ибн синонинг ҳаёти ва ижоди. “тиб қонунлари” асари

DOC 9 sahifa 131,0 KB Bepul yuklash

9 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 131,0 KB

Fayl turi DOC

Sahifalar 9

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 9

1- машгулот 1- машгулот. абу али ибн синонинг ҳаёти ва ижоди. “тиб қонунлари” асари ҳақида. асосий ва ёрдамчи аъзолар. ибн синонинг тўлиқ номини айтинг абу али ал-хусайн ибн абдуллох ибн ал-хасан ибн али ибн сино (яхудий тилда авен сино, европада авистенна номи билан машхур) ҳаёти тўғрисида нимани биласиз? 370-хижрий йили сафар ойининг бошида, яъни 980 йил август ойининг 2 ярмида бухоронинг афшона қишлоғида дунёга келади. ибн синонинг отаси абдуллох балх шахридан (афғонистон) бўлиб, сомонийлар амири нух ибн мансур (976-997) даврида бухорога кўчиб келгач, хурмитан номли қишлоқда хукмдор бўлиб тайинланади, ибн синонинг онаси эса ситора бўлиб, унинг икки ўғли бўлади, шулардан каттаси хусайн бўлиб, ибн синонинг болаликдаги номи, асл исми шундай, укаси махмуд хақида эса адабиётларда маълумот берилмаган. абу али ибн сино ижоди ҳақидачи? хақиқий энстиклопедист олим сифатида ибн синонинг 450 дан ортиқ асарлари бўлиб, бизгача 242 таси этиб келган. шу 242 та асардан 80 таси фалсафа, илохиёт ва тасаввуфга, 43 …

2 / 9

1954 йилда нашр этилган. ив. «донишнома» - («билим») китоби – форс-дарий тилида ёзилида ёзилган фалсафий асар. форсча матни хайдаробод 1891 й, техронда 1897, 1952 й. русча матни душанбеда 1957 й нашр этилган. кейинчалик бу фан қадимги юнонистон, сўнгра рим (империясига қарашли) да ривож топади. қадимги юнон ва рим табибларидан қуйидагиларни зикр этиш мумкин: буқрот, яъни гиппократ (асримиздан олдинги 460 -355 йиллар), диосқорид (1 асрда яшаган) , жолинус , яъни гален (129-200 йиллар), орибазий (325-402 йиллар), павел (615-690йиллар).хиндистон табибларидан кушон подшоси канишка даврида яъни 1 асрда яшаган чараканинг тиббий асарлари жуда машхур бўлиб, бу китоб аббосийлар даврида араб тилига таржима қилинган. ўрта ва яқин шарқ мамлакатларида эса халқ орасидан этишиб чиққан тиб олимларидан қуйидагиларни номини эслатиш жоиз:-абу журайж – тахминан 8 асрда яшаган, насроний табиб.-мосаржавайх –умавийлар даврида басрада яшаган, уни кўпинча ал-яхудий деб атайдилар. -масих ад –димашқий – хорун ар-рашиднинг (786-809 йиллар) шахсий табиби бўлган. «куннош ал кабир» номли катта асар …

3 / 9

асарнинг асл арабча матни калкуттада (1829й), лақнав (1845й), париж (1956й) да нашр этилган. 1972 й тошкентда ҳам нашр этилган. 2. «ал-адвият ал-қалбия» («юрак дардлари») асариннг арабча матни истанбулда 1937 й, лотин тилида 1482 й, турк тилида 1937 й, ўзбек тилида 1966 й тошкентда нашр қилинган. 3. «дафъ-ал-мадорр ал-қуллия ан-ал-абдан ал-инсония» («инсон баданига етишган барча зарарларни йўқотиш») бу асар хифз ассиҳҳа, яъни соғликни сақлаш (гигиена) ва пархез масалаларига бағишланган бўлиб, лотин тилида 1547 йилда, араб тилида 1837 й қохирада, 1978 юзбек тилида тошкентда чоп этилган. 4. «китоб ал-қуланж» - йўғон ичакда бўладиган колит касаллигига бағишланган асар бўлиб, бу рисола нашр этилмаган, унинг қўлёзма нусхаси кут убхоналарда сақланади. 5. «мақола фи-н-набз» («томир уриши хақида мақола») асари форс тилида ёзилган бўлиб, техронда 1937 й, 1952 йиллар нашр этилган . 6. «уржуза фи-т-тибб («фил-л фусул ал-арбаъ»)- йилнинг 4 фаслига оид тиббий уржуза- бу асар йилнинг ҳар бир фаслида нима қилиш керак, қандай овқат, ичимлик …

