manbalar va adabiyotlar bilan ishlash

PPTX 19 pages 83.1 KB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 83.1 KB

File type PPTX

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

презентация powerpoint reja: 1. manbalar va adabiyotlar turlari. 2. manbalar va adabiyotlarni izlash. 3. manbalar va adabiyotlardan samarali foydalanish. 4. raqamli ma’lumotlar bilan ishlash 5. foydalangan manbalar va adabiyotlarni rasmiylashtirish. manbalar va adabiyotlar bilan ishlash o’quv adabiyotlari muayan ta’lim turi o’quv rejasida qayd etilgan fanlar bo’yicha tegishli o’quv dasturlari asosida zarur bilimlar majmuasi keltirilgan, o’zlashtirish uslublari va didaktikasi yoritilgan manba bo’lib, ikki shaklada tayyorlanadi: an’anaviy (bosma) o’quv adabiyotlari va elektron o’quv adabiyotlari. an’anaviy (bosma) o’quv adabiyotlari – ta’lim oluvchilarning yoshi va psixo-fiziologik xususiyatlari, ma’lumotlar hajmi, shriftlari, qog’oz sifati, muqova turi va boshqa ko’rsatkichlarni hisobga olgan qog’ozda chop etiladigan manbadir. elektron o’quv adabiyotlari – zamonaviy axborot texnologiyalari asosida ma’lumotlarni jamlash, tasvirlash, yangilash, saqlash, bilimlarni interaktiv usulda taqdim etish va nazorat qilish imkoniyatlariga ega bo’lgan manbadir. uzluksiz ta’lim tizimi o’quv-tarbiyaviy jarayonida o’quv adabiyotlarining quyidagi turlari qo’llaniladi: darslik, o’quv qo’llanma, lug’at, izohli lug’at, ma’lumotlar to’plami, lektsiyalar kursi, lektsiyalar to’plami, metodik ko’rsatma, metodik qo’llanma, …

2 / 19

ologiyalari asosida va yuqori ilmiy va metodologik darajada yaratilgan davlat ta’lim standarti mutaxassisliklari va yo’nalishlarining mayyan o’quv fani (yoki bir necha fan)ga to’la mos kelgan asosiy o’quv elektron maxsuloti hisoblanadi. hozirgi zamon tilshunosligida matn komponentlari tasnifi masalasi ham ancha murakkabdir, chunki mustaqil so‘zdan boshlab, gap, murakkab sintaktik qurilmalar, abzats, bob kabilarning barchasi matn komponentlari jumlasiga kiradi va ular matn tarkibida pog‘onali (ierarxik) munosabatga kirishadi. quyida ana shulardan ba’zilariga to‘xtab o‘tamiz. manbalar va adabiyotlar bir so‘z bilan yoki so‘z birikmasi bilan ifodalanganda uning komponenti vazifasida mustaqil so‘z keladi. masalan, “yulduzli tunlar”, “chayon yili”, “hijron kunlarida”, “yillar armoni”, “yoshlik devoni”, “istambul fojiasi”, “mungli ko‘zlar”, “jannati odamlar”, “ufq bo‘sag‘asida”, “kelinlar qo‘zg‘oloni”, “avlodlar dovoni”, “chotqol yo‘lbarsi” singari so‘z birikmasi orqali ifodalangan matnlarni ikki komponentli deb ataymiz matn komponenti so‘z birikmasi tarzida kelishi ham mumkin. lekin so‘z birikmasini biror jiddiy zarurat tug‘ilgandagina matn komponenti tarzida o‘rganiladi. odatda katta matnlar bir nechta gapdan tashkil topgan bo‘ladi. …

3 / 19

inchisi esa o‘ttiz so‘zning o‘zaro munosabatidan tashkil topmoqda. aytish lozimki, matn tarkibiga kirgan barcha gaplar bir-biri bilan ma’no jihatidan ham sintaktik jihatdan ham bog‘langan bo‘ladi. ammo bu bog‘lanishni gap tarkibidagi so‘zlar bog‘lanishi bilan tenglashtirmaslik lozim. chunki gap komponentlarining biri bosh bo‘lak, boshqalari esa ikkinchi darajali bo‘lak tarzida sintaktik vazifa bajaradi. matn komponentlarining o‘zaro bog‘lanishi esa, birinchi navbatda gaplarning ma’nolariga asoslanadi. shuning uchun ham bunda bog‘lanishli nutq tushunchasidan foydalanish o‘rinlidir. murakkab sintaktik qurilma komponentlari o‘zaro ikki xil bog‘lanadi. ularning birini teng bog‘lanish deb, ikkinchisini esa ergash bog‘lanish deb nomlaymiz. shunga binoan murakkab sintaktik qurilmalarni ham farqlab o‘rganamiz: 1. tursunboy yuvinib uyga o‘tib ketdi-da, birozdan keyin kiyinib chiqdi. u chinakam birov havas qilsa arziydigan yigit bo‘lgandi (said ahmad. ufq). 2. kuchi, g‘ayrati taniga sig‘maydigan bu yigit ko‘cha eshigi oldida o‘tirib, atayin kuchini ko‘rsatib qo‘yish uchun eshak qo‘shilgan aravaning orqasidan tortib yurgizmay qo‘yar, qopdagi bug‘doymi, unmi, nima bo‘sa tishi bilan ko‘tarib irg‘itardi (said …

