tilshunoslik

PPTX 11 стр. 471,1 КБ Бесплатная загрузка

11 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 471,1 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 11

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 11

слайд 1 matnni ma’noviy qismlarga bo‘lish tamoyillari reja: 1. matn haqida umumiy tushuncha. 2. matnning tarkibiy qismlari. hozirgi zamon tilshunosligida matn komponentlari tasnifi masalasi ham ancha murakkabdir, chunki mustaqil so‘zdan boshlab, gap, murakkab sintaktik qurilmalar, abzats, bob kabilarning barchasi matn komponentlari jumlasiga kiradi va ular matn tarkibida pog‘onali (ierarxik) munosabatga kirishadi. quyida ana shulardan ba’zilariga to‘xtab o‘tamiz. matn komponenti so‘z birikmasi tarzida kelishi ham mumkin. lekin so‘z birikmasini biror jiddiy zarurat tug‘ilgandagina matn komponenti tarzida o‘rganiladi. odatda katta matnlar bir nechta gapdan tashkil topgan bo‘ladi. shuning uchun gap matnning asosiy komponenti sanaladi: ayvonda kitob o‘qib o‘ltirgan gavharshodbegim goho sahifalardan ko‘zini olib, o‘sha tog‘lar atrofida o‘ralashadigan bulutlarga o‘ychan tikiladi. baland tog‘ tizmasi ustidan oshib o‘tolmaydigan og‘ir qora bulutlar cho‘qqilar boshiga shamol bo‘roni keltirishi, do‘l yog‘dirishi begimning qo‘lidagi yazdiy “zafarnoma”sining tahlikali voqealariga o‘xshab ketadi (p.qodirov. ona lochin vidosi). murakkab sintaktik qurilma komponentlari o‘zaro ikki xil bog‘lanadi. ularning birini teng bog‘lanish deb, ikkinchisini …

2 / 11

zats matn tarkibida, xususan, semantik jihatdan muhim mavqega egadir. buni matnda ifodalanayotgan umumiy xabarning qismlarga bo‘lib berilishida yanada aniqroq ko‘rish mumkin: nizomjon birdan lohas bo‘lib yana yostiqqa bosh qo‘ydi. badani go‘yo kuyib ketgandek bo‘ldi. bu odamlarga ortiqcha tashvish bo‘ldi-ku, endi ko‘rmagani shu qoldimi? ko‘zi ilinib uyquga ketdi. jannat xola uning ustiga ikromjonning to‘nini yopib yostig‘ini tuzatdi. nizomjon g‘arq terga pishgan, chakkalaridan marjon marjon ter qo‘yyapti (said ahmad. ufq). mayn so‘z bilan ifodalanganda: matn bir so‘z bilan ifodalangan bovlsa, unda til birliklarining pog‘onali munosabati fonema, morfema va so‘zlar misolida kuzatiladi. masalan, kitobxonlarga so‘z bilan ifodalangan matn komponentlarining pog‘onali munosabatiga e’tibor beraylik. bunda 13 fonema ishlatilgan bo‘lib, ularning har biri o‘zlariga tegishli morfema tarkibida faollashmoqda: kitob +xon+lar+ga. matn so‘z birikmasi bilan ifodalangada: matn so‘z birikmasi bilan ifodalangan bo‘lganda ham pog‘onali munosabat yuqorida eslatib o‘tilgan morfemalar misolida bo‘ladi, zotan, so‘z birikmasi nominativ birlikni taqozo etadi. agar so‘z birikmasini gapning sathida o‘rganadigan bo‘lsak, pog‘onali …

3 / 11

o‘z tuzilishiga ko‘ra, murakkab sintaktik butunlik, xat boshi (abzas), bo‘lim ,qism, bob varagraflardan tashkil topishi mumkin. o‘quvchilar tomonidan yaratiladigan matnlar esa asosan gap, abzats va qismdan iborat bo‘ladi . abzats (nemischa : ich tomon , orqa tomon surmoq ) yozma nutq matndagi yangi yo’l ( qator)dan bir oz joy qoldirib boshlash. abzats kompazitsion uslubiy ajratish xarakteridagi nutq birligi bo‘lib, kitobxonning diqqatini yangi fikrga, yangi tasvirga jalb qilish vazifasini bajaradi . abzats matnda tugal ma’noni ifodalagan bir xat boshidan ikkinchi xat boshigacha bo’lgan yaxlit mantiqiy nutq birligidir . matnlar uslub jihatidan ham rang- barangdir. ona tili mashg’ulotlarida badiiy, publisistik, ilmiy va rasmiy matnlardan foydalaniladi. har bir uslub ma’lum bir til me’yorini talab etadi. uyga vazifa: 3-topshiriq: matn hosil qiluvchi vositalardan foydalanib, “o‘n yildan keyin men…” mavzusida matn yozib kelish. image4.gif image5.png /docprops/thumbnail.jpeg

4 / 11

5 / 11

Хотите читать дальше?

Скачайте все 11 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tilshunoslik"

слайд 1 matnni ma’noviy qismlarga bo‘lish tamoyillari reja: 1. matn haqida umumiy tushuncha. 2. matnning tarkibiy qismlari. hozirgi zamon tilshunosligida matn komponentlari tasnifi masalasi ham ancha murakkabdir, chunki mustaqil so‘zdan boshlab, gap, murakkab sintaktik qurilmalar, abzats, bob kabilarning barchasi matn komponentlari jumlasiga kiradi va ular matn tarkibida pog‘onali (ierarxik) munosabatga kirishadi. quyida ana shulardan ba’zilariga to‘xtab o‘tamiz. matn komponenti so‘z birikmasi tarzida kelishi ham mumkin. lekin so‘z birikmasini biror jiddiy zarurat tug‘ilgandagina matn komponenti tarzida o‘rganiladi. odatda katta matnlar bir nechta gapdan tashkil topgan bo‘ladi. shuning uchun gap matnning asosiy komponenti sanaladi: ayvonda kitob o‘qib o‘ltirgan gavharshodbegim goho sahifal...

Этот файл содержит 11 стр. в формате PPTX (471,1 КБ). Чтобы скачать "tilshunoslik", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tilshunoslik PPTX 11 стр. Бесплатная загрузка Telegram