nuqtaning ortogonal proeksiyalari

DOCX 15 pages 701.3 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 701.3 KB

File type DOCX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

mavzu: nuqtaning ortogonal proyeksiyalari. reja: 1.chizma geometriyada uchraydigan shartli belgilar. 2.proeksiyalash usullari: a) markaziy proeksiyalash; b) paralel proeksiyalash . 3 .nuqtaning ortogonal proeksiyalari. 4.xususiy vaziyatdagi nuqtalar. 5.chorak, oktantada nuqta. chizma geometriyada uchraydigan shartli belgilar. ∩ – kesishish ∟– to`g`ri burchak ≈ – tahminan ~ – o`hshash ·⁄ – ayqash ≠ – tena emas ≡ – ustma – ust tushadi € – tegishli ’ – dan – gacha = – natija, teng ׀׀ – parallel ┴ – perpendikulyarlik ! – qurilsin, bajarilsin ^ – va · agar, unda · agar, u holda δ – uchburchak · – nuqta shartli belgilanishlarni o`qish ab ׀׀ cd ав va сd to`g`ri chiziqlar o`zaro parallel k mn м va n to`g`ri chiziqlarni kesishishi natijasida hosil bo`lgan k nuqta r  abc r to`gri chiziq abc tekisligiga perpendikulyar a b a va b nuqtalar o`zaro ustma-ust tushishadi a b а nuqta в nuqta bilan tutashtirilsin mn …

2 / 15

qtalarda kesib o`tadi.(1.1-shakl) 1.1-shakl p tekislik proeksiyalar tekisligi, s nuqta proeksiyalar markazi, sa, sb, sc, sf chiziqlar proeksiyalovchi nurlar; а, ь, с, f nuqtalar esa, proeksiyalar deyiladi. demak, nuqtaning proeksiyasi deganda, shu nuqtani proeksiyalovchi nur bilan proeksiyalar tekisligining kesishuv nuqtasini tushunish kerak. fazoning istalgan joyida olingan to`rtta nuqta, umuman, fazoviy shaklni ifodalaydi; shuning uchun tekis abcf shаkl fazoviy shaklning markaziy proektsiуasidir.(1.2- shakl) markaziy proeksiyalarga misol qilib, narsalarning fotosuratlarini va chiroqdan tekislikka (polga yeki devorga) tushgan soyalarni ko`rsatish mumkin. 1. 2-shakl 2. parallel proeksiyalar. agar proeksiyalar markazi s berilgan yo`nalish bo`yicha cheksiz uzoqda deb faraz qilsak, fazodagi nuqtalarni proeksiyalovchi hamma nurlar o`zaro parallel bo`lib qoladi. bu yerda s yo`nalish proeksiyalash yo`nalishi, а, b, с, d nuqtalar esa, berilgan nuqtalarning parallel proeksiyalari deyiladi. demak, nuqtaning parallel proeksiyasi deganda, shu nuqta orqali berilgan yo`nalishga parallel qilib o`tkazilgan proeksiyalovchi nur bilan proeksiyalar tekisligining kesishuv nuqtasini tushunish kerak. parallel proeksiyalarga misol qilib, narsalarning quyoshdan уoki …

3 / 15

elsevier ltd. great britain-2010.195 ] ortogonal proeksiyalar metodi (моnj epyuri) narsalarni bir-biriga perpendikulyar ikkita tekislikdagi to`gri burchakli proeksiyalari bilan tasvirlash metodi ortogonal proeksiyalar metodi deyiladi. ortogonal so`zi – to`gri burchakli degan so`z bo`lib, ortogonal proeksiyalar termini bundan keyin bir-biriga perpendikulyar ikkita tekislikdagi to`gri burchakli proeksiyalarni ko`rsatish uchungina ishlatiladi. geometriya nuqtai nazardan olganda, har qanday narsani fazoda ma`lum tartibda joylashgan nuqtalar, chiziklar va sirtlarning yi`gindisi deb qarash mumkin. shu sababli, fazoviy shakllarni tasvirlash usullarini o`rganishni, ya`ni ularning proeksiyalarini yasashni eng oddiy elementlar: nuqtalar, chiziqlar va x.k. larning alohida tasvirlarini o`rganishdan boshlash ma`quldir. fazoda bir-biriga perpendikulyar bo`lgan uchta tekislik olamiz. bu tekisliklarning birini gorizontal, ikkinchisini 23rdinate (frontal) va uchinchisini oldingilariga nisbatan perpendikulyar ravishda olib, uni profil tekislik deb nomlaymiz. gorizontal proeksiyalar tekisligi (н) frontal proeksiyalar tekisligi (v) bilan kesishib, ох o`qini hosil qiladi, frontal proeksiyalar tekisligi (v) profil proeksiyalar tekisligi (w) bilan kesishib oz o`qini hosil qiladi, gorizontal proeksiyalar tekisligi (н) profil …

