"rivojlanish biologiyasi" fanidan ma’ruza matni

DOCX 167 pages 1.2 MB Free download

167 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.2 MB

File type DOCX

Pages 167

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 167

o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi mirzo ulug‘bek nomidagi o‘zbekiston milliy universiteti jizzax filiali “biotexnologiya” kafedrasi mamatkulova iroda ergashevna “rivojlanish biologiyasi” fanidan ma’ruza mashg‘ulotlarni uchun ma’ruza matni jizzax – 2022 “rivojlanish biologiyasi” fanidan ma’ruza matni (60710200-biotexnologiya bakalavr yo‘nalishi talabalari uchun) mirzo ulug‘bek nomidagi o‘zbekiston milliy universiteti kengashining 2020 yil ___ ________ __ -son bayonnomasi bilan maʼqullangan “rivojlanish biologiyasi” fan dasturi asosida tayyorlangan . “rivojlanish biologiyasi” fanidan ma’ruza matni “biotexnologiya” kafedrasining 2021 yil “___” ____________dagi ___ -sonli yig‘ilishida muhokamadan o‘tgan va fakultet kengashiga muhokama qilish uchun tavsiya etilgan. kafedra mudiri ___________ a.i o‘ralov “rivojlanish biologiyasi” fanidan ma’ruza matni “amaliy matematika” fakulteti kengashida muhokama etilgan va foydalanishga tavsiya qilingan (2021 yil “___” ____dagi ___ -sonli bayonnoma). fakultet kengashi raisi: ____________ a.baboyev tuzuvchi: i.mamatkulova- “tabiiy fanlar va iqtisodiyot ”kafedrasi katta o‘qituvchisi taqrizchilar: d.imomova-jizzax dpi biologiya o`qitish metodikasi kafedrasi botanika fanlari nomzodi dotsent 1-mavzu: rivojlanish biologiyasi fanining predmeti va vazifalari. tadqiqot uslublari. …

2 / 167

il qilishi zigota hisoblanadi. ontogenez zigota hosil bo'lishidan tabiiy o'limgacha bo'lgan davrini o'rganadi. demak, embriologiya fani oiganizm rivojlanishining bir qismini, ya’ni embrional rivojlanish qismini o'rgansa, individual rivojlanish biologiyasi fani ontogenezning hamma qismini o'rganadi. shunga ko‘ra, individual rivojlanish biologiyasi fani embriologiya faniga nisbatan ancha keng ma’nodagi fandir. individual rivojlanish biologiyasi fani 1975 yildan boshlab universitctlaming biologiya ixtisosligida alohida fan sifatida o‘qitila boshlandi. bu nom esa yaqinda paydo bo'ldi. ilgarilari bu fan “umumiy embriologiya”, “hayvonlar embriologiyasi”, “solishtirma embriologiya” deb nomlanar edi. keyingi yillarda bu fanni “ontogenez biologiyasi”, “ontogenetika”, “individual rivojlanish biologiyasi”, “rivojlanish fiziologiyasi”, “rivojlanish biologiyasi”, “taraqqiyot biologiyasi” nomlari bilan atash tavsiya etilmoqda. bu nomlaming ko'pchiligi individual rivojlanishning ayrim tomonlarini o‘z ichiga olganligi uchun hozircha “individual rivojlanish biologiyasi” atamasi ko'pchilik o'quvchilarga tushunarii bo'lmoqda. bu fan eksperimental embriologiya, molekulyar biologiya, genetika, sitologiya fanlarining yutuqlari asosida paydo bo’ldi. individual rivojlanish biologiyasi fanining vazifasi organizmlarda sodir bo'ladigan morfologik, fiziologik, biokimyoviy, genetik jarayonlami o'rganish, taraqqiyotni boshqarish omillari …

3 / 167

anadi. bu bo'lim ham ikkita sohaga bo'linadi. 1. umumiy embriologiya- embrion rivojlanishining umumiy qonuniyatlarini o'rganadi va bir qancha tarmoqlarga bo‘linadi: a. tasviriy embriologiya. u qadimdan ma’lum bo'lib, embrionning tuzilishini o'rganadi, ya’ni tasvirlaydi. b. solishtirma embriologiya - turli sistematik guruhlar embrional rivojlanishini bir-biriga solishtirib o'rganadi va tegishli umumbiologik qonuniyatlami yaratadi. v. experimental embriologiya - embrion rivojlanishini yoki uning ma’lum davrlarini tajribalar asosida o'rganadi. g. teratologiya embrion - rivojlanish davrida sodir bo'ladigan buzilishlami o'rganadi. d. biokimyoviy embriologiya - embrion rivojlanish davrida sodir bo'ladigan biokimyoviy jarayonlarni o'rganadi. e. evolyusion embriologiya - embrionning kelib chiqishi va evolyusiyasini o'rganadi. yo. ko'payish biologiyasi - gametalar hosil bo'lishi, ko'payish mexanizmi kabi jarayonlarni o'rganadi. 2. xususiy embriologiya- ma’lum bir sistematik guruhga mansub hayvonlar yoki o'simliklaming embrion rivojlanishini o'rganadi, odam embriologiyasi, sut emizuvchilar embriologiyasi, qushlar embriologiyasi shular jumlasidandir. ii. individual rivojlanish biologiyasi fanining ikkinchi bo'limi embrionning tug'ilishidan tabiiy o'limgacha bo'lgan davrini sitologiya, gistologiya, anatomiya, fiziologiya va boshqa biologiya fanlari …

