elektrodinamika

PPTX 21 pages 4.1 MB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.1 MB

File type PPTX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

o`zbekiston respublikasi fan va innovatsiyalar vazirligi andijon iqtisodiyot va qurilish instituti fan: fizika kafedra: qurilish muhandisligi. guruhlar: 311-312 kurs: i yo`nalish: qurilish muhandisligi yo`nalishi o`qituvchi: z. t.yunusova andijon -2024 yil o`zbekiston respublikasi oliy ta`lim, fan va innovatsiyalar vazirligi amper qonuni .lorens kuchi reja: 1.elektrodinamikaning vazifasi. 2.amper qonuni. 3.lorens kuchi. elektrodinamika haqida tushuncha elektrodinamika – fizikaning elektr zaryadlarining o’zaro ta’sirini o’rganuvchi bo’limi. u qo’zg’almas zaryadlar o’zaro ta’sirining xususiy va eng sodda holi sifatida elektrostatikani o’z ichiga oladi. harakatlanuvchi zaryadlar orasidagi o’zaro ta’sirni elektrodinamikada elektr va magnit maydon iboralaridan foydalanish tufayligina tavsiflash mumkin. shuni ham e’tiborga olish kerakki, ko’pincha, bir maydonni ikkinchisidan ajratish mumkin emas va shuning uchun elektromagnit maydon to’g’risida gapiriladi. tajriba shuni ko’rsatadiki, harakatlanuvchi zaryadga ta’sir etuvchi kuchni ikki qo’shiluvchining yig’indisi deb tasavvur qilish mumkin: f= =qe birinchi qo’shiluvchi zaryadning harakatlanishiga yoki uning qo’zg’almay turishiga bog’liq emas, shuning uchun elektr kuchi elektrostatikadagi ifodaning aynan o’ziga teng: „elektrodinamika“ atamasini andre-mari amper …

2 / 21

a elektrodinamika atamasi sukut boʻyicha klassik elektrodinamika deb tushuniladi, u faqat maksvell tenglamalar tizimi orqali elektromagnit maydonning uzluksiz xususiyatlarini tavsiflaydi; elektromagnit maydonning zamonaviy kvant nazariyasini va uning zaryadlangan zarralar bilan oʻzaro taʼsirini koʻrsatish uchun odatda barqaror atama ishlatiladi kvant elektrodinamikasi. avvalgi darslardan ma`lum bo`ldiki elektr toki oqayotgan o`tkazgichning atrofida magnit maydon mavjud bo`ladi. bu magnit maydoni tok bilan birga paydo bo`ladi va birga yo`qoladi. magnit maydon ham ,huddi elektr kabi ehergiyaga ega. tabiiyki bu energiya uni vujudga keltirish uchun bajarilgan ishga teng va quyidagicha bo`ladi. (1) bu yerda i konturdan oqayotgan tok kuchi, l konturning induktivligi. shuni ta`kidlash kerakki magnit maydonning energiyasi fazoda mujassamlashgan bo`ladi. shuning uchun ham unga atrofdagi maydonni xarakterlovchi kattaliklarining funksiyalari sifatida qarash mumkin. shu maqsadda xususiy hol uchun –uzun solenoid ichidagi bir jinsli magnit maydonni ko`rib chiqamiz. energiyaning hajmiy zichligi.- (1) ifodaga uzunligi l .kesim yuzasi s bo`lgan solenoid induktivligining l= s ifodasini qoysak w= s …

3 / 21

onda joylashtirilgan tokli o`tkazgichga , o`tkazgich uzunligi undan oqayotgan tok kuchi i ga va magnit maydonning induksiyasi b ga proporsional kuch ta`sir qiladi. f=bi a –o`tkazgichdagi tok va b vektor yo`nalishlari orasidagi burchak. bo`lganda kuch o`zining eng katta qiymatiga erishadi. agar o`tkazgich magnit kuch chiziqlari bo`ylab joylashgan bo`lsa a=0, sina =0 va ta`sir kuchi ham nolga teng bo`ladi. chap qo`l qoidasi. magnit maydonda joylashtirilgan tokli o`tkazgichga ta`sir qiluvchi kuchning yo`nalishini aniqlash uchun chap qo`l qoidasidan foydalaniladi. chap qo`limizni magnit maydonda shunday joylashtiraylikki, magnit induksiya chiziqlari kaftimizga kirsa , uzatilgan to`rta barmog`imiz o`tkazgichdagi tok yo`nalishi bilan mos kelsa, unda ochilgan bosh barmoq magnit maydonda joylashtirilgan tokli o`tkazgichga ta`sir etayotgan kuchning yo`nalishini ko`rsatadi. bu kuch doimo o`tkazgich yotgan tekislik va b vektoriga perpendikulyar bo`ladi. o`tkazgichning istalgan elementiga ta`sir etadigan kuchning moduli va yo`nalishini bilgan holda , superpozitsiya prinsipiga asosan , o`tkazgichga ta`sir etadigan to`la kuchni topish mumkin. amper qonuni amper qonuni — …