4 / 15

ig`i esa to`rtinchi chorak deb ataladi. (1.4- shakl) 1.4- shakl таsvirlanaetgan nuqta yoki nuqtalar sistemasi fazoning birinchi, ikkinchi, uchinchi, to`rtinchi choraklarida yoki proeksiya tekisliklaridan birida yoxud ularning kesishuv chizig`ida bo`lishi mumkin. quyidagi tasvirda fazoning birinchi oktantida turgan a nuqta va uning н, v, w proeksiya tekisliklarida to`gri burchakli proeksiyalari ko`rsatilgan.3 3 basant agrawal, c.m.agrawal ―engineering drawing‖ tata mcgraw-hill education private limited. new delhi-2008. 4. nuqtaning proeksiyalarini yasash uchun undan gorizontal proeksiyalar tekisligiga perpendikulyar tushiramiz va perpendikulyarning asosini a bilan belgilaymiz, so`ngra berilgan nuqtadan frontal proeksiyalar tekisligiga perpendikulyar tushirsmiz va bu perpendikulyarning asosini a‟ bilan belgilaymiz va berilgan nuqtadan profil proeksiyalar tekisligiga perpendikulyar tushiramiz va bu perpendikulyarning asosini a” bilan belgilaymiz.( 1.5- shakl.) 1.5- shakl. а - nuqtaning gorizontal proeksiyasi, а' - nuqtaning frontal roektsiyasi, а” – nuqtaning profil proeksiyasi. a, а‟, а” - proeksiyalar birgalikda a nuqtaning ortogonal proeksiyalari deyiladi.[footnoteref:3] [3: basant agrawal, c.m.agrawal ―engineering drawing‖ tata mcgraw-hill education private …

5 / 15

yuqoridan pastga qaraganda soat strelkasining yurishiga teskari tomonga 90 aylantirib, ularni v tekislik bilan jiplashtirsak, sakkiz oktantaning epyuri kelib chiqadi. shakldagi fazoviy chizmada birinchi okiantda olingan – а nuqta va uning ortogonal proeksiyalari tasvirlangan. a nuqtadan н, v, w tekisliklarga birin-ketin perpendikulyar (proeksiyalovchi nurlar) o`tkazib, nuqtaning а, а‟, а” proeksiyalarini va o`qlaridagi аx аy az proeksiyalarini topamiz. bu erda ham a nuqta a nuqtaning gorizontal proeksiyasi, a‟ nuqta a nuqtaning frontal proeksiyasi, а” nuqta esa a nuqtaning profil proeksiyasi bo`ladi. nuqtani uchta tekislikka proeksiyalashda hosil bo`lgan parallelepiped (aа а, а‟, а” аy o) kordinatalari parallelepipedi deyiladi. shaklda fazoning birinchi oktantida turgan a nuqtaning epyuri tasvirlangan. birinchi oktantda ko`rsatilgan yo`nalishlar bo` yicha ochilsa, h va w tekisliklar oy o`qi bo`yicha ajraladi, shuning uchun, go`yo uzunasiga tilingan oy o`q epyurda ko`rsatilgan ikkita yo`nalish – y-y1 bo`yicha qo`yiladi; shu bilan birga har qanday nuqta uchun epyurda оа =oay bo`ladi. yuqoridagilarni tahlil qilib, epyurning …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "nuqtaning ortogonal proeksiyalari"

mavzu: nuqtaning ortogonal proyeksiyalari. reja: 1.chizma geometriyada uchraydigan shartli belgilar. 2.proeksiyalash usullari: a) markaziy proeksiyalash; b) paralel proeksiyalash . 3 .nuqtaning ortogonal proeksiyalari. 4.xususiy vaziyatdagi nuqtalar. 5.chorak, oktantada nuqta. chizma geometriyada uchraydigan shartli belgilar. ∩ – kesishish ∟– to`g`ri burchak ≈ – tahminan ~ – o`hshash ·⁄ – ayqash ≠ – tena emas ≡ – ustma – ust tushadi € – tegishli ’ – dan – gacha = – natija, teng ׀׀ – parallel ┴ – perpendikulyarlik ! – qurilsin, bajarilsin ^ – va · agar, unda · agar, u holda δ – uchburchak · – nuqta shartli belgilanishlarni o`qish ab ׀׀ cd ав va сd to`g`ri chiziqlar o`zaro parallel k mn м va n to`g`ri chiziqlarni kesishishi natijasida hosil …

This file contains 15 pages in DOCX format (701.3 KB). To download "nuqtaning ortogonal proeksiyalari", click the Telegram button on the left.

Tags: nuqtaning ortogonal proeksiyala… DOCX 15 pages Free download Telegram