4 / 167

tayyorlanadi va o'rganiladi. 4. radioavtografiya. radioaktiv izotopli atomlar embrionga ozuqa, yoki boshqa yo‘llar bilan yuboriladi. keyin organlardan gistologik preparat tayyorlab, ular qaysi organlatga borganligi va ta’siri o‘tganiladi. 5. mikroxiruigiya usuli. embrionningjuda kichikligida maxsus nozik asboblar shisha yoki volfrom igna, pinset, skalpellar yordamida embrionning ma’lum qismi ajratib olinib o’rganiladi. bunda, asboblar mikromanipulyator yordamida boshqariladi. bunday tajribalami dastlab v. ru o'tkazgan. 6. sun’iy muhitda embrionni o'stirish usuli. embrionning ma’lum qismini, yoki butunligicha sun’iy sharoitda o‘stirib, uning ma’lum xususiyatlarini o'rganish mumkin. 7. biokimyoviy usul. bu usul yordamida embrion hujayrasi, yoki to'qimasidagi moddalaming tarkibi o'rganiladi. buning uchun, biokimyoning hamma usullaridan foydalanish mumkin. 8. nurlantirish usuli. bunda, embrionning ma’lum qismini zararlantirish uchun nurlantiriladi. buning uchun, rentgen va boshqa nurlardan foydalanish mumkin. 9. immuno-biologik usul. embrionda immunitet hosil bo'lishi o'rganiladi. 10. ekologik usul. ekologik omillaming embrionga ta’siri o'rganiladi. 11. gen injeneriyasi usuli. ma'lum gen bir embriondan ko'chirilib, ’ ikkinchisiga o'tkaziladi va o'rganiladi. ontogenez tiplari va bosqichlari …

5 / 167

qqan bola lichinka deyiladi va u tashqi hamda ichki tuzilishiga ko'ra, ota-onasidan keskin farq qiladi. juda ko'p o'zgarishlardan keyin ota-ona oiganizmiga o'xshash qiyofaga kiradi. bunday hodisa metamorfbz deyiladi va u ko'plab umurtqasizlar, hamda amfibiyalaiga xosdir. ontogenez ikki bosqichga bo'linadi: 1. prenatal, yoki tug'ilishdan oldingi bosqich. bu bosqich jinsiy hujayralaming yetilishi, urug'lanish va embrion rivojlanishini o‘z ichiga oladi. bu bosqich ham ikki daviga bo'linadi: a) proembrional (progenez) davri-jinsiy hujayralaming yetilishi va rivojlanish davri tushuniladi; b) embrional davr-zigota hosil bo'lishidan embrion, tug'ilishigacha bo'lgan davr tushuniladi. 2. postnatal, yoki postembrional bosqich-tug'ilishdan tabiiy o'limgacha bo'lgan davrini o'z ichiga oladi. 2-mavzu:fanning rivojlanish tarixi,fanning muommolari va istiqbollari reja: 1.fanning rivojlanish tarixi 2.fanning muommolari va istiqbollari rivojlanish biologiyasi fanining tarixi jinsiy hujayralardan yirik organizmlar qanday paydo bo'ladi? bu savolga javob izlash eramizdan ancha oldin boshlangan. murtakni o'rganishga oid dastlabki ma’lumotlar hindlaming eramizdan oldingi vii asrda yozilgan “hayot kitobi” nomli asarida bayon etilgan, ya’ni rivojlanish murtakdan boslilanadi, deb …

Want to read more?

Download all 167 pages for free via Telegram.

Download full file

About ""rivojlanish biologiyasi" fanidan ma’ruza matni"

o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi mirzo ulug‘bek nomidagi o‘zbekiston milliy universiteti jizzax filiali “biotexnologiya” kafedrasi mamatkulova iroda ergashevna “rivojlanish biologiyasi” fanidan ma’ruza mashg‘ulotlarni uchun ma’ruza matni jizzax – 2022 “rivojlanish biologiyasi” fanidan ma’ruza matni (60710200-biotexnologiya bakalavr yo‘nalishi talabalari uchun) mirzo ulug‘bek nomidagi o‘zbekiston milliy universiteti kengashining 2020 yil ___ ________ __ -son bayonnomasi bilan maʼqullangan “rivojlanish biologiyasi” fan dasturi asosida tayyorlangan . “rivojlanish biologiyasi” fanidan ma’ruza matni “biotexnologiya” kafedrasining 2021 yil “___” ____________dagi ___ -sonli yig‘ilishida muhokamadan o‘tgan va fakultet kengashiga muhokama qilish uchun tavsiya etilgan. ...

This file contains 167 pages in DOCX format (1.2 MB). To download ""rivojlanish biologiyasi" fanidan ma’ruza matni", click the Telegram button on the left.

Tags: "rivojlanish biologiyasi" fanid… DOCX 167 pages Free download Telegram