o‘zbek tilida so‘roq va undov gaplar

DOCX 25 pages 65.9 KB Free download

25 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 65.9 KB

File type DOCX

Pages 25

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 25

kurs ishi mavzu: o‘zbek tilida so‘roq va undov gaplar mundarija kurs ishining umumiy tavsifi …………………………………………4 kirish …………………………………………...………………………6 1-bob.gap va uning o‘rganilishi………………………………………8 1.1gapning o‘zbek tilshunosligidagi tadqiqi 1.2 gapning ifoda maqsadiga ko‘ra turlari 2-bob.o‘zbek tilida so‘roq va undov gaplar,ularning semantikasi…15 2.1 so‘roq gaplar va ularning tasnifi 2.2 undov gaplar va ularning tasnifi xulosa……………………………………..…………………………25 foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati. ………………………………27 kurs ishining umumiy tavsifi kurs ishi mavzusining belgilanishi. kurs ishi mavzusi alisher navoiy nomidagi toshkent davlat o‘zbek tili va adabiyoti universiteti o‘zbek tilshunosligi kafedrasi tomonidan berildi va tasdiqlandi. mavzuning o‘rganilganlik darajasi. so‘roq va undov gaplarni o‘rganish gap ta’limotining asosiy qismi hisoblanadi,chunki shaxsning so‘rash ohangi his-tuyg’usi aks etadi. so‘roq tushunchasining tarixi uzoq va uning lisoniy hodisa sifatida yuzaga kelishi insonning olamni bilish ehtiyoji o‘sishi bilan bog‘liq. so‘roq hodisasining shu nuqtai nazardan o‘rganilishi bilan faylasuflar, mantiqshunoslar band bo‘lishib, ushbu tushunchaning bilish nazariyasidagi o‘rni, savolning mantiqiy (semantika) va strukturasi va uning to‘g‘ri tuzilishi masalalari muhokama qilib kelindi. o‘zbek …

2 / 25

shimizning manbalari sifatida oldin bu sohada amalga oshirilgan ilmiy-tadqiqot ishlari, oliy ta’lim muassasalari uchun yaratilgan darslik va qo‘llanmalar, izohli lug‘atlar, shuningdek, badiiy asarlar fikrimizni tasdiqlash uchun xizmat qiladi. ishda, asosan, o‘zbek tili grammatikasi, turli davrlarda yaratilgan darslik va qo‘llanmalar, sintaksis, gap va uning ifoda maqsadiga ko‘ra turlari,so‘roq va undov gaplar ularning semantikasiga bag‘ishlangan ishlardan asosiy manba sifatida foydalanildi. kurs ishining ilmiy va amaliy ahamiyati. kurs ishining ilmiy va amaliy ahamiyati so‘roq va undov gaplarga turli xil tomondan yondashib, turlarga ajratish, avvalo, shuni ta’kidlash lozimki, bu kabi ishlarni amalga oshirishdan maqsad, birinchidan, tilshunoslik doirasidagi grammatik qoidalarda va ular orqali amaliyotda yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan muammolarni bartaraf etishi lozim. ikkinchidan, ta’lim-tarbiya sohasida o‘quvchilar va mustaqil o‘rganuvchilarga o‘qish-o‘qitish jarayonlarini yengillashtirishdan iborat bo‘lishi lozim. zeroki, bugungi zamonaviylashgan texnika asri ham aynan shunday sodda, oson, ham qulay, ayniqsa, samarali o‘rgatish va o‘rganish tarafdoridir. kurs ishining tuzilishi. kurs ishi tuzilish jihatidan kirish,ikki bob, umumiy xulosalar, foydalanilgan …

3 / 25

k tili sintaksisi o‘zining ham tarixiy, ham hozirgi zamon tili jihatidan asoslangan mukammal ildizlarga ega. o‘zbek tilining har tomonlama taraqqiy topishi va adabiy til sifatida maydonga chiqishida qadimiy turkiy til katta hissa qo‘shganini, mahmud qoshg‘ariy, yusuf xos hojib, ahmad yugnakiy, atoiy, sakkokiy, lutfiy kabi ilmu fan va adabiyot namoyandalarining xizmati va qoldirgan merosini o‘rganish va ularda ko‘tarilgan masalalarni hayotimizga tadbiq qilish muhim ahamiyatga molik. jumladan mamlakatimiz prezidenti sh.m.mirzoyoyevning “yoshlarimizning mustaqil fikrlaydigan, yuksak intellektual va ma’naviy salohiyatiga ega bo‘lib, dunyo miqyosida o‘z tengdoshlariga hech qaysi sohada bo‘sh kelmaydigan insonlar bo‘lib kamol topishi, baxtli bo‘lishi uchun davlatamiz va jamiyatimizning bor kuch va imkoniyatlarini safarbar etamiz”[footnoteref:1]deya ta’kidlashlari ham bejiz emas. [1: mirziyoev sh. m. erkin va farovon, demokratik o'zbekiston davlatini birgalikda barpo etamiz. –toshkent: o'zbekiston, 2016. 55 b, 14-b. ] insoniyat tarixida tilga doimo katta e’tibor berib kelingan. xx asr oxriga tilga ijtimoiy xodisa sifatida qarash g‘oyasi keng yoyildi. bu bejiz emas. chunki …