4 / 9

да сўз боради. ўрта асрда лотин тилида чоп этилган. 12. «рисола фи-л-фасад» («қон олиш хақида рисола») турк тилида чоп этилган. 13. «рисола фи-л-хиндибо» («сачратқи хақида рисола») бу асарнинг арабча матни ва турк тилидаги таржимаси 1955 й истамбулда чоп этилган. «тиб қонунлари» хақида ибн синонинг тиб қонунлари китоблари қачондан бошлаб ёзилган? ибн синонинг энг яқин шогирди ва дусти абу убайд жузжонийнинг гувохлик беришича «қонун»нинг 1-китоби ибн сино гургонга келгандан сўнг, яъни 1012 йилда ёзилган. «қонун»нинг қолган китоблари эса ибн сино рай ва ҳам адонда бўлганида (1015-1024й) ёзганлиги хақида маълумотлар бор. бу асар табобат фаниннг муфассал қомуси бўлиб, унда соғлиги ва касалликларига оид бўлган барча масалалар мантиқий тартибда тўла баён этилган. ибн сино медистинани илм даражасига кут арди ва унинг ҳам амалий ҳам назарий масалаларини чуқур ишлаб чиқди. кремоналик герард (1114-1187) деган олим «қонун»ни араб тилидан лотин тилига таржима қилади, бироқ бу ишни кейинги 13 асрда яшаган герард исмли бошқа таржимон охирига …

5 / 9

ват, унсур хақида чуқур маълумотлар ёритилган. бундан ташқари, одам танасининг «оддий» аъзолар –суяк, тоғай, асаб, артерия, вена, пай, боғич ва мушаклар хақида қисқача анатомик очерк келтирилади. касалликларнинг келиб чиқиш сабаблари, кўринишлари, туркумлари ҳам да уларни даволашни умумий усуллари баён этилган. овқатланиш тартиби, соғлиқни сақлаш чора-тадбирлари хақида тўлиқ маълумотлар берилган. 2-том: ўша даврда табобатда қўлланилган содда дори-дармонлар хақида зарурий маълумотлар баён қилинган мукаммал мажмуядир. унда ўсимлик, ҳайвон ва маъданлардан олинадиган 800 дан ортиқ дори-дармоннинг таърифи, даволик хусусияти ва қўлланилиши усуллари кўрсатилган. бундан ташқари, муаллиф томонидан ўрта осиё, яқин шарқ ҳам да ўрта шарқ мамлакатларида тайёрланадиган дори-дармонлардан ташқари, хиндистон, хитой, юнонистон, африка ва ўрта эр денгизи оролларидан келтириладиган дори-дармонлар хақида қисқача изох берилган. 3-том: асосан 2 китобдан иборат бўлиб, унда инсон танасининг бошидан товонигача бўлган аъзоларида юз берадиган «хусусий» ёки «махаллий» касалликлар хақида чуқур маълумот берилган. яъни, китобда хусусий патология –терапия сохаси кенг ёритилган: бош мия (жумладан асаб ва рухий касалликлар), кўз, …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 9 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"ибн синонинг ҳаёти ва ижоди. “тиб қонунлари” асари" haqida

1- машгулот 1- машгулот. абу али ибн синонинг ҳаёти ва ижоди. “тиб қонунлари” асари ҳақида. асосий ва ёрдамчи аъзолар. ибн синонинг тўлиқ номини айтинг абу али ал-хусайн ибн абдуллох ибн ал-хасан ибн али ибн сино (яхудий тилда авен сино, европада авистенна номи билан машхур) ҳаёти тўғрисида нимани биласиз? 370-хижрий йили сафар ойининг бошида, яъни 980 йил август ойининг 2 ярмида бухоронинг афшона қишлоғида дунёга келади. ибн синонинг отаси абдуллох балх шахридан (афғонистон) бўлиб, сомонийлар амири нух ибн мансур (976-997) даврида бухорога кўчиб келгач, хурмитан номли қишлоқда хукмдор бўлиб тайинланади, ибн синонинг онаси эса ситора бўлиб, унинг икки ўғли бўлади, шулардан каттаси хусайн бўлиб, ибн синонинг болаликдаги номи, асл исми шундай, укаси махмуд хақида эса адабиётларда маълумот бе...

Bu fayl DOC formatida 9 sahifadan iborat (131,0 KB). "**ибн синонинг ҳаёти ва ижоди. “тиб қонунлари” асари**"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: **ибн синонинг ҳаёти ва ижоди. … DOC 9 sahifa Bepul yuklash Telegram