носир хусрав ва умар хайём илмий мероси

PPTX 29 стр. 4,5 МБ Бесплатная загрузка

29 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 4,5 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 29

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 29

насир хосров носир хусрав ва умар хайём илмий мероси میراث علمی نصیر خسرو و عمر خیام режа: алломанинг таржимаи холи. носир хусрав ижоди. унинг пурмаъно иборалари ижодкорнинг асосий ҳоялари ва уйғониш даври гуманизм ғоялари. умар хайём ҳаёти ва фаолияти. умар хайёмнинг илмий мероси. носир хусрав allomaning tarjimai holi nosiri xusrav, abu muin (1004-1075), islomiy mutafakkir, shoir, yozuvchi, ismoiliylikning voizi. 1004 yilda qubadiyonda (hozirgi tojikiston) kichik er egasining oilasida tug'ilgan.nosiri xosrov nafaqat shoir sifatida tanilgan, balki u matematika, astronomiya, tibbiyot, geodeziya, falsafa, musiqa sohasi mutaxassisi sifatida tanilgan.u balx va marvda amaldor bo'lib xizmat qilgan. nosir xusrav ismoiliylikning g'ayratli tarafdoriga aylandi 1046-1052 yillarda. u misrga sayohat qildi, bu sayohat kitobida ajoyib tarzda tasvirlangan. 1052 yilda xurosonga qaytib kelganidan keyin nosir xusrav bid'atlikda ayblanib, pomirga qochib ketgan. nosir xusrav 1075 yilda pomirning yamg’on shahrida vafot etdi. xusrav ijodi asosan, shoir qasidalar yozgan, ular lirik she'rlar to'plamiga kiritilgan (devon (11 ming bayt)). falsafiy asarlar: …

2 / 29

oblanadi.u murosasiz haqiqat izlovchiga aylandi. baxt faqat tabiatga qaytish bilan, mehnatga to'la dehqon hayotida mumkin bo'ladi. nosir xusrav saroy she'riyatini ham qattiq qoraladi. u xudo va dunyo birligini va ikkisining abadiyligini ta'kidladi. badiiy nutqning xususiyatlari oyatning ohang va ritmiga kelsak, u odatda og'ir va unchalik yoqimli bo'lmagan quloq o'lchagichga va murakkab qofiyalarga ustunlik bergan. nosir xusrav misralarida qadimgi forscha so'zlardan foydalanishning yuqori chastotasi qayd etilgan.u saroy panegirik shoirlarining uslubini tashlab, o'z she'riy tilini yaratdi. uyg'onish davri gumanizmining g'oyalari. jonli va obrazli ravishda nosir xosrovning insonparvarligi she'riyatda namoyon bo'ldi (12 ming baytdan iborat devon, "rovshanai-noma" she'ri va boshqalar). shoir saljuqiylarning despotik davlatining insonga qarshi mohiyatiga, jismoniy va axloqiy zulmga qarshi, shohlar va musulmon ruhoniylariga, shafqatsiz zodagonlar, qozilar va zindonlarga qarshi. yomonlik podshohligidan farqli o'laroq, nosir xusrav o'z qo'llari mehnati bilan yashaydigan va axloqiy barkamollikka intiladigan inson qiyofasini ko'taradi. u o'zining oldida chuqur insonparvarlik axloqining butun tizimini - mehr-oqibat, do'stlik, so'zga sodiqlik, …

3 / 29

drasasining talabasi bo'ldi. xayyom xokim (tabib) malakasini olgan holda musulmon huquqi va tibbiyoti kursini ajoyib tarzda yakunladi. tibbiyot unga unchalik qiziq bo'lmagan; u o'z vaqtini taniqli matematik va astronom sobit ibn kurraning asarlarini hamda yunon matematiklari asarlarini o'rganishga bag'ishlagan. umar xayyom ilmda ham, ijodda ham oʻzini shayx urrais abu ali ibn sinoning hassos va sadoqatli shogirdi hisoblagan. ibn sino asarlarini tushunmagan kishilar ularni izohlash va sharhlashni undan soʻraganlar. u ustozining bir qator asarlarini arabchadan forschaga tarjima qilib, sharhlab bergan, uning gʻoya va qarashlarini davom ettirgan hamda targʻib qilgan. „risolat ul-kavn vat-taklif“ („koinot va uning vazifalari haqida risola“), „risola fil vujud“ („borliq haqida risola“), „risola fi kulliyoti vujud“ („borliqning umumiyligi haqida risola“) kabi falsafiy asarlarida ibn sinoning vorisi va izdoshi sifatida namoyon boʻlgan. 1077 yilda u yunon olimi yevklid kitobidagi bir necha geometrik shakllarni sharhlab yozgan „risola fi sharhi mo ashkala min musodarat kitob ul - iklidis“ („yevklid kitobi muqaddimalaridagi mushkulotlar …

4 / 29

ga boradi. samarqandda xayyom dastlab madrasalardan birining talabasi bo'ladi, ammo munozaralarda bir nechta nutqlaridan so'ng u o'zining salohiyati bilan barchani hayratga solganligi sababli darhol ustozga aylandi. o'sha davrdagi boshqa yirik olimlar singari, umar hech bir shaharda uzoq vaqt turmadi. faqat to'rt yil o'tgach, u samarqandni tark etib, buxoroga ko'chib o'tdi va u erda kitob do'konlarida ish boshladi. olim buxoroda yashagan o'n yil davomida matematikaga oid to'rtta asosiy risolalarni yozdi. 1074 yilda u sanjar davlatining markazi isfaxonga saljuqiylar sultoni melik shoh i saroyiga taklif qilindi. u sultonning ruhiy ustozi bo'ldi. biroq, 1092 yilda sulton melik-shoh va unga homiylik qilgan vazir nizom al-mulkning vafoti bilan uning hayotining isfahon davri tugaydi. xudosiz erkin fikrlashda ayblangan shoir saljuqiylar poytaxtini tark etishga majbur bo’ladi. o'lmaslik. xayyomning qabri nishopurda imom mahruk xotirasi uchun masjid yonida joylashgan. 1934 yilda ushbu qabr ustida. xayyomning ishqibozlari tomonidan turli mamlakatlarda to'plangan mablag'lar hisobiga obelisk o'rnatildi. obeliskdagi yozuv:516 hijriyning hayyonning o'y …

5 / 29

история всемирной литературы: в 9 т. на перекрестке времен и цивилизаций: литература таджикистана и узбекистана : дайджест / сост. воронина о. с.; свердл. обл. межнац. б-ка.—екатеринбург: сомб, 2008.—90 с.—(давайте дружить литературами; вып. 7) http://www.krugosvet.ru/enc/kultura_i_obrazovanie/religiya/nasiri_hosrov_abu_muin.html http://www.vostlit.info/texts/rus10/safar_name/pred.phtml?id=976 http://www.tebyan.net/index.aspx?pid=179897 http://www.ziyonet.uz/uzc/people/nasir-hisrov/ image5.png image6.png image7.png image8.jpeg image9.jpeg image10.gif image11.jpeg image12.jpeg image13.jpeg image14.jpeg image15.jpeg image16.jpeg image17.jpeg image18.jpeg image19.jpeg image20.jpeg image21.jpeg image22.jpeg image23.gif image24.jpeg image25.jpeg image26.png image27.png image28.png image29.jpeg image30.jpeg image31.jpeg image32.jpeg image33.jpeg image34.png image35.jpeg image36.png image37.jpeg image38.jpeg image3.png image4.png /docprops/thumbnail.jpeg

Хотите читать дальше?

Скачайте все 29 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "носир хусрав ва умар хайём илмий мероси"

насир хосров носир хусрав ва умар хайём илмий мероси میراث علمی نصیر خسرو و عمر خیام режа: алломанинг таржимаи холи. носир хусрав ижоди. унинг пурмаъно иборалари ижодкорнинг асосий ҳоялари ва уйғониш даври гуманизм ғоялари. умар хайём ҳаёти ва фаолияти. умар хайёмнинг илмий мероси. носир хусрав allomaning tarjimai holi nosiri xusrav, abu muin (1004-1075), islomiy mutafakkir, shoir, yozuvchi, ismoiliylikning voizi. 1004 yilda qubadiyonda (hozirgi tojikiston) kichik er egasining oilasida tug'ilgan.nosiri xosrov nafaqat shoir sifatida tanilgan, balki u matematika, astronomiya, tibbiyot, geodeziya, falsafa, musiqa sohasi mutaxassisi sifatida tanilgan.u balx va marvda amaldor bo'lib xizmat qilgan. nosir xusrav ismoiliylikning g'ayratli tarafdoriga aylandi 1046-1052 yillarda. u misrga sayohat qi...

Этот файл содержит 29 стр. в формате PPTX (4,5 МБ). Чтобы скачать "носир хусрав ва умар хайём илмий мероси", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: носир хусрав ва умар хайём илми… PPTX 29 стр. Бесплатная загрузка Telegram