тавалло ҳаёти ва ижоди (тавалло хаёти ва ижоди)

DOC 51,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1662746571.doc тавалло ҳаёти ва ижоди режа: 1. таваллонинг ҳаёт йўли. 2. шоирнинг ижодий мероси. тавалло – ватан куйчиси. 3. равнақул ислом» тўплами ҳақида. 4. таваллонинг миллий уйғониш адабиётига қўшган ҳиссаси. «айвонда мук тушиб, таваллонинг шеърларини ўқишга киришаман. ўқийман, диққат берилиб, узоқ ўқийман… шеърлар рангдор, жонли, тили ўзига хос, равон…» бу машҳур ёзувчимиз ойбекнинг «болалик» асаридадан парча. xx аср бошида тошкентда камол топиб, халқ ўртасида катта шуҳрат қозонган, “шеърлари рангдор, ўзига хос ва равон» истеъдодли шоир тўлаган хўжамёров – тавалло 1883 йил тошкентда кўкча даҳаси оби назир маҳалласида дунёга келди. унинг отаси хўжамёр жиянбоев савдо ишлари билан шуғулланар, ўз касби туфайли авлиё ота, пржевальск шаҳарларида кўп бўлар эди. тўлаганнинг ўқиши ва унинг келажаги учун хўжамёр ака барча шароитларни мужассам қилган. бўлажак шоир ибтидоий билимни эски мактабда олди. юқори таҳсилни эса «бекларбеги» мадрасасида, кейинчалик рус-тузем мактабида ўқиди. отасининг кўмаги ва маслаҳати билан 1900 йилда 17 ёшида пржевальск шаҳрига бориб усмонбек солиҳжонбоев деган …

та касбидан узилиб кетмайди. 1917 йилга қадар савдо ишларини давом эттиради. адиб ижодий соҳадан бошқа ҳамма иш билан шуғулланган. ички ишлардан тортиб, маъмурий-хўжалик ишларигача борган. қайси соҳада ишламасин, шоир ижод қилишдан чекинмади. чунки ижодкор бўлиб шаклланишида тошкент адабий муҳити, айниқса, «бекларбеги» мадрасасининг роли катта бўлди. шу мадрасанинг нуфузини белгилаган сайрамлик шоир юсуф сарёмий унга устозлик қилган. тахаллусни ҳам сарёмий унга тавсия қилган. унинг ҳаётлик чоғида чоп этилган ягона шеърий тўплами «равнақул ислом» китобидир. мазкур шеърий тўплам шоир ижодини баҳолашдаги ягона манбадир. тўплам ҳажман унча катта эмас – 70 тача шеър киритилган. тавалло яхшигина публицист ҳам бўлган, аммо мақолаларининг ҳаммаси ҳам етиб келмаган, етиб келгани ҳам тўпланган эмас, ҳозирча тарқоқ ҳолда. тавалло «муштум» ҳажвий журналининг фаолларидан бўлган. 20-йилларда «мағзава» тахаллуси билан бир қанча ҳажвий шеърлари чоп этилган. шоир замон воқеаларига бефарқ эмас эди. кўп шеърлари ҳаётда рўй берган реал воқеалар ҳақида. шоир турк, татар, озарбайжон адабиёти билан яхши таниш бўлган. татар …