4 / 19

a ortiqcha tashvish bo‘ldi-ku, endi ko‘rmagani shu qoldimi? ko‘zi ilinib uyquga ketdi. jannat xola uning ustiga ikromjonning to‘nini yopib yostig‘ini tuzatdi. nizomjon g‘arq terga pishgan, chakkalaridan marjon marjon ter qo‘yyapti (said ahmad. ufq). ko‘rinadiki, misol sifatida berilgan har ikki matn ham ma’nolariga ko‘ra bir-biri bilan bog‘lanmoqda. abzats katta matn tarkibida qo‘llanilar ekan, o‘sha matnning umumiy ma‘nosi bilan qandaydir yo‘sinda bog‘langan boladi. bunday bog‘lanish, yuqorida stilistik usul tarzida ko‘rib o‘tganimiz singari, ikki matn o‘rtasida kuzatilmasligi ham mumkin. lekin har bir abzats katta matnda ifodalangan umumiy ma‘noning qandaydir parchasi bilan u yoki bu tarzda aloqador bo‘ladi. katta matn tarkibida keluvchi komponentlar o‘z grammatik kategoriyalariga ko‘ra bir xil bo‘lmaydi, albatta. ularning biri so‘z, ikkinchisi so‘z birikmasi, uchinchisi esa gap, to‘rtinchisi murakkab sintaktik qurilma, beshinchisi abzats kabi kategoriyalarda bo‘lishi mumkin. ammo ana shu kategoriyalardagi har bir komponent sintaktik va semantik faollashuvi jihatidan pog‘onali munosabatni taqozo etadi. quyida ana shu masala tavsifiga qisqacha to‘xtab o‘tamiz. …

5 / 19

maktabimiz bog‘i, bog‘chiroyli). biroq bunday vaziyatda so‘z birikmasi matn maqomida bo‘lmaydi. matn gap bilan ifodalangan bo‘lsa, pog‘onali munosabat so‘z va gap doirasida vujudga keladi: o‘zbekiston – kelajagi buyuk davlat. ayni paytda qo‘llanilayotgan har bir so‘z gap tarkibida sintaktik va semantik faollik olmoqda. matn kamida ikkita gapdan tuzilgan murakkab sintaktik butunlik. gaplar o‘zaro turli sintaktik aloqa vositalari yordamida birikadi. ularga takroriy bo‘laklar, olmoshlar, xiazmatik konstruksiyalar, zamon va makon ifodalovchi birliklar, kesimlarning zamon shakllari, modal so‘zlar kabi turli leksik-grammatik birliklar kiradi. matn o‘z tuzilishiga ko‘ra, murakkab sintaktik butunlik, xat boshi (abzas), bo‘lim ,qism, bob va paragraflardan tashkil topishi mumkin. o‘quvchilar tomonidan yaratiladigan matnlar esa asosan gap, abzats va qismdan iborat bo‘ladi . abzats (nemischa : ich tomon , orqa tomon surmoq ) yozma nutq matndagi yangi yo‘l ( qator)dan bir oz joy qoldirib boshlash. abzats kompazitsion uslubiy ajratish xarakteridagi nutq birligi bo‘lib, kitobxonning diqqatini yangi fikrga, yangi tasvirga jalb qilish vazifasini bajaradi …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "manbalar va adabiyotlar bilan ishlash"

презентация powerpoint reja: 1. manbalar va adabiyotlar turlari. 2. manbalar va adabiyotlarni izlash. 3. manbalar va adabiyotlardan samarali foydalanish. 4. raqamli ma’lumotlar bilan ishlash 5. foydalangan manbalar va adabiyotlarni rasmiylashtirish. manbalar va adabiyotlar bilan ishlash o’quv adabiyotlari muayan ta’lim turi o’quv rejasida qayd etilgan fanlar bo’yicha tegishli o’quv dasturlari asosida zarur bilimlar majmuasi keltirilgan, o’zlashtirish uslublari va didaktikasi yoritilgan manba bo’lib, ikki shaklada tayyorlanadi: an’anaviy (bosma) o’quv adabiyotlari va elektron o’quv adabiyotlari. an’anaviy (bosma) o’quv adabiyotlari – ta’lim oluvchilarning yoshi va psixo-fiziologik xususiyatlari, ma’lumotlar hajmi, shriftlari, qog’oz sifati, muqova turi va boshqa ko’rsatkichlarni hisobga olg...

This file contains 19 pages in PPTX format (83.1 KB). To download "manbalar va adabiyotlar bilan ishlash", click the Telegram button on the left.

Tags: manbalar va adabiyotlar bilan i… PPTX 19 pages Free download Telegram