4 / 25

i, muayyan tilning qonun-qoidalari asosida shakllangan sintaktik birligidir. so‘roq tushunchasining tarixi uzoq va uning lisoniy hodisa sifatida yuzaga kelishi insonning olamni bilish ehtiyoji o‘sishi bilan bog‘liq. so‘roq hodisasining shu nuqtai nazardan o‘rganilishi bilan faylasuflar, mantiqshunoslar band bo‘lishib, ushbu tushunchaning bilish nazariyasidagi o‘rni, savolning mantiqiy (semantika) va strukturasi va uning to‘g‘ri tuzilishi masalalari muhokama qilib kelindi. so‘roq gaplar so‘zlovchining tinglovchidan o‘ziga noma’lum va noaniq biror narsa-predmet yoki voqea-hodisa haqida ma’lumot talab qiladigan murojaatini ifoda etadi. bunda murojaat so‘roq yo‘li bilan beriladi va tinglovchidan shu so‘roqqa javob kutiladi. undov gap — soʻzlovchining ichki hishayajonini, voqelikka boʻlgan turlicha emotsional munosabatlarini ifodalovchi ran. undov gap oʻziga xos tuzilishga va grammatik belgilarga ega. undov gap da ohangning roli katta boʻlib, qanday mazmun ifodalanishiga qarab, ohang ham oʻzgarib turadi. undov gap larda qayratlanish, taajjub, zavqlanish, orzuumid, achinish, qoʻrqish kabi emotsional mazmun ifodalanishi mumkin. 1-bob.gap va uning o‘rganilishi. sintaksisning asosiy birligi gapdir. gap fikrni shakllantirish, ifodalash va …

5 / 25

qurbonova m., yunusova z., abuzalova m. “hozirgi o‘zbek adabiy tili” (toshkent. 2009. – 416 b.)] 1.1gapning o‘zbek tilshunosligidagi tadqiqi: mustaqillik davri o‘zbek tilshunosligi taraqqiyotida alohida ahamiyat kasb etdi.bu davrga kelib o‘zbek tili sintaksisini sistemaviy o‘rganishga jiddiy e’tibor berildi.o‘zbek tili sintaksisining sistemaviy tadqiqi ikki yo‘nalishda olib borildi:formal semantik va formal funksional.har ikki yo‘nalish ham o‘zbek tilining ichki tuzilishini ob’ektiv o‘rganishda muayyan muvaffaqiyatlarga erishdi.a.nurmonovning “o‘zbek tilshunosligi tarixi” asarida quyidagilarni o‘qiymiz: “birinchi yo‘nalish bo‘yicha n.mahmudov va a.nurmonovlarning “o‘zbek tilining mazmuniy sintaksisi”(toshkent,1992), “o‘zbek tilining nazariy grammatikasi.sintaksis”(toshkent,1995), s.mahmatqulovning “o‘zbek tilining predikativ sintagma transformatsiya”(toshkent,1998) kabi asarlari, m.hakimovning matn pragmatikasi talqiniga bag‘ishlangan doktorlik dissertatsiyasi; ikkinchi yo‘nalish bo‘yicha r.sayfullayevaning qo‘shma gaplarning formal-funksional talqiniga doir qator tadqiqotlari, m.qurbonovaning “o‘zbek tilida formal-funksional yo‘nalish va sodda qurilishning talqini” mavzusidagi doktorlik dissertatsiyasi va boshqa bir qator nomzodlik dissertatsiyalari maydonga keldi. bu tadqiqotlar o‘zbek tilshunosligini yangi pog‘onaga olib chiqdi. har ikki yo‘nalish tarafdorlarining umumiy tomoni shundaki, ularning barchasi tilning sistemaviyligi tamoyiliga asoslanadi.har ikki …

Want to read more?

Download all 25 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘zbek tilida so‘roq va undov gaplar"

kurs ishi mavzu: o‘zbek tilida so‘roq va undov gaplar mundarija kurs ishining umumiy tavsifi …………………………………………4 kirish …………………………………………...………………………6 1-bob.gap va uning o‘rganilishi………………………………………8 1.1gapning o‘zbek tilshunosligidagi tadqiqi 1.2 gapning ifoda maqsadiga ko‘ra turlari 2-bob.o‘zbek tilida so‘roq va undov gaplar,ularning semantikasi…15 2.1 so‘roq gaplar va ularning tasnifi 2.2 undov gaplar va ularning tasnifi xulosa……………………………………..…………………………25 foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati. ………………………………27 kurs ishining umumiy tavsifi kurs ishi mavzusining belgilanishi. kurs ishi mavzusi alisher navoiy nomidagi toshkent davlat o‘zbek tili va adabiyoti universiteti o‘zbek tilshunosligi kafedrasi tomonidan berildi va tasdiqlandi. mavzuning o‘rganilganlik darajasi. so‘roq va undov gaplarni o‘rg...

This file contains 25 pages in DOCX format (65.9 KB). To download "o‘zbek tilida so‘roq va undov gaplar", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘zbek tilida so‘roq va undov g… DOCX 25 pages Free download Telegram