4 / 21

h tomonidan ko`rsatiladigan kuchni topish uchun superpozitsiya prninsipiga asosan larni qo`shib chiqamiz = = = l bu yerda =l ekanligi e`tiborga olingan. shunday qilib birinchi tokli o`tkazgichning ikkinchi tokli o`tkazgichga ta`sir kuchi = l parallel toklarning o`zaro ta`siri. endi teskari hol., birinchi o`tkazgich ikkinchisi hosil qilgan magnit maydonda turgan holni qaraylik. xuddi yuqoridagidek hiusoblardan keyin ikkinchi o`tkazgichning birinchi o`tkazgichga ta`sir kuchini topamiz. = l bu larni solishtirib , ta`sir kuchlarining kattaliklari teng, yo`nalishlari esa qarama-qarshi ekanligini ko`ramiz. demak parallel o`tkazgichlardan bir tomonga tok oqqanda ularning har biriga ikkinchisi hosil qilgan magnit maydoni tomonidan kattaligi quyidagiga teng bo`lgan kuch ta`sir qiladi. = l parallel toklarning ta`sir kuchi o`tkazgichlardan oqayotgan tok kuchlarining ko`paytmasiga to`g`ri , oralaridagi masofaga teskari proporsionaldir. tok kuchining birligi- 1a bo`shliqda bir-biridan 1m masofada parallel joylashgan , ingichka,to`g`ri,cheksiz o`tkazgichlardan o`tganida ,bu o`tkazgichlar orasida ular uzunligining har bir metriga 2* n o`zaro ta`sir kuchi vujudga keltiradigan o`zgarmas tok kuchidir. magnit …

5 / 21

a chiziqlarining sonini xarakterlaydi. magnit oqimining ishorasi- cos a qanday qiymatni qabul qilishiga qarab , magnit oqimi musbat yoki bo`lishi mumkin. cosa ning yo`nalishi esa normalning musbat yo`nalishi qanday tanlanishiga bog`liq bo`ladi. normalning musbat yo`nalishi esa qaralayotgan konturdan oqayotgan tokning yo`nalishiga bog`liq bo`ladi. va o`ng parma qoidasiga asosan aniqlanadi. yopiq sirt orqali o`tuvchi magnit oqimi nolga teng. chunki unga kiradigan va undan chiqadigan kuch chiziqlarining soni teng. magnit oqimi birligi veber nemis fizigi v.veber sharafiga qo`yilgan. 1wb -1t induksiyali , bir jinsli magnit maydon kuch chiziqlariga perpendikulyar joylashtirilgan 1 yuzali sirtdan o`tadigan oqimdir. tokli o`tkazgichni magnit maydonda ko`chirishda bajarilgan ish. magnit maydonidagi tokli o`tkazgichga amper kuchi ta`sir etadi. o`tkazgich f kuch ta`sirida 1 holatdan 2 holatga ko`chsin. bunda quyidagicha bajariladi. bu ifodadagi l =s o`tkazgich harakatlanganda qamrab oladigan yuza,.u holda magnit maydon nafaqat tokli o`tkazgichga balki magnit maydonda harakatlanayotgan alohida zaryadga ham ta`sir qiladi. chunki harakatlanadigan zaryad ham oz atrofida …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "elektrodinamika"

o`zbekiston respublikasi fan va innovatsiyalar vazirligi andijon iqtisodiyot va qurilish instituti fan: fizika kafedra: qurilish muhandisligi. guruhlar: 311-312 kurs: i yo`nalish: qurilish muhandisligi yo`nalishi o`qituvchi: z. t.yunusova andijon -2024 yil o`zbekiston respublikasi oliy ta`lim, fan va innovatsiyalar vazirligi amper qonuni .lorens kuchi reja: 1.elektrodinamikaning vazifasi. 2.amper qonuni. 3.lorens kuchi. elektrodinamika haqida tushuncha elektrodinamika – fizikaning elektr zaryadlarining o’zaro ta’sirini o’rganuvchi bo’limi. u qo’zg’almas zaryadlar o’zaro ta’sirining xususiy va eng sodda holi sifatida elektrostatikani o’z ichiga oladi. harakatlanuvchi zaryadlar orasidagi o’zaro ta’sirni elektrodinamikada elektr va magnit maydon iboralaridan foydalanish tufayligina tavsiflash...

This file contains 21 pages in PPTX format (4.1 MB). To download "elektrodinamika", click the Telegram button on the left.

Tags: elektrodinamika PPTX 21 pages Free download Telegram