туганакмевали экинларнинг аҳамияти. картошка - биологияси ва етиштириш технология

PPT 68 pages 9.6 MB Free download

68 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 9.6 MB

File type PPT

Pages 68

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 68

слайд 1 мавзу: тугунакмевали экинларнинг аҳамияти. картошка - биологияси ва етиштириш технология режа: туганакмевалилар аҳамияти картошка - аҳамияти, келиб чиқиши, тарқалиши картошка биологияси ва навлари картошка етиштириш технологияси бу гуруҳга ҳар хил ботаник оила ва турларга мансуб туганакмева ҳосил қиладиган ўсимликлар киради. туганакмевалилар озиқ-овқатда, ем-хашак ва техникада хом ашё сифатида ишлатилади. туганакмевалилар қатор орасига ишлов бериладиган экинлар бўлганлиги учун алмашлаб экишда аҳамияти катта. бу экинлар ҳар хил оилага мансуб бўлгани билан уларнинг туганакмеваси бир-бирига яқин, таркибида қуруқ модда кам, шунинг учун яхши сақланмайди. ер юзида тугунакмевали ўсимликлар орасида энг кўп тарқалгани картошка ўсимлиги. туганакмевали экинлардан ўзбекистонда асосан картошка қисман, топинамбур ва батат экилади. helianthus tuberosus l батат батат ширин картошка, озиқ - овқат ва ем - хашак сифатида ишлатилади. батат озиқ - овқатда, уни нон ёпишда қисман қўлланади, кондитер саноатида, пиво тайёрлашда, спирт ва қанд ишлаб чиқаришда ишлатилади. батат туганаги таркибида 69,1 % сув, 1,7 % азотли моддалар, 1,7 % …

2 / 68

р (ер ноки) топинамбур, асосан чорва учун озиқ ўсимлиги сифатида фойдаланилади. топинамбурнинг ер устки (пояси) ва ер остки қисми (туганаги)дан фойдаланилади. топинамбур пояси чорва моллари учун тўйимли озиқ бўлиб, таркибидаги протеин (21%), ёғ ва азотсиз моддаларни кўплиги жиҳатидан маккажўхоридан устун туради * маниок таро ямс туганакмевалилар таркибида 65-84% қуруқ модда бўлади. қуруқ модданинг таркибида крахмал, қанд, инулин мавжуд. тугунакмевали экинларнинг кимёвий таркиби, % моддалар экинлар картошка батат маниок таро ер ноки углевод 23,7 26,1 17-32 30-35 17,9 оқсил 2,0 1,8 0,9-2,3 2-3 2,3 ёғ 0,18 0,7 0,1-0,7 0,2-0,5 0,20 картошканинг халқ хўжалигидаги ахамияти. картошка туганагини озиқ-овқатда кўп ишлатишга сабаб-унинг таркибида инсон организми яхши ўзлаштирадиган углеводлар, оқсиллар асосан, крахмалнинг кўплиги, с витамини, минерал тузлар, темир, калъций ва бошқа моддаларнинг мавжудлигидадир. хом туганаги таркибида с витамини миқдори 40 % мг/га етади. картошканинг ёш пояси таркибида 84 мг/га сув бўлади. туганаги таркиби 75 % сув ва 25 % қуруқ моддадан иборатдир. қуруқ модда …

3 / 68

уни пишириш вақтида қисман йўқотилади. чорва молларига картошка туганаклари хомлигича, силосланган ёки буғланган, палаги эса янгилигича ва силосланган холда берилади. бундан ташқари, картошка туганаги қайта ишланган вақтида чиқадиган чиқинди (барда) ҳам молларга берилади. картошка туганагидан олинадиган спирт сифати жихатидан анча юқори туради. шунинг учун у фармацевтика, атир-упа хамда ароқ ишлаб чиқариш саноатида кенг фойдаланилади. ундаги крахмалдан кондитер, мато тўқиш ва колбаса ишлаб чиқаришда ҳам фойдаланилади. келиб чиқиши ва тарқалиши. картошканинг ватани жанубий америка (перу ва боливия) кардильерларидир, чунки анд тоғи худудларида ва тинч океани соҳилларида бу экиннинг кўпгина ёввойи ва ярим ёввойи турлари ҳозир хам ўсади. 2500 йил олдин маданийлаштирилган. оврупога инглиз денгизчиси френсис дрейк (испанияга) у xvi асрнинг иккинчи ярмида келтирилган ва испанларнинг асосий озуқасига айланган. петр 1 нидерландия сафарида юрган вақтида xvii аср охирида граф шереметьевга картошка жўнатган деган тахмин бор. демак, картошка асосан xix асрнинг иккинчи ярмидан бошлаб катта майдонлардан экила бошланади. картошкани қайта ишлайдиган саноатнинг ривожланиши …

4 / 68

лари картошкани ўсиш муддати уч даврга бўлинади: биринчи давр – майса пайдо бўлишидан гуллашгача. бу даврда асосан поя ўсади, кўк масса кўпаяди. иккинчи давр – гуллаш давридан поянинг ўсиши тўхтагунча давом этади. бу даврда интенсив равишда туганакмевалар пайдо бўлади. учинчи давр – поянинг ўсиши тўхтагандан табиий сўлиш давригача давом этади. бу даврда туганак-мевалар ҳосил бўлиши давом этади, лекин иккинчи даврга нисбатан секинлашади. картошка туганаги муҳим биологик хусусиятга – тиним даврига эга, шунинг учун у кавлаб олингандан сўнг тезда ўсмайди тиним даври турли навларда турлича бўлиб, у кўпчилик навларда 60 кундан кўп вақт талаб этади. картошка ривожланиши даврлари картошка паст ҳароратли ўсимликдир. шунинг учун туганакларнинг кўкариши ва ўсимликларнинг ўсиш учун кўпчилик навларда +6-7° дастлабки ҳарорат деб ҳисобланади. туганакларни яхши ўсиш учун эса ўртача ҳарорат +19-230. туганак ўстирилаётган вақтида ҳарорат +3-5° ва +310 дан юқори бўлса, у кўкаришдан тўхтайди. юқори харорат картошканинг ирсиятига ва сифатига ҳам ёмон таъсир кўрсатади, унинг кўпинча айнишига, …

5 / 68

дир. қурғоқчилик – тупроқ ва ҳаво намлиги етишмаслиги бошланиши билан картошка туганаклар ҳосил қилишдан тўхтайди, аммо у нобуд бўлмайди, қурғоқчилик ўтиб кетгандан сўнг у туганак ҳосил қилишни давом эттиради, бунда ҳосилдорлиги кескин камайиб, уни сифати пасаяди. картошканинг транспирация коэффициенти 400-500. 25-30 т/га тугунак ҳосили олиш учун 2000-12000 т/га сув сарфланади. иссиқ кунлари бир туп ўсимлик бир суткада 4 литр сув буғлатади. картошка тупроқдаги озиқ минерал моддаларга нисбатан талабчандир. бир тонна туганакмева ва тегишли поя-барг етиштириш учун 6,2 кг азот, 2 кг фосфор ва 8 кг калий жами 16,2 кг сарфлайди. картошка донадор, юмшоқ, ҳаво аэрацияси яхши тупроқларда кўп ҳосил беради. механик таркиби оғир, бўз тупроқларда, енгил қумоқ ва қумлоқ тупроқдагиларга нисбатан ёмон ўсади, бундай ерларда мўл ва сифатли ҳосил етиштириш учун экишдан олдин ерни юмшатиб туриш керак. картошканинг «акраб», «зарафшон», «тўйимли», «умид», маҳaллий навлари, ва йигирма учдан ортиқ чет эл навлари: «романа», «сантэ», «диамант», «пикассо» ва бошқа навлари бор. хўжалик …

Want to read more?

Download all 68 pages for free via Telegram.

Download full file

About "туганакмевали экинларнинг аҳамияти. картошка - биологияси ва етиштириш технология"

слайд 1 мавзу: тугунакмевали экинларнинг аҳамияти. картошка - биологияси ва етиштириш технология режа: туганакмевалилар аҳамияти картошка - аҳамияти, келиб чиқиши, тарқалиши картошка биологияси ва навлари картошка етиштириш технологияси бу гуруҳга ҳар хил ботаник оила ва турларга мансуб туганакмева ҳосил қиладиган ўсимликлар киради. туганакмевалилар озиқ-овқатда, ем-хашак ва техникада хом ашё сифатида ишлатилади. туганакмевалилар қатор орасига ишлов бериладиган экинлар бўлганлиги учун алмашлаб экишда аҳамияти катта. бу экинлар ҳар хил оилага мансуб бўлгани билан уларнинг туганакмеваси бир-бирига яқин, таркибида қуруқ модда кам, шунинг учун яхши сақланмайди. ер юзида тугунакмевали ўсимликлар орасида энг кўп тарқалгани картошка ўсимлиги. туганакмевали экинлардан ўзбекистонда асосан картошка ...

This file contains 68 pages in PPT format (9.6 MB). To download "туганакмевали экинларнинг аҳамияти. картошка - биологияси ва етиштириш технология", click the Telegram button on the left.

Tags: туганакмевали экинларнинг аҳами… PPT 68 pages Free download Telegram