тарихда бизларга ватан» сатри билан бошланади. шеърнинг бошиданоқ ватаннинг қадр-қиймати ҳақида гап кетади: «арзиғай бизлар санга хизматда бўлсак жону тан», - деб ёзади шоир ва «ватан»га «жону тан» ни қофия қилади. ватан қадри ҳақидаги бу таърифий фикр, мисрама-мисра, байтма-байт тараққий топиб боради ва ғазал мақтаида: кеч гуноҳини таваллони, ватан, эзгу ватан. билди аслинг, қилди васфинг, бу ватандандур бадан мисраси билан тугалланади. шоир мақтаъда ватандан гуноҳини кечмоқликни сўраяпти. шеър матлаъида ҳар бир ватан фарзандининг унинг олдидаги бурчини белгилаган эди, сўнгида унга муносиб хизмат қила олмадим, деб ўйлайди. кўринадики, тавалло ҳаёти ва ижодий фаолиятида миллат ва ватанига хизмат ҳисси ва шу муносабат билан ўз-ўзига ҳисоб бериш кенг ўринни эгаллайди. унинг шеърларидан бири «ўз виждон-вужудима хитоб» деб номланган. мухаммас шаклида ёзилган ушбу шеърнинг ҳар банди «чиқ ичимдан, жоним эй, сан манга ҳамдамлашмасанг» сатри билан якунланади. тавалло шеърларида «турон» («кўрасиз турон эли, қарсда мусулмонлардур…», «ёрдам этмак куни етди сиза турон аҳли…», «ёш-қари қадрини бил, …

билан боғлиқ воқеалар таваллонинг диққатидан четда қолган эмас. ўзбек театри ва унинг фаолияти ҳақида 4 та шеър ёзган. шулардан бири беҳбудийнинг «падаркуш» драмасининг илк саҳнаси ҳақида. таваллонинг «равнақул ислом» тўпламидаги шеърлари ана шундай кенг қамровли. шеърлар арузда ёзилган бўлса-да, руҳ ва мазмунда бармоқ вазнига ҳамоҳанг. шоир бармоққа 20-йилларда ҳажвияларида мурожаат қилди ва бу давр ўзбек ҳажвий шеъриятининг пухта намуналарини яратди. тўлаган хўжамёров тавалло 1919 йилда осипов қўзғолонига қатнашганлиги билан айбланиб ҳибсга олинди ва бир қатор ноҳақ айблар билан отиб ўлдиришга ҳукм қилинди. 1937 йил 10 ноябрида ҳукм ижро этилди. 1968 йил 18 октябрда оқланди. шоир таваллонинг ҳаёти ана шундай аянчли тугади, бироқ унинг миллатни эрк ва адолатга уйғотган жўшқин, эҳтиросли шеърлари абадий тирик. улар ўзбек шеъриятининг майдонга келишида муҳим бир босқич бўлиб тарихга кирди ва миллий уйғониш даври ўзбек шеъриятини юзага чиқишида маънавий омил бўла олди. адабиётлар 1. ўзбек миллий уйғониш даври адабиёти.т.2004 й. 2. тавалло. «равнақул ислом». т. 1993 …

тавалло ҳаёти ва ижоди (тавалло хаёти ва ижоди) - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "тавалло ҳаёти ва ижоди (тавалло хаёти ва ижоди)"

1662746571.doc тавалло ҳаёти ва ижоди режа: 1. таваллонинг ҳаёт йўли. 2. шоирнинг ижодий мероси. тавалло – ватан куйчиси. 3. равнақул ислом» тўплами ҳақида. 4. таваллонинг миллий уйғониш адабиётига қўшган ҳиссаси. «айвонда мук тушиб, таваллонинг шеърларини ўқишга киришаман. ўқийман, диққат берилиб, узоқ ўқийман… шеърлар рангдор, жонли, тили ўзига хос, равон…» бу машҳур ёзувчимиз ойбекнинг «болалик» асаридадан парча. xx аср бошида тошкентда камол топиб, халқ ўртасида катта шуҳрат қозонган, “шеърлари рангдор, ўзига хос ва равон» истеъдодли шоир тўлаган хўжамёров – тавалло 1883 йил тошкентда кўкча даҳаси оби назир маҳалласида дунёга келди. унинг отаси хўжамёр жиянбоев савдо ишлари билан шуғулланар, ўз касби туфайли авлиё ота, пржевальск шаҳарларида кўп бўлар эди. тўлаганнинг ўқиши ва унинг ке...

Формат DOC, 51,0 КБ. Чтобы скачать "тавалло ҳаёти ва ижоди (тавалло хаёти ва ижоди)", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: тавалло ҳаёти ва ижоди (тавалло… DOC Бесплатная загрузка Telegram