yovvoyi va mo'ynali hayvonlar kasalliklari fanidan glossariy

DOC 7 pages 70.0 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 70.0 KB

File type DOC

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

паразит –текинхўр, паразит yovvoyi va mo’ynali hayvonlar kasalliklari fanidan glossariy antiseptika – kimyoviy dezinfektorlar bilan yara va boshqa ob’yektlardagi mikroblarni o’ldirishdan iborat. aseptika - mikroblarning yaralarga tushushiga qarshi qaratiladi aseptika yaralar bilan aloqada bo’ladigan narsalardagi (asbob, bog’lovchi va tikuvchi materiallar xirurglarning qo’llari va h.k.) mikroblarni to’liq yo’q qilish bilan amalga oshiriladi. antropozoonoz (anthropozoonoses) – bu grekcha anthropos – odam + zoon – hayvon + nosos – kasallik degan so’zlardan iborat bo’lib, hayvonlardan odamlarga yuquvchi infeksion va invazion kasalliklarga aytiladi. antgelmintiklar ( antihelmintica) – bu grekcha anti - qarshi + helmins, helminthos – gijja, qurt so’zlaridan olingan bo’lib, gijjalarga qarshi qo’llaniladigan vositalar, doritlarga aytiladi. alimentar infeksiya - kasallik qo’zg’atuvchisining og’iz orqali organizmga kirishi. aerogen infeksiya - kasallik qo’zg’atuvchilarining havo orqali organizmiga tushishi evaziga hosil bo’lgan infeksiya aerob mikroblar - ular atmosferadagi kislorodni o’zlashtirib organik va anorganik moddalarni biologik oksidlab, ma’lum miqdorda energiya ajratadi. anaerob mikroblar - kislorodsiz, azotsiz organik birikmalarni parchalash …

2 / 7

hayvonlarning ichak sestodi. araxnologiya (arachnologia) - o’rgimchaksimonlilar to’g’risidagi fandir, ya’ni grekcha - arachne - o’rgimchak va logos –ta’limot so’zlaridan olingan. demak, araxnologiya – bu o’rgimchaksimonlilarning anatomo-morfologiyasini, ularning rivojlanishini, hamda ular tomonidan sodir etiladigan kasalliklarni, ushbu kasalliklarga qarshi kurash chora-tadbirlarini o’rgatuvchi parazitologiya fanining bir sohasi yoki alohida fan hisoblanadi. biopsiya -hayvonning tirikligida mikroskopik tekshirishlar uchun to’qimalar, a’zolardan maxsus igna sanchish yo’li bilan bo’lakchalar olish. patogenlik – mikrobning ma’lum sharoitda o’ziga xos infeksion kasallikni qo’zg’atish xususiyati. u mikrob turiga xos, o’zgaruvchan belgidir. virulentlik - mikrobning patogenlik darajasi, ya’ni virulentlik mikrobning individual belgisi bo’lib, har xil sharoitlarda o’zgarib turadi. virulentlik laboratoriya hayvonlarini zararlab aniqlanadi. hayvonlarni o’ldira olgan kulturaning eng kam miqdori dlm (dosis letalis minima) mikrob virulentligining ko’rsatkichi hisoblanadi. mikrobning virulentlik xususiyati o’zgaruvchan bo’lib, qulay sharoitda ortadi, aksincha noqulay sharoitda pasayadi. hozirgi vaqtda ayrim mikroblarning virulentligini pasaytirib, ulardan vaksinalar tayyorlashning har xil usullari qo’llanilmoqda. invazivlik – virulentlikni paydo qiluvchi xususiyatlardan biri bo’lib, mikroorganizmlarning …

3 / 7

ba’zi toksikoinfeksiyalarga qarshi (qotma, botulizm, difteriya) chidamlilik hosil qilish maqsadida ishlatiladi. ekzo va endotoksinlar farqlanadi. ekzotoksinlar (oqsil moddalar) mikrob tirik vaqtida yoki o’lganidan keyin uning tanasidan sirtga ajrab chiqadi. endotolksinlar bakteriya hujayrasiga ayniqsa devoriga mahkam bog’langan bo’ladi.shu sababdan mikrob o’lganidan keyingina ajraladi. ular asosan kapillyarlar endoteliysi, leykositlar, limfoid to’qimalar va vegetativ nerv sestemaga ta’sir qilib organizmda kompleks patologik o’zgarishlarni hosil qiladi. mikrob hujayrasini ultratovush qayta muzlatish va eritish, kislota hamda ishqorlarning kuchsiz eritmalari bilan parchalaganda ulardan endotoksinlar ajralib chiqadi.toksinlar oqsil, polisaharid tabiatlidir. intoksikasiya - toksin bilan organizmning zaharlanishi. limfogen yo’l - patogen mikroblarning organizm bo’ylab limfa orqali tarqalishi. neyrogen yo’l - patogen mikroblarning organizm bo’ylab nerv tolalari orqali tarqalishi. bakteremiya - mikrobning qonda juda qisqa muddat bo’lib, ko’paymasdan, qon orqali hamma organlarga tarqalishi. septisemiya - mikrobning qonda ko’payib, qon orqali butin organizmga tarqalishi. u juda tez kechib, odatda o’lim bilan tugaydi. toksemiya - mikroblar shikastlangan joyning o’zida (to’qima) ko’payadi, hosil …

4 / 7

ndemiya - bir necha mamlakatlarni qamrab olgan, halq orasida keng tarqalgan epidemik kasalliklar. masalan gripp, oits va boshqalar. vaksina - maxsus biologik preparat bo’lib, kasallik qo’zg’atuvchilaridan tayyorlanadi. asosan kasallikning oldini olish uchun ishlatiladi. gematogen - kasallik qo’zgatuvchisining qon orqali tarqalishi. gemoliz - qondagi eritrotsitlarning parchalanib, ichidagi gemoglabinning tashqi muhitga chiqishi. gidrofobiya - qo’rqish, suvdan qo’rqish)- suvdan qo’rqish, odam va hayvonlarda ychraydigan quturish kasalligida shunday belgi kuzatiladi. dezinseksiya - bo’g’im oyoqlilarga qarshi kurash chora- tadbirlari. dezinfeksiya - yuqumli kasalliklarni qo’zgatuvchi viruslarni fizikaviy va kimyoviy ta’sir etish yo’li bilan yo’qotish epizootiya - birorta infeksion kasallikning anchagina tarqalishi. viremiya- viruslarni qonda ko’payishi. zamburug’lar- (fungi) – o’simlik dunyosiga kiradigan xlorofillsiz organizmlar bo’lib, eukariotlarga kiradi. har xil substratlar yuzasida yashaydilar. oziq muhitlarga muxtojdir. ko’pchilik zamburug’larga miseliysi borligi, geterotrof tip oziqlanish xarakterlidir.vegetativ, jinsiy va jinssiz usulda (spora hosil qilish, kurtaklanish, miseliy qismlari, gametalar qo’shilishi) ko’payadi. viruslar - hujayrasiz mikroorganizmlar bo’lib, barcha turdagi organizmlar- hayvon, odam, o’simlik, …

5 / 7

k faqat bitta tipdagi nuklein kislotasi bo’ladi. 8. viruslarda tropizm yaxshi rivojlangan bo’lib, ayrim to’qimalarda tez va aktiv ko’payadi. fakultativ anaerob – nafas olish aralash turda boradi. teridagi tugunchalar (papula) - terining zich ko’tarilishi bo’lib, ichida suyuqlik bo’lmaydi. teridagi pufakchalar (vezikula) - teri epidermisining dumaloq bo’rtishi bo’lib, no’xat doni kattaligigacha bo’ladi va ichida suvsimon seroz suyuqligi bo’ladi. bu suyuqlik tiniq bo’lib, ichida kam miqdorda epitelial xujayralar, leykositlar, oqsil moddalar, tuzlar va ayrim paytda eritrositlar bo’lishi mumkin. teridagi yiring to’plagan yaralar (pustula) - bu yaralar oqimtir, sarg’imtir, yashilroq, qizg’ish - sariq, ko’kimtir - qizg’ish ranglarda bo’lishi mumkin. bu ranglar yaralarda to’plangan suyuqlikning konsistensiyasi va rangiga, devorining qalinligiga bog’liq, yiring to’plagan yaralarning atrofi ko’pincha qizil bo’ladi. simbioz – bu sim – birgalikda va bioz hayot so’zlardan olingan bo’lib, organizmlarning birgalikda hayot kechirishiga aytiladi. gelmint- grekcha helmins so’zidan olingan bo’lib, gelmint, gijja, qurt degan ma’nolarni anglatadi. gipovitaminoz – vitaminlarning yetishmasligi kasalligi gelmintologiya – …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yovvoyi va mo'ynali hayvonlar kasalliklari fanidan glossariy"

паразит –текинхўр, паразит yovvoyi va mo’ynali hayvonlar kasalliklari fanidan glossariy antiseptika – kimyoviy dezinfektorlar bilan yara va boshqa ob’yektlardagi mikroblarni o’ldirishdan iborat. aseptika - mikroblarning yaralarga tushushiga qarshi qaratiladi aseptika yaralar bilan aloqada bo’ladigan narsalardagi (asbob, bog’lovchi va tikuvchi materiallar xirurglarning qo’llari va h.k.) mikroblarni to’liq yo’q qilish bilan amalga oshiriladi. antropozoonoz (anthropozoonoses) – bu grekcha anthropos – odam + zoon – hayvon + nosos – kasallik degan so’zlardan iborat bo’lib, hayvonlardan odamlarga yuquvchi infeksion va invazion kasalliklarga aytiladi. antgelmintiklar ( antihelmintica) – bu grekcha anti - qarshi + helmins, helminthos – gijja, qurt so’zlaridan olingan bo’lib, gijjalarga qarshi qo’l...

This file contains 7 pages in DOC format (70.0 KB). To download "yovvoyi va mo'ynali hayvonlar kasalliklari fanidan glossariy", click the Telegram button on the left.

Tags: yovvoyi va mo'ynali hayvonlar k… DOC 7 pages Free download Telegram