos bahodur, jahonshohbek, qimori inoq, sulaymonshohbek, idiku temur, sayfuddinbek, hindushoh, qarqara va boshqalar) to‘planishib, birgalikda mashq qilar, musobaqalarda ishtirok etishar, asta-sekin navkar bo‘lishib va harbiy guruhga birlashib, harbiy bo‘linma sifatida shakllana borgan. keyinchalik …
3 / 17
balx hokimi amir husayn o‘rtasida ittifoq yuzaga kelib, ular birgalikda mo‘g‘ullarga karshi kurashadilar. yuqorida ta‘kidlab o‘tilganidek, tug‘luq temur 1360-1361 yillarda movarounnahrga harbiy yurishlarni amalga oshirdi. movarounnahr amirlari xalqqa bosh bo‘lib mo‘g‘ul bosqinchilariga qarshi kurashga jur‘at eta olmaydilar. ularning bir qismi dushman tarafiga o‘tadi, ikkinchi qismi esa el-yurtni tark etib, o‘zga mamlakatlardan boshpana izlaydi. amir temurning amakisi kesh viloyatining hukmdori amir hoji barlos xuroson tomonga qochadi. yurt boshiga tushgan mana shunday og‘ir pallada siyosat maydoniga kirgan 24 yoshli temur xalq bilan birga bo‘lishga intilib, boshqacha yo‘l tutadi. u 1360 yilning boshida tug‘luq temur tomonidan keshga yuborilgan beklar bilan kelishib, xon xizmatiga kiradi. natijada tug‘luq temurning yorlig‘i bilan o‘z viloyatining dorug‘asi (hokim) etib tayinlanadi. shubhasiz, bu noilojlikdan qo‘yilgan siyosiy hamda strategik qadam bo‘lib, bu bilan amir temur mo‘g‘ullarning navbatdagi talon-tarojining oddini olgan, mamlakat va xalqni faloqatdan qutqargan edi. biroq movarounnahrni qo‘ldan chiqarishni istamagan ilyosxo‘ja 1365 yilning bahorida yana movarounnahr ustiga qo‘shin tortadi. …
4 / 17
va na mustahkam istehkomlari, na qurollangan sipohiysi bor edi. bek va amirlar shaharni tark etgan edi, lekin mo‘g‘ullarga qarshi xalq ko‘tarildi, sarbadorlar shahar mudofaasini o‘z qo‘llariga oldilar. shahar mudofaachilariga madrasa tolibi ilmlaridan mavlonozoda samarqandiy, jun (paxta) tituvchilar mahallasining oqsoqoli abu bakr kuluyi (kalaviy) naddof va mergan mavlono xurdaki buxoriylar boshchilik qiladilar. sarbadorlar samarqand shahrida mo‘g‘ullarga qaqshatqich zarba beradilar. 1370 yilning bahorida amir temur butun qo‘shinlari bilan kuchli raqib-balx hukmdori amir husaynga qarshi yo‘lga chiqadi. qo‘shin termiz yaqinidagi biyo qishlog‘iga yetganida uning huzuriga taniqli ulamolardan sayyid baraka (?-1404) tashrif buyuradi. sayyid baraka amir temur faoliyatini qo‘llab-quvvatlab, unga oliy hokimiyat ramzi tabl (nog‘ora) bilan yalovbayroq tortiq qilib, uning buyuk kelajagidan bashorat qiladi. bu voqea, shubhasiz, siyosiy ahamiyatga ega edi. chunki u saltanatlik ramzi edi. amir temur qo‘shini to balxga yetib borgunicha, yo‘l-yo‘lakay unga yangi-yangi kuchlar kelib qo‘shiladi. bu paytga kelib amir husaynning ko‘pchilik amirlari uni tark etadilar. jangda amir husayn qo‘shinlari yengiladi, …
5 / 17
ib, «katta xonim» yoxud «bibixonim» degan unvonga ega bo‘ladi. 1370 yilning 11 aprelida chig‘atoy ulusining bek va amirlari, viloyat va tumanlarning dorug‘alari, amir temurning quroldosh do‘stlari, shuningdek, amir temurning piri sayyid baraka ishtirokida qurultoy o‘tkaziladi. qurultoyda amir temurning hukmdorligi rasman tan olinib, u movarounnahrning amiri deb e‘lon qilinadi. markazlashgan davlatning tashkil topishi va saltanatni barpo etish yo‟lidaga harbiy yurishlar. amir temur movarounnahrning qonuniy xukmdori bo‘lib olgach, mamlakat hududlarini birlashtirishga kirishdi. shu maqsadda u 1370 yil iyunida samarqandda qurultoy chaqirdi. qurultoyda shibirg‘on hokimi amir zinda chashmdan boshqa movarounnahrning barcha amirlari va qabila boshliqlari to‘plandilar. unda markaziy davlat tizimini shakllantirish va qo‘shin tuzish masalalari muhokama etildi. ikki daryo oralig‘ida yashovchi turk-mo‘g‘ul qabila boshliqlari, barcha amirlar amir temur hokimiyatini tan oldilar. amir temur mamlakatda qonun va tartib ishlarini joriy etadi. maxsus qo‘shin tuzib, unga katta imtiyozlar beradi. amir temur yirik harbiy bo‘linmalarning boshliqlari etib ardasher qavchin, joku barlos, iskandar a‘lam shayx, usmon abbos, …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 17 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"orta osiyodagi temurilar davrigacha bo'lgan iqtisodiy g'oyalar" haqida

o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi o`rta osiyodagi temurilar davrigacha bo`lgan iqtisodiy g`oyalar reja: 1..xiv asrda movaraunaxrdagi ijymoiy-siyosiy vaziyat.amir temurning siyosat maydoniga kirib kelishi, markazlashgan davlatning tuzulishi . 2..amir temur buyuk davlat arbobi va moxir sarkarda. 3.temuriylar davrida movaraunaxr va xurosondagi ijtmoiy - siyosiy vaziyat 4..temur va temuriylar davrida moddiy va ma’naviy madaniyat ravnaqi.svilizatsiyaning yangi bosqichga ko’tarilishi xiv asr o‘rtalarida chingizxon egallab olgan yerlar uning merosxo‘rlari qo‘l ostida bo‘lsa ham, bu yerlar mayda bo‘laklarga bo‘linib ketib, ularda toju-taxt, hokimiyat uchun o‘zaro nizolar kuchayib ketgan edi. chig‘atoy ulusidagi barqarorlik qozonxon vafotidan so‘ng (1336-1347) barham to...

Bu fayl DOC formatida 17 sahifadan iborat (83,5 KB). "orta osiyodagi temurilar davrigacha bo'lgan iqtisodiy g'oyalar"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: orta osiyodagi temurilar davrig… DOC 17 sahifa Bepul yuklash